Xây dựng thương hiệu nông sản Thủ đô: Hướng đi tất yếu trong bối cảnh quỹ đất thu hẹp

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Hà Nội, đến nay toàn thành phố đã xây dựng và phát triển hơn 40 nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm nông nghiệp chủ lực. Nhiều sản phẩm sau khi được xây dựng thương hiệu bài bản không chỉ khẳng định chỗ đứng trên thị trường trong nước mà còn từng bước thâm nhập hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại trong và ngoài thành phố, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh cho nông sản Thủ đô.

Sản phẩm gạo hữu cơ Đồng Phú đã có mặt ở nhiều siêu thị lớn

Hiệu quả thấy rõ từ xây dựng thương hiệu

Thực tế cho thấy, thương hiệu không chỉ là “tấm áo mới” cho sản phẩm mà là chìa khóa để mở rộng thị trường và nâng cao giá trị. Đáng chú ý, một số sản phẩm tiêu biểu như gạo hữu cơ Đồng Phú hay nhãn chín muộn Đại Thành không chỉ tiêu thụ tốt trong nước mà còn xuất khẩu sang thị trường quốc tế, với giá bán tăng khoảng 15 - 20% so với giai đoạn trước khi được xây dựng thương hiệu.

Ông Nguyễn Văn Đức, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Đồng Phú (huyện Chương Mỹ cũ) cho biết, trước đây sản phẩm gạo chủ yếu tiêu thụ qua thương lái, giá cả bấp bênh. Từ khi xây dựng thương hiệu gạo hữu cơ Đồng Phú, áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn và gắn truy xuất nguồn gốc, sản phẩm đã vào được hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch. Giá bán ổn định hơn, cao hơn khoảng 20%, đời sống xã viên cũng được cải thiện rõ rệt.

Tương tự, nhãn chín muộn Đại Thành (huyện Quốc Oai cũ) sau khi được bảo hộ nhãn hiệu tập thể đã trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương, có mặt tại nhiều chuỗi phân phối lớn và xuất khẩu sang một số thị trường khó tính. Điều này cho thấy, nếu làm bài bản, nông sản Hà Nội hoàn toàn có thể cạnh tranh bằng chất lượng và câu chuyện thương hiệu, thay vì chạy theo sản lượng.

Hà Nội tập trung phát triển các giống cây trồng có giá trị kinh tế cao là lựa chọn tất yếu.

Theo các chuyên gia, với đặc thù diện tích đất nông nghiệp không còn nhiều, việc Hà Nội tập trung phát triển các giống cây trồng, sản phẩm có giá trị kinh tế cao là lựa chọn tất yếu. Đây không chỉ là giải pháp kinh tế mà còn là định hướng phát triển nông nghiệp đô thị bền vững.

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định, Hà Nội không thể và cũng không nên cạnh tranh bằng sản lượng nông sản. Lợi thế của Thủ đô nằm ở thị trường tiêu thụ lớn, trình độ sản xuất và khả năng tiếp cận công nghệ, tiêu chuẩn. Do đó, xây dựng thương hiệu gắn với chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc là con đường ngắn nhất để nâng cao giá trị. Mỗi nhãn hiệu nông sản không chỉ mang lại lợi ích cho người sản xuất mà còn góp phần định hình hình ảnh nông nghiệp Thủ đô theo hướng hiện đại, sinh thái và bền vững.

Doanh nghiệp vào cuộc, thị trường mở rộng

Không chỉ hợp tác xã, nhiều doanh nghiệp cũng chủ động tham gia chuỗi giá trị nông sản gắn với thương hiệu. Đại diện Công ty CP Thực phẩm sạch BigGreen Việt Nam cho biết, doanh nghiệp ưu tiên ký hợp đồng dài hạn với các vùng sản xuất đã xây dựng thương hiệu, có mã vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Người tiêu dùng hiện nay sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm có thương hiệu, minh bạch thông tin và đảm bảo chất lượng. Với các sản phẩm của Hà Nội như gạo hữu cơ, rau an toàn hay trái cây đặc sản, nếu làm tốt thương hiệu, dư địa thị trường còn rất lớn.

Ở góc độ quản lý, Sở NN&MT Hà Nội cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục hỗ trợ để xây dựng nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận gắn với chương trình OCOP, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc và xúc tiến thương mại.

Người tiêu dùng hiện nay sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm có thương hiệu, minh bạch thông tin và đảm bảo chất lượng

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song theo các chuyên gia, việc xây dựng thương hiệu nông sản Hà Nội vẫn đối mặt không ít thách thức. Không ít nơi mới dừng lại ở việc đăng ký nhãn hiệu, chưa đầu tư đúng mức cho quản trị thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng và mở rộng thị trường.

TS. Nguyễn Đình Bích, chuyên gia kinh tế nông nghiệp chia sẻ, thương hiệu chỉ thực sự có giá trị khi gắn với chất lượng ổn định và câu chuyện sản phẩm. Nếu không duy trì được tiêu chuẩn, thương hiệu rất dễ bị "xói mòn". Vì vậy, cần có chiến lược dài hạn, sự tham gia đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp và người nông dân.

Trong bối cảnh quỹ đất ngày càng thu hẹp, áp lực cạnh tranh gia tăng, xây dựng thương hiệu nông sản không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Thực tiễn từ những sản phẩm như gạo hữu cơ Đồng Phú, nhãn chín muộn Đại Thành cho thấy, khi thương hiệu được làm bài bản, giá trị gia tăng không chỉ nằm ở con số doanh thu mà còn ở niềm tin của thị trường và sự phát triển bền vững của nông nghiệp Thủ đô.