09:48 | 07/10/2017

FDI lan tỏa kém vì sự tự ti và thiếu tự tin của DN Việt

30 năm qua, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và các DN, các nhà đầu tư nước ngoài đã là một phần quan trọng trong nền kinh tế, có đóng góp lớn trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Nhưng trong khi tác động lan tỏa của FDI chưa như kỳ vọng lại đã bộc lộ những hạn chế, thậm chí là tiêu cực, như ô nhiễm môi trường, chuyển giá, sử dụng tài nguyên lãng phí... 

Thậm chí đã có câu hỏi: Sau khi FDI rút đi, Việt Nam còn lại gì. Và đánh giá đúng về tác động lan tỏa của FDI, giải pháp nào để FDI như kỳ vọng là chủ đề chính của tọa đàm “30 năm lan tỏa vốn FDI” do Hiệp hội DN Đầu tư nước ngoài và Tạp chí điện tử Diễn Đàn Đầu Tư – BizLIVE.vn đã tổ chức chiều 6/10/2017.

Quang cảnh Hội thảo

Sang Mỹ mua áo thấy sản phẩm sản xuất tại Vĩnh Phúc

Không thể phủ nhận những đóng góp to lớn của FDI đối với nền kinh tế nói chung, từng địa phương nói riêng trong những năm qua. Tự hào là một tỉnh thuộc hàng đầu về hấp dẫn FDI, ông Lê Duy Thành - Phó Chủ tịch UBND Tỉnh Vĩnh Phúc khẳng định FDI đã góp phần rất quan trọng vào thành quả phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Người dân trong tỉnh đã bắt đầu được hưởng những thành quả này. DN trong tỉnh cũng đã bắt nhịp được với FDI. “Có một điều chúng tôi rất tự hào là sang thị trường Mỹ, khi đi mua quần áo thì lại thấy sản phẩm sản xuất tại Vĩnh Phúc. Chúng tôi cũng thấy ghế ô sản xuất ở Vĩnh Phúc và xuất khẩu sang Bắc Mỹ”, ông Thành chia sẻ.

Tuy nhiên, điều mà nhiều chuyên gia như GS.TSKH Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội DN đầu tư nước ngoài (VAFIE) băn khoăn cho rằng nhược điểm chính của FDI hiện nay là tác động lan toả chưa được như kỳ vọng. Sau 30 năm kể từ ngày có dự án FDI đầu tiên vào Việt Nam, đến nay mới chỉ có được 21% DN tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi đó ở Thái Lan tỷ lệ này là 30%, ở Malaysia là 46% . 

Thế nhưng theo ông, lan tỏa chưa như kỳ vọng trước hết là do chính DN Việt Nam. “Tôi đã tiếp xúc với nhiều giám đốc làm cho DN Nhật, Mỹ, và Hàn Quốc. Theo họ, muốn thành công thì cần có 2 yếu tố. Tự tin và chủ động”, ông Mại nói. Trong khi DN Việt lại hay tự ti, thiếu tự tin và chưa chủ động. 

Bên cạnh đó còn do chính sách trước hết là chính sách đầu tư cần phải điều chỉnh. “Từ đầu năm tới nay có nhiều dự án FDI có quy mô rất nhỏ mà vẫn được cấp phép. Trong khi ở lĩnh vực đó các DN Việt Nam cũng đảm đương được. Tôi tin tưởng nếu chúng ta có chính sách đúng, có nhiều DN FDI như Samsung, thì Việt Nam không chỉ được đầu tư, có công nghệ mà còn có thể đạt được mục tiêu có 2 triệu DN với phần lớn sẽ là các DN tư nhân”, ông Mại phát biểu. 

Cũng cùng quan điểm về nguyên do khiến FDI chưa lan tỏa được như kỳ vọng, ông Bang Hyun Woo - Phó tổng giám đốc Samsung Vietnam nói; “Chúng tôi vẫn phải tự đi tìm các DN Việt Nam để trở thành nhà cung cấp cho mình. Chúng tôi mong các DN Việt Nam có thể tự tin hơn để trở thành nhà cung cấp cho chúng tôi”.

Samsung  đã hình thành một hệ sinh thái cung cấp sản phẩm tại Việt Nam. Ba năm trước Samsung  chỉ có 4 DN cung cấp (vendor) cấp 1 đến nay đã có 25 DN và cuối năm nay là 29 DN cấp 1. Trong chuỗi cung ứng của Samsung thì còn rất nhiều các DN cấp 2, cấp 3, cung cấp sản phẩm gián tiếp. Không nên tham vọng làm vendor cấp 1 mà hãy làm vendor cấp 2, cấp 3. Sau một thời gian tích luỹ kinh nghiệm, chất lượng, thì DN sẽ trở thành vendor cấp 1. 

Dây chuyền sản xuất ở Nhà máy Honda Vĩnh Phúc

Nộp thuế 1 tỷ đồng bỏ túi 4 tỷ đồng

Không chỉ vậy, FDI cũng đang bộc lộ khá nhiều hạn chế. “Nhà đầu tư nước ngoài nộp 1 tỷ đồng tiền thuế, họ sẽ bỏ túi 4 tỷ đồng. DN trong nước cũng vậy thôi. Nhưng 4 tỷ đồng của DN Việt sẽ vẫn ở lại Việt Nam. 4 tỷ của nhà đầu tư nước ngoài sẽ được chuyển về nước họ. Nếu chúng ta không có cách chăm sóc và thái độ hợp lý với FDI thì tính bền vững, việc cải thiện đời sống nhân dân sẽ khó khăn hơn”, theo ông Thành. 

Vị Phó Chủ tịch kể “Một chủ DN ở Vĩnh Phúc nói với tôi rằng, không có cái gì DN Đài Loan, Trung Quốc làm được mà DN Việt không làm được. Khi tôi đến DN của anh này thì thấy có tới 20 người Nhật làm thuê cho anh ấy”. Và Vĩnh Phúc đang có rất nhiều chính sách ưu đãi và tạo điều kiện cho DN trong nước  Nhà nước có chính sách hỗ trợ giúp các DN Việt phù hợp với mục tiêu và kỳ vọng FDI. 

PGS.TS. Nguyễn Thị Tuệ Anh - Phó Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) lại quan tâm tới tác động lan toả chiều sâu của FDI, tức là sau khi họ đi sẽ để lại những cái gì?

Tác động lan toả đầu tiên liên quan rất nhiều đến tăng trưởng GDP. Trong cơ cấu GDP, đóng góp của FDI rất lớn nhưng đóng góp cao không có nghĩa là sẽ lan toả vào độ sâu của nền kinh tế. Thứ hai, vấn đề sâu xa là tăng năng suất lao động. Tới đây tăng trưởng của Việt Nam phụ thuộc tăng năng suất lao động. Vậy liệu tăng năng suất của FDI có lan toả đến năng suất trong nước hay không? DN FDI có lấn át DN tư nhân không?

Bà Tuệ Anh nói rằng đã có bằng chứng về việc tăng FDI trong cùng ngành, sẽ dẫn đến làm tăng xác suất đóng cửa của DN tư nhân do cạnh tranh gây ra. Cứ tăng 1% FDI ở các ngành liên kết xuôi, sẽ làm giảm xác suất đóng cửa của DN tư nhân ở mức 10,5%. Cứ tăng 1% FDI ở các ngành liên kết ngược có thể dẫn đến làm tăng xác suất đóng cửa lên 15,4%. Cho nên quá nhiều hỗ trợ cho FDI sẽ tăng áp lực lên phát triển DN trong nước. 

“Tôi rất đồng ý về việc các DN phải chủ động nhưng nếu DN quá nhỏ thì cần có bàn tay của Nhà nước. Chính sách FDI chưa làm tốt vai trò tạo liên kết giữa DN FDI với DN trong nước”, theo bà Tuệ Anh. Còn theo TS.Phan Hữu Thắng - nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài “Đừng có trông chờ gì vào việc nhà đầu tư nước ngoài họ mở cửa cho doanh nghiệp Việt nếu doanh nghiệp chúng ta còn vừa yếu vừa thiếu! Họ phải chờ mình lớn lên để họ chọn lựa”.

Nguồn :

Ngân hàng
KKH
1 tuần
2 tuần
3 tuần
1 tháng
2 tháng
3 tháng
6 tháng
9 tháng
12 tháng
24 tháng
Vietcombank
0,20
0,50
0,50
-
4,20
4,20
4,70
5,20
5,40
6,50
6,50
BIDV
0,20
-
-
-
4,80
4,80
5,20
5,80
6,00
6,80
6,90
VietinBank
0,20
0,50
0,50
0,50
4,80
4,80
5,20
5,80
6,00
6,80
6,90
Eximbank
0,30
1,00
1,00
1,00
4,60
4,80
5,00
5,60
5,80
6,20
8,00
ACB
0,30
1,00
1,00
1,00
4,70
4,70
5,00
5,50
5,50
6,20
6,50
Sacombank
0,30
-
-
-
5,00
5,30
5,40
6,20
6,40
6,90
7,30
Techcombank
-
0,50
0,50
0,50
5,10
5,10
5,20
5,90
5,90
6,70
6,80
LienVietPostBank
0,60
1,00
1,00
1,00
4,40
4,50
5,00
6,20
5,70
7,10
7,20
DongA Bank
-
0,30
0,30
0,30
4,90
5,00
5,20
6,10
6,40
7,10
7,50
Agribank
0,30
-
-
-
4,30
4,30
4,80
5,30
5,50
6,60
6,80

Thông tin chứng khoán

Cập nhật ảnh...
Nguồn : stockbiz.vn
Ngân Hàng USD EUR GBP JPY
Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra
Vietcombank 22.675 22.745 26.496 26.818 30.895 30.374 197,27 201,03
BIDV 22.680 22.750 26.489 27.792 29.927 30.374 198,00 200,94
VietinBank 22.665 22.745 26.454 26.822 29.867 30.412 197,64 201,11
Agribank 22.675 22.745 26.546 29.878 29.009 30.843 197,89 201,03
Eximbank 22.660 22.750 26.467 26.812 30.021 30.412 198,66 201,25
ACB 22.680 22.750 26.480 26.812 30.095 30.396 198,64 201,13
Sacombank 22.670 22.762 26.523 26.878 30.097 30.457 198,66 201,73
Techcombank 22.660 22.755 26.152 27.010 29.669 30.538 197,26 202,41
LienVietPostBank 22.660 22.770 26.466 26.813 30.092 30.393 198,67 201,14
DongA Bank 22.680 22.750 26.560 26.860 30.100 30.440 198,30 200,90
(Cập nhật trong ngày)

Giá vàng Xem chi tiết

Khu vực
Mua vào
Bán ra
HÀ NỘI
Vàng SJC 1L
36.290
36.510
TP.HỒ CHÍ MINH
Vàng SJC 1L
36.290
36.490
Vàng SJC 5c
36.290
36.510
Vàng nhẫn 9999
34.710
35.110
Vàng nữ trang 9999
34.410
35.110