Việt Nam - động lực tăng trưởng chiến lược của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương

Ngày 5/3/2026, PwC Việt Nam chính thức công bố Khảo sát CEO Toàn cầu thường niên mới nhất, phản ánh một giai đoạn chuyển mình sâu sắc của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Khi thế giới đang chứng kiến sự biến động mạnh mẽ về địa chính trị, sự bứt phá của công nghệ và quá trình tái cân bằng kinh tế toàn cầu, Việt Nam tiếp tục nổi lên như một điểm sáng vượt trội của khu vực.

Theo đó, Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, được củng cố bởi nền tảng kinh tế vĩ mô vững mạnh, mức độ hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng với môi trường pháp lý tiếp tục được hiện đại hóa, đưa Việt Nam trở thành tâm điểm trong chiến lược tái cấu trúc của nhiều tập đoàn lớn trên thế giới.

Ông Mai Viết Hùng Trân, Tổng Giám đốc PwC Việt Nam, chia sẻ: Trong bức tranh toàn cầu đầy biến động, Khảo sát CEO Toàn cầu thường niên lần thứ 29 của PwC chỉ ra thách thức trọng yếu đối với các nhà lãnh đạo: cân bằng giữa việc quản lý rủi ro ngày càng gia tăng trong khi thiết lập nền tảng cho sự tăng trưởng bền vững trong tương lai. Việt Nam hiện đang đứng trước một cơ hội hiếm có. Giữa bối cảnh thận trọng của khu vực, Việt Nam được xem là một trong ba điểm đến đầu tư hàng đầu của các CEO khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời trở thành mắt xích chiến lược trong quá trình tái cấu trúc thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.​

Để tận dụng tối đa cơ hội này, các doanh nghiệp cần hành động một cách quyết đoán. Việc củng cố nền tảng về dữ liệu, nhân lực và quản trị là điều kiện tiên quyết để chuyển hóa trí tuệ nhân tạo (AI) từ kỳ vọng thành giá trị thực tiễn. Song song đó, an ninh mạng không còn là vấn đề mang tính kỹ thuật đơn lẻ, mà phải được đặt ở vị trí ưu tiên trong chiến lược của doanh nghiệp. Trên hết, các nhà lãnh đạo cần đồng thời cân bằng hai nhiệm vụ then chốt: nâng cao khả năng chống chịu trong ngắn hạn và chủ động tái cấu trúc tổ chức để đón đầu tương lai.​

Việc củng cố nền tảng về dữ liệu, nhân lực và quản trị là điều kiện tiên quyết để chuyển hóa trí tuệ nhân tạo (AI) từ kỳ vọng thành giá trị thực tiễn

Mặc dù thách thức ngày càng gia tăng, tiềm năng dành cho các doanh nghiệp Việt Nam biết hành động với tầm nhìn xa là rất lớn. Những doanh nghiệp đầu tư sớm, mạnh dạn thích ứng và dẫn dắt bằng mục tiêu rõ ràng có thể biến sự bất ổn thành nguồn lợi thế lâu dài.

Môi trường pháp lý của Việt Nam tiếp tục được cải thiện đáng kể. Luật Đầu tư 2025, vừa chính thức có hiệu lực từ 1/3/2026, đang đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường tính minh bạch và củng cố niềm tin của nhà đầu tư – góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của khu vực tư nhân Việt Nam.

Nhờ sự kết hợp của sức bật kinh tế và hiện đại hóa khung pháp lý, Việt Nam đang chứng kiến làn sóng quan tâm mạnh mẽ từ các CEO. Theo khảo sát, Việt Nam nay đứng trong top 3 điểm đến đầu tư hàng đầu được CEO khu vực lựa chọn, xếp sau Mỹ (42%) và vượt Trung Quốc đại lục (14%), với tỷ lệ quan tâm từ nhà đầu tư tăng gần gấp đôi, từ 8% lên 15% chỉ trong một năm.

Chuyển đổi công nghệ tiếp tục trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của CEO. Dù 39% CEO ghi nhận mức tăng doanh thu nhờ ứng dụng AI và 26% báo cáo cắt giảm chi phí, gần một nửa doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc chuyển hóa các sáng kiến AI thành tác động tài chính rõ rệt. Khảo sát nhấn mạnh rằng những công ty sở hữu nền tảng vững chắc, gồm quản trị dữ liệu tốt, hệ thống công nghệ tích hợp, đầu tư đủ mạnh và khung AI có trách nhiệm - có khả năng tạo ra giá trị gấp đôi so với các doanh nghiệp còn lại.

Song song đó, an ninh mạng đã trở thành rủi ro hàng đầu trong mắt các CEO. Tỷ lệ lãnh đạo cảm thấy bị tác động cao hoặc cực kỳ cao trước rủi ro an ninh mạng tăng mạnh từ 23% lên 39%, vượt qua cả các rủi ro truyền thống như lạm phát hay biến động kinh tế vĩ mô. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Việt Nam - nơi nền kinh tế số phát triển nhanh, tỷ lệ ứng dụng công nghệ cao và chuỗi cung ứng số ngày càng mở rộng, khiến doanh nghiệp dễ trở thành mục tiêu tấn công.

Thị trường lao động cũng đang biến đổi rõ rệt. Dưới tác động của tự động hóa và AI, 45% CEO dự báo số lượng vị trí cấp thấp sẽ giảm, trong khi 46% kỳ vọng nhu cầu nhân sự cấp trung tăng - nhóm đảm nhận vai trò giám sát, kiểm tra, xác thực và quản trị rủi ro trong các quy trình có hỗ trợ AI.

Xuất khẩu tiếp tục là trụ cột quan trọng của Việt Nam ngay cả trong bối cảnh thách thức thương mại gia tăng. Dù phải chịu thuế suất 20% từ Hoa Kỳ, xuất khẩu của Việt Nam vẫn tăng 17% trong năm 2025, trong đó xuất khẩu sang Mỹ tăng gần 28%. Tuy nhiên, 86% nhà sản xuất Việt Nam theo khảo sát của PwC dự báo tác động tiêu cực sẽ bộc lộ rõ nét hơn vào năm 2026 khi các biện pháp hỗ trợ tạm thời không còn hiệu lực - đặc biệt trong các ngành thâm dụng lao động như dệt may, gỗ và nông nghiệp. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường năng lực chống chịu chuỗi cung ứng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Để tận dụng trọn vẹn đà tăng trưởng của Việt Nam, các doanh nghiệp cần coi tái tạo là một năng lực liên tục, không phải một dự án ngắn hạn. Khảo sát chỉ ra rằng những tổ chức có khả năng tái định hình mô hình kinh doanh, gia tăng tốc độ chuyển đổi số, và mở rộng sang các chuỗi giá trị mới đang đạt được lợi thế vượt trội.

Doanh nghiệp nên tận dụng vai trò ngày càng tăng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực – đặc biệt là sản xuất trung gian, công nghệ sạch và lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Điều này đòi hỏi nền tảng công nghệ mạnh mẽ và chiến lược bền vững dài hạn.

Các nhà lãnh đạo cần vừa xử lý rủi ro trước mắt, vừa dành thời gian và nguồn lực cho tái tạo dài hạn, như phân tích toàn bộ chuỗi giá trị từ thượng nguồn đến hạ nguồn để xác định điểm tạo giá trị tiếp theo.

Trong thị trường giao dịch đang ổn định của Việt Nam, các công cụ như M&A và IPO không chỉ giúp huy động vốn, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ, đối tác chiến lược và tái cấu trúc mạnh mẽ hơn.