Dự án biến phụ phẩm thành sản phẩm xanh đạt quán quân Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh

Chủ dự án B là nhóm Dương Nguyễn Hoàng Tú, Tiêu Quang Phú, Huỳnh Thị Thúy Loan đến từ Vĩnh Long. Dự án giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường và lãng phí tài nguyên từ phụ phẩm nông nghiệp (gáo dừa, trấu, mùn cưa, phân chuồng…) tại Vĩnh Long. Giải pháp cốt lõi là ứng dụng công nghệ nhiệt phân gián tiếp tuần hoàn (DMCBiochar) để chuyển hóa phụ phẩm thành các sản phẩm xanh giá trị cao gồm: than sinh học Biochar, dầu sinh học Bio Oil, giấm gỗ sinh học, phân bón Biochar hữu cơ vi sinh và than BBQ không khói. Công nghệ DMCBiochar giúp rút ngắn thời gian xử lý xuống 3–12 giờ, vận hành tuần hoàn giúp giảm khí thải, không xả nước thải và tận thu nhiệt thừa. Dự án tạo tác động tích cực trên ba trụ cột là kinh tế (tạo chuỗi giá trị tuần hoàn, nâng cao giá trị tài nguyên bản địa), xã hội (tạo việc làm, tăng thu nhập cho lao động địa phương) và môi trường (giảm chôn lấp, đốt bỏ trực tiếp, cải tạo đất canh tác và hạn chế hóa chất). Thời gian tới, dự án hướng tới hoàn thiện quy trình, nâng cao công suất, xây dựng mô hình tuần hoàn kiểu mẫu tại Đồng bằng sông Cửu Long và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Dự án biến phụ phẩm nông nghiệp thành các sản phẩm xanh phục vụ nông nghiệp bền vững đến từ Vĩnh Long đạt giải quán quân Bảng B cuộc thi Khởi nghiệp xanh

Theo ban tổ chức, tiêu chí đạt giải của bảng B là dự án của cá nhân, tập thể, doanh nghiệp hoạt động trên 01 năm và không quá 05 năm; Sản phẩm/dịch vụ đã ra thị trường, doanh số đạt từ 1 tỷ đồng/năm trở lên (tính từ năm gần nhất).

Giải nhất bảng A thuộc về Dự án “Thốt Nốt Tươi Đóng Lon” từ An Giang của nhóm thí sinh Võ Văn Thành, Huỳnh Quốc Hùng, Huỳnh Quốc Minh Nội dung dự án: Dự án của Thành Gia Food tập trung vào khâu chế biến sâu sản phẩm thốt nốt tươi đóng lon tại vùng Tịnh Biên (An Giang), nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng giá trị của cây thốt nốt vượt ra ngoài phương thức nấu đường truyền thống. Sản phẩm ứng dụng công nghệ tiệt trùng hiện đại (VNO), hoàn toàn không dùng hóa chất bảo quản, đáp ứng tiêu chuẩn “6 không” organic. Quy cách đóng lon 560g giữ trọn độ tươi dẻo, giàu kali, chất xơ và đạm thực vật, sở hữu vị ngọt thanh đặc trưng của đường thốt nốt. Đối tượng khách hàng mục tiêu bao gồm phụ nữ đô thị theo đuổi lối sống lành mạnh, các chuỗi F&B kinh doanh pha chế và hệ thống đại lý đặc sản vùng miền. Xưởng sản xuất hiện đạt công suất 300 lon/ngày, với điểm hòa vốn tài chính là 1.500 sản phẩm/tháng. Về mặt tác động môi trường và xã hội, dự án cam kết thu mua nguyên liệu muối thốt nốt cao hơn giá thị trường 5.000đ/kg nhằm ngăn chặn tình trạng người dân chặt phá cây thốt nốt cổ thụ. Dự án tạo việc làm trực tiếp cho 8–10 lao động (trong đó ưu tiên lao động là đồng bào Khmer tại phum sóc Hào Sễn) và áp dụng mô hình tuần hoàn bằng cách tận dụng toàn bộ vỏ múi thốt nốt thải ra làm chất đốt giá rẻ cho các lò nấu đường truyền thống tại địa phương.

Dự án “Thốt Nốt Tươi Đóng Lon” từ An Giang ngoài khai thác tiềm năng cây thốt nốt ở địa phương còn tận dụng toàn bộ vỏ múi thốt nốt thải ra làm chất đốt giá rẻ tại địa phương

Các giải còn lại của bản A cũng là những dự án đưa chế biến sản phẩm nông nghiệp bản địa thành sản phẩm phục vụ đời sống người dân tạo công ăn việc àm cho người dân địa phương… Hai giải nhì là Dự án “Cốt mắm VK Chuẩn gu 3 miền - Tiện lợi - 3 không” từ Cà Mau dự án “Đa dạng hoá sản phẩm từ cây chè Gay” từ Nghệ An. 2 giải ba: là dự án “Chuyển hoá vỏ sầu riêng thành Biochar, giấm gỗ, phân bón hữu cơ bằng công nghệ nhiệt phân yếm khí tuần hoàn” từ tỉnh Đắk Lắk; Và dự án “Mũi Khâu Vó Còn” đến từ Phú Thọ.

Cũng vậy ở bảng B, các dự án “Va Eco roastery - hệ thống xưởng rang cà phê thông minh không phát thải” từ tỉnh Khánh Hòa; Và dự án “Nâng cao giá trị gừng Tiên Phước – Tạo sinh kế bền vững cho phụ nữ miền núi” từ TP. Đà Nẵng đạt giải nhì. 2 giải ba gồm các dự án “Sợi Bánh Giá Trị Từ Nông Sản Việt” từ Đồng Tháp; Và dự án “Rượu Làng” đến từ Phú Thọ….

Nhìn lại hai ngày thi, giám khảo cuộc thi, ông Nguyễn Tiến Trung - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tư vấn và Đầu tư Khởi nghiệp Quốc gia (NSCI) đánh giá cao sự đa dạng của các dự án tham gia Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12, từ độ tuổi, địa phương đến lĩnh vực kinh doanh. Tuy nhiên, ông Trung cũng chỉ ra những điểm mà các nhóm khởi nghiệp cần nghiêm túc nhìn lại: năng lực tạo doanh thu, quản trị tài chính, độ tin cậy của số liệu, cách sử dụng AI và chiến lược phát triển đội ngũ.

Ông Trung cho rằng các dự án cũng đến từ nhiều địa phương khác nhau, mang theo những giải pháp khai thác giá trị sản phẩm bản địa, đặc sản và nông sản. Nhiều nhóm đặt vấn đề giải quyết những thách thức liên quan đến môi trường, phụ phẩm nông nghiệp và các vấn đề của cộng đồng đã mang đến nhiều góc nhìn mới. Trong đó, có những dự án đã đạt đến giai đoạn phát triển khá mạnh mẽ. Điều đó cho thấy sức hút của Khởi nghiệp Xanh và sự phong phú của hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương.

Tuy nhiên ông Trung cũng góp ý các dự án khi sử dụng AI phải kiểm chứng thông tin. Chúng ta hoàn toàn có thể sử dụng AI để hỗ trợ phát triển dự án. Tuy nhiên, hãy xem AI như một góc nhìn thứ ba, một công cụ hỗ trợ chứ không thể thay thế việc kiểm tra, đối chiếu của chính người làm dự án. Trong kinh doanh, một sai lầm về thông tin hoặc số liệu có thể dẫn đến những quyết định sai lầm nghiêm trọng, thậm chí ảnh hưởng đến sự tồn tại của doanh nghiệp.

“Có khá nhiều dự án mà chúng tôi nhận thấy người sáng lập vẫn đang đơn độc trên hành trình khởi nghiệp. Điều này có thể trở thành giới hạn khi doanh nghiệp muốn phát triển lên những quy mô lớn hơn. Các bạn có thể cân nhắc chia sẻ một phần cổ phần để thu hút nhân sự có năng lực, bổ sung những vị trí mà bản thân còn thiếu. Khi có một đội ngũ tốt, người sáng lập sẽ giảm được áp lực điều hành và có thêm điều kiện để hướng đến những mục tiêu doanh thu hàng chục tỷ, thậm chí hàng trăm tỷ đồng. Đó cũng là con đường mà nhiều doanh nghiệp đi trước đã lựa chọn để phát triển”, ông Trung góp ý.

Góp ý cho các dự án trong việc xây dựng thương hiệu, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Hàng Việt Nam chất lương cao góp ý về câu chuyện đặt tên. Theo bà Hạnh, đôi khi các bạn không cần phải chọn những cái tên quá Tây, quá cầu kỳ hay mang tính khoa học. Hãy nhìn vào trường hợp của ông Nguyễn Lâm Viên với thương hiệu Vinamit. Một cái tên gần gũi, dễ nhớ với người tiêu dùng cũng có thể trở thành lợi thế trong hành trình phát triển thương hiệu. “Đó là một gợi ý đáng để các bạn suy nghĩ khi xây dựng thương hiệu cho sản phẩm của mình”.

Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 – năm 2026 do Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA), Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng Cao (HVNCLC) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Vinamit, Tập đoàn Trung Nguyên Legend, Công ty TNHH Cỏ May và Mạng lưới Khởi nghiệp Xanh (KNX) tổ chức…