ECB có thể cần làm dịu tác động của lãi suất âm

“Nếu cần thiết, chúng ta cần suy nghĩ về các biện pháp khả thi để có thể bảo tồn các tác động tích cực của chính sách lãi suất âm đối với nền kinh tế, đồng thời giảm thiểu các tác dụng phụ, nếu có”, Chủ tịch ECB nói tại một hội nghị ở Frankfurt. “Lợi nhuận ngân hàng thấp không phải là hệ quả tất yếu của tỷ lệ âm”.

​Chủ tịch NHTW châu Âu (ECB) Mario Draghi

Tuy nhiên ông Draghi không nói chi tiết về những biện pháp mà ECB có thể áp dụng để giảm bớt tác động phụ không mong muốn của chính sách lãi suất âm. ECB đã giữ lãi suất tiền gửi của mình dưới 0 kể từ tháng 6/2014. Tuy nhiên thời gian gần đây, các ngân hàng ngày càng lớn tiếng kêu ca rằng chính sách này đang ăn vào lợi nhuận của họ, đe dọa cản trở nguồn cung tín dụng.

Mặc dù các nhà hoạch định chính sách đã khẳng định lãi suất âm vẫn là một phần của bộ công cụ chính sách của họ, một số người đã cảnh báo trong những tháng gần đây về việc giữ lãi suất dưới 0 quá lâu sẽ làm xói mòn lợi nhuận ngân hàng.

Yves Mersch – một thành viên Ban điều hành cho biết, các chính sách sau khủng hoảng của ECB là cần thiết để hỗ trợ phục hồi, mặc dù thừa nhận chúng có thể có tác dụng phụ và ECB đang đánh giá những điều này. “Đúng là một số trong những công cụ này không được phổ biến, nhưng các NHTW không xa lạ gì với sự không phổ cập đó”.

ECB là một trong số ít các NHTW áp dụng lãi suất âm mà không có các biện pháp giảm thiểu hiệu ứng phụ. Hiện các NHTW của Nhật, Thụy Sĩ và Đan Mạch đang sử dụng các phiên bản khác nhau của một hệ thống gọi là phân loại, loại trừ hầu hết tiền gửi dự trữ của các NHTM khỏi hình phạt mà chính sách lãi suất âm áp đặt.

Trong bài phát biểu của mình, Draghi cũng cho biết quan điểm chính sách tiền tệ dễ dàng vẫn còn cần thiết, bày tỏ sự tin tưởng rằng tăng trưởng trong khu vực cuối cùng sẽ đạt được tốc độ. Draghi cho biết, sự chậm lại của nền kinh tế là điềm báo trước sự sụt giảm nghiêm trọng. Sự yếu kém trong nhu cầu bên ngoài vẫn còn dai dẳng hơn, nhưng chưa đến mức “tác động lan tỏa đáng kể tới nhu cầu nội địa”. Tuy nhiên ông cũng thừa nhận, rủi ro đã tăng lên trong những tháng gần đây.

Về lạm phát, theo Draghi, tiến trình đạt được mục tiêu lạm phát của ECB “chỉ bị trì hoãn chứ không phải là không đạt được”. Sở dĩ như vậy một phần cũng bởi thị trường lao động, vốn là động lực chính của tiêu dùng, đang phục hồi nhanh chóng. Trong khi chức năng phản ứng của ECB là “được thiết kế tốt để đáp ứng với sự chậm trễ hơn nữa trong hội tụ lạm phát. Trong trường hợp lạm phát suy giảm đáng kể, các nhà hoạch định chính sách “sẽ áp dụng tất cả các công cụ chính sách tiền tệ cần thiết với tỷ lệ tương xứng”.

Nhà kinh tế trưởng Peter Praet cho biết chi tiết về chương trình cho vay dài hạn mới của ECB sẽ được truyền đạt trong thời gian đáo hạn và phụ thuộc vào triển vọng cho vay phát triển như thế nào.

Phó chủ tịch Luis de Guindos cho biết trong khi biên lãi suất bị nén đặt ra thách thức đối với các ngân hàng, thì lợi nhuận đến nay đã bù đắp rất nhiều cho các khoản lỗ.

Phát biểu tại Vienna về chính sách tiền tệ, thành viên Hội đồng quản trị Ewald Nowotny cho biết: Mạnh Chúng tôi chỉ nhận được dữ liệu tiêu cực, có một luồng tin tức hơi hỗn hợp, vì vậy nó rất quan trọng để chờ đợi.