Xác minh tiền rách nát, hư hỏng hoặc biến dạng nghi do hủy hoại trái pháp luật

Trả lời:

Theo Điều 13 Nghị định số 87/2023/NĐ-CP ngày 8/12/2023 của Chính phủ, pháp luật hiện hành đã có quy định cụ thể về việc phát hiện, tạm thu giữ và xác minh đối với tiền rách nát, hư hỏng hoặc biến dạng nghi do hành vi hủy hoại tiền trái pháp luật. Đây là quy định cần thiết nhằm phân biệt rõ giữa tiền bị hư hỏng do quá trình lưu thông, bảo quản thông thường với tiền bị cố ý hủy hoại trái pháp luật.

Theo khoản 1 Điều 13 Nghị định, trong các hoạt động, giao dịch liên quan đến tiền mặt, nếu phát hiện đồng tiền thật bị rách nát, hư hỏng hoặc biến dạng và nghi có dấu hiệu cho thấy việc này không phải do quá trình lưu thông hoặc không phải do quá trình bảo quản (hiện vật), thì Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước phải lập biên bản theo mẫu tại Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định, đồng thời tạm thu giữ hiện vật.

Sau khi tạm thu giữ, hiện vật này phải được chuyển ngay đến cơ quan công an hoặc cơ quan có thẩm quyền của quân đội nơi gần nhất để tiến hành xác minh, kết luận đối với tiền rách nát, hư hỏng hoặc biến dạng nghi do hành vi hủy hoại trái pháp luật. Quy định chuyển ngay này nhằm bảo đảm việc xác minh được thực hiện kịp thời, khách quan, tránh bị tác động hoặc thay đổi hiện trạng của hiện vật.

Theo khoản 2 Điều 13, trong thời gian tối đa 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hiện vật, cơ quan công an hoặc cơ quan có thẩm quyền của quân đội phải xác minh, kết luận xem số tiền đó có phải bị hủy hoại trái pháp luật hay không. Đây là thời hạn quan trọng để bảo đảm quyền lợi của tổ chức, cá nhân có liên quan, đồng thời giúp việc xử lý không bị kéo dài.

Quy định này có ý nghĩa rất thực tế, bởi không phải mọi đồng tiền rách, nát, biến dạng đều là do cố ý hủy hoại. Trong nhiều trường hợp, tiền bị hỏng do bảo quản không tốt, do thiên tai, hỏa hoạn, hoặc do quá trình lưu thông lâu ngày. Chỉ khi có căn cứ cho thấy có dấu hiệu hủy hoại trái pháp luật thì mới áp dụng trình tự xác minh theo Điều 13.

Do đó, khi người dân mang tiền rách nát, hư hỏng đến giao dịch tại ngân hàng hoặc các đơn vị có liên quan, nếu phát sinh nghi ngờ về dấu hiệu vi phạm pháp luật, cơ quan chức năng sẽ thực hiện lập biên bản, tạm giữ và chuyển xác minh theo đúng trình tự. Đây là cơ chế nhằm vừa bảo vệ đồng tiền Việt Nam, vừa bảo đảm xử lý công bằng, khách quan đối với từng trường hợp cụ thể.