Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

FDI lan tỏa kém vì sự tự ti và thiếu tự tin của DN Việt

Lan Linh
Lan Linh  - 
30 năm qua, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và các DN, các nhà đầu tư nước ngoài đã là một phần quan trọng trong nền kinh tế, có đóng góp lớn trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Nhưng trong khi tác động lan tỏa của FDI chưa như kỳ vọng lại đã bộc lộ những hạn chế, thậm chí là tiêu cực, như ô nhiễm môi trường, chuyển giá, sử dụng tài nguyên lãng phí... 
aa

Thậm chí đã có câu hỏi: Sau khi FDI rút đi, Việt Nam còn lại gì. Và đánh giá đúng về tác động lan tỏa của FDI, giải pháp nào để FDI như kỳ vọng là chủ đề chính của tọa đàm “30 năm lan tỏa vốn FDI” do Hiệp hội DN Đầu tư nước ngoài và Tạp chí điện tử Diễn Đàn Đầu Tư – BizLIVE.vn đã tổ chức chiều 6/10/2017.

FDI lan tỏa kém vì sự tự ti và thiếu tự tin của DN Việt
Quang cảnh Hội thảo

Sang Mỹ mua áo thấy sản phẩm sản xuất tại Vĩnh Phúc

Không thể phủ nhận những đóng góp to lớn của FDI đối với nền kinh tế nói chung, từng địa phương nói riêng trong những năm qua. Tự hào là một tỉnh thuộc hàng đầu về hấp dẫn FDI, ông Lê Duy Thành - Phó Chủ tịch UBND Tỉnh Vĩnh Phúc khẳng định FDI đã góp phần rất quan trọng vào thành quả phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Người dân trong tỉnh đã bắt đầu được hưởng những thành quả này. DN trong tỉnh cũng đã bắt nhịp được với FDI. “Có một điều chúng tôi rất tự hào là sang thị trường Mỹ, khi đi mua quần áo thì lại thấy sản phẩm sản xuất tại Vĩnh Phúc. Chúng tôi cũng thấy ghế ô sản xuất ở Vĩnh Phúc và xuất khẩu sang Bắc Mỹ”, ông Thành chia sẻ.

Tuy nhiên, điều mà nhiều chuyên gia như GS.TSKH Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội DN đầu tư nước ngoài (VAFIE) băn khoăn cho rằng nhược điểm chính của FDI hiện nay là tác động lan toả chưa được như kỳ vọng. Sau 30 năm kể từ ngày có dự án FDI đầu tiên vào Việt Nam, đến nay mới chỉ có được 21% DN tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi đó ở Thái Lan tỷ lệ này là 30%, ở Malaysia là 46% .

Thế nhưng theo ông, lan tỏa chưa như kỳ vọng trước hết là do chính DN Việt Nam. “Tôi đã tiếp xúc với nhiều giám đốc làm cho DN Nhật, Mỹ, và Hàn Quốc. Theo họ, muốn thành công thì cần có 2 yếu tố. Tự tin và chủ động”, ông Mại nói. Trong khi DN Việt lại hay tự ti, thiếu tự tin và chưa chủ động.

Bên cạnh đó còn do chính sách trước hết là chính sách đầu tư cần phải điều chỉnh. “Từ đầu năm tới nay có nhiều dự án FDI có quy mô rất nhỏ mà vẫn được cấp phép. Trong khi ở lĩnh vực đó các DN Việt Nam cũng đảm đương được. Tôi tin tưởng nếu chúng ta có chính sách đúng, có nhiều DN FDI như Samsung, thì Việt Nam không chỉ được đầu tư, có công nghệ mà còn có thể đạt được mục tiêu có 2 triệu DN với phần lớn sẽ là các DN tư nhân”, ông Mại phát biểu.

Cũng cùng quan điểm về nguyên do khiến FDI chưa lan tỏa được như kỳ vọng, ông Bang Hyun Woo - Phó tổng giám đốc Samsung Vietnam nói; “Chúng tôi vẫn phải tự đi tìm các DN Việt Nam để trở thành nhà cung cấp cho mình. Chúng tôi mong các DN Việt Nam có thể tự tin hơn để trở thành nhà cung cấp cho chúng tôi”.

Samsung đã hình thành một hệ sinh thái cung cấp sản phẩm tại Việt Nam. Ba năm trước Samsung chỉ có 4 DN cung cấp (vendor) cấp 1 đến nay đã có 25 DN và cuối năm nay là 29 DN cấp 1. Trong chuỗi cung ứng của Samsung thì còn rất nhiều các DN cấp 2, cấp 3, cung cấp sản phẩm gián tiếp. Không nên tham vọng làm vendor cấp 1 mà hãy làm vendor cấp 2, cấp 3. Sau một thời gian tích luỹ kinh nghiệm, chất lượng, thì DN sẽ trở thành vendor cấp 1.

FDI lan tỏa kém vì sự tự ti và thiếu tự tin của DN Việt
Dây chuyền sản xuất ở Nhà máy Honda Vĩnh Phúc

Nộp thuế 1 tỷ đồng bỏ túi 4 tỷ đồng

Không chỉ vậy, FDI cũng đang bộc lộ khá nhiều hạn chế. “Nhà đầu tư nước ngoài nộp 1 tỷ đồng tiền thuế, họ sẽ bỏ túi 4 tỷ đồng. DN trong nước cũng vậy thôi. Nhưng 4 tỷ đồng của DN Việt sẽ vẫn ở lại Việt Nam. 4 tỷ của nhà đầu tư nước ngoài sẽ được chuyển về nước họ. Nếu chúng ta không có cách chăm sóc và thái độ hợp lý với FDI thì tính bền vững, việc cải thiện đời sống nhân dân sẽ khó khăn hơn”, theo ông Thành.

Vị Phó Chủ tịch kể “Một chủ DN ở Vĩnh Phúc nói với tôi rằng, không có cái gì DN Đài Loan, Trung Quốc làm được mà DN Việt không làm được. Khi tôi đến DN của anh này thì thấy có tới 20 người Nhật làm thuê cho anh ấy”. Và Vĩnh Phúc đang có rất nhiều chính sách ưu đãi và tạo điều kiện cho DN trong nước Nhà nước có chính sách hỗ trợ giúp các DN Việt phù hợp với mục tiêu và kỳ vọng FDI.

PGS.TS. Nguyễn Thị Tuệ Anh - Phó Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) lại quan tâm tới tác động lan toả chiều sâu của FDI, tức là sau khi họ đi sẽ để lại những cái gì?

Tác động lan toả đầu tiên liên quan rất nhiều đến tăng trưởng GDP. Trong cơ cấu GDP, đóng góp của FDI rất lớn nhưng đóng góp cao không có nghĩa là sẽ lan toả vào độ sâu của nền kinh tế. Thứ hai, vấn đề sâu xa là tăng năng suất lao động. Tới đây tăng trưởng của Việt Nam phụ thuộc tăng năng suất lao động. Vậy liệu tăng năng suất của FDI có lan toả đến năng suất trong nước hay không? DN FDI có lấn át DN tư nhân không?

Bà Tuệ Anh nói rằng đã có bằng chứng về việc tăng FDI trong cùng ngành, sẽ dẫn đến làm tăng xác suất đóng cửa của DN tư nhân do cạnh tranh gây ra. Cứ tăng 1% FDI ở các ngành liên kết xuôi, sẽ làm giảm xác suất đóng cửa của DN tư nhân ở mức 10,5%. Cứ tăng 1% FDI ở các ngành liên kết ngược có thể dẫn đến làm tăng xác suất đóng cửa lên 15,4%. Cho nên quá nhiều hỗ trợ cho FDI sẽ tăng áp lực lên phát triển DN trong nước.

“Tôi rất đồng ý về việc các DN phải chủ động nhưng nếu DN quá nhỏ thì cần có bàn tay của Nhà nước. Chính sách FDI chưa làm tốt vai trò tạo liên kết giữa DN FDI với DN trong nước”, theo bà Tuệ Anh. Còn theo TS.Phan Hữu Thắng - nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài “Đừng có trông chờ gì vào việc nhà đầu tư nước ngoài họ mở cửa cho doanh nghiệp Việt nếu doanh nghiệp chúng ta còn vừa yếu vừa thiếu! Họ phải chờ mình lớn lên để họ chọn lựa”.

Lan Linh

Tin liên quan

Tin khác

Cụm công nghiệp An Phụ: Đón làn sóng đầu tư, mở rộng không gian sản xuất tại Hải Phòng

Cụm công nghiệp An Phụ: Đón làn sóng đầu tư, mở rộng không gian sản xuất tại Hải Phòng

Với hạ tầng đồng bộ, diện tích linh hoạt, Cụm công nghiệp An Phụ hướng tới thu hút doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng.
Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.