Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Kinh tế không tiền mặt: Giải pháp cho tương lai gần

Khuê Nguyễn
Khuê Nguyễn  - 
Để thay đổi tư duy “không tiền mặt”, thì không chỉ là sự thay đổi ở hệ thống NHTM, hay các đơn vị, bộ, ngành liên quan. Quan trọng hơn hết là làm sao để giúp người dân nâng cao hơn về nhận thức, thói quen của mình.
aa
Kinh tế không tiền mặt: Giải pháp cho tương lai gần Ngân hàng Việt Nam: Những trái ngọt của 5 tháng đầu năm 2017
Kinh tế không tiền mặt: Giải pháp cho tương lai gần Quẹt thẻ để “giải nhiệt” cho ATM
Kinh tế không tiền mặt: Giải pháp cho tương lai gần Hoàn thiện hành lang pháp lý về thanh toán không dùng tiền mặt

Nền tảng hiện thực hoá mục tiêu

Giấc mơ về một nền kinh tế “không tiền mặt” không chỉ của riêng Việt Nam, đó là mơ ước của nhiều quốc gia trên thế giới, ngay cả ở những nền kinh tế phát triển. Nhưng giấc mơ lớn luôn tỷ lệ thuận với khó khăn và thách thức. Cuối năm 2016, Đề án Phát triển Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tại Việt Nam giai đoạn 2016 - 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với mục tiêu đến cuối năm 2020 tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán ở mức thấp hơn 10%. Những lợi ích về mặt kinh tế khi triển khai rộng rãi TTKDTM là không thể bàn cãi. Song để hướng tới một nền kinh tế không tiền mặt là một quãng đường dài mà không cách nào khác là cần đi từ những bước nhỏ, vững chắc.

Kinh tế không tiền mặt: Giải pháp cho tương lai gần
Phát triển TTKDTM cần thay đổi từ nhận thức và tư duy của đại bộ phận dân cư

Sau 5 năm thực hiện Đề án đẩy mạnh TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2011-2015, hoạt động TTKDTM tại Việt Nam trên cơ sở định hướng của Chính phủ và NHNN đã có nhiều chuyển biến mạnh mẽ, cơ bản đạt được những mục tiêu đề ra. Khuôn khổ pháp lý ngày càng được hoàn thiện, tạo sự đồng bộ và điều kiện thuận lợi hơn, khuyến khích phát triển TTKDTM, tăng cường quản lý thanh toán bằng tiền mặt và bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động thanh toán. Qua đó đáp ứng yêu cầu của sự phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế.

Cũng trong giai đoạn 5 năm đó, theo đại diện Vụ Thanh toán (NHNN), hệ thống thanh toán điện tử liên NH (IBPS) trung bình xử lý khoảng trên 155.200 giao dịch/ngày với tổng giá trị trên 170.100 tỷ đồng/ngày. Thực tế, thanh toán qua hệ thống IBPS luôn chiếm tỷ trọng lớn trong các kênh thanh toán liên NH của các TCTD, chi nhánh NH nước ngoài.

Các phương tiện và dịch vụ thanh toán phát triển cũng đã đa dạng hơn, nhiều phương tiện thanh toán và dịch vụ thanh toán mới, hiện đại, tiện ích trên cơ sở ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ và viễn thông đã được nghiên cứu, ứng dụng, đáp ứng tốt hơn các nhu cầu của người sử dụng dịch vụ thanh toán cũng như yêu cầu của nền kinh tế.

Cùng với đó, cơ sở hạ tầng, công nghệ phục vụ cho TTKDTM đã có những bước phát triển theo hướng hiện đại hoá, nâng cao chất lượng, đạt mức tiên tiến của thế giới. Trao đổi với một CEO NH, vị này cho rằng một trong những điều mà các NHTM đặc biệt chú trọng đầu tư và phát triển đó là “trái tim của NH” - hệ thống NH lõi (core banking) để không những quản lý hiệu quả mà còn tiết giảm thời gian và chi phí giao dịch cho người dân, DN.

Đơn cử như đầu tháng 2/2017, VietinBank đã chính thức đưa vào vận hành và sử dụng hệ thống Core banking mới (Core Sunshine) - giải pháp tích hợp đa kênh đồng nhất, hỗ trợ giao dịch 24/7. PVcomBank cũng đã chuyển đổi thành công hệ thống Core Banking với tên gọi Core T24. Gần đây, LienVietPostBank cũng là nhà băng chuyển đổi Core Banking thành công với Core Banking Flexcube phiên bản 12.1 của Oracle...

Nhưng vị CEO này cũng trăn trở rằng, để thay đổi tư duy “không tiền mặt”, thì không chỉ là sự thay đổi ở hệ thống NHTM, hay các đơn vị, bộ, ngành liên quan. Quan trọng hơn hết là làm sao để giúp người dân nâng cao hơn về nhận thức, thói quen của mình.

Để tiến từng bước vững chắc

Để đảm bảo triển khai kịp thời, hiệu quả và đạt mục tiêu của Đề án phát triển TTKDTM giai đoạn 2016 - 2020 (Quyết định 2545), NHNN đã yêu cầu NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố; các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán; các đơn vị trong ngành NH để thực hiện và phối hợp triển khai Đề án đạt hiệu quả cao nhất.

Đại diện Vụ Thanh toán cũng cho biết, một trong những mục tiêu gần nhất là xây dựng Kế hoạch tiếp tục phát triển kết hợp với sắp xếp hợp lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả mạng lưới POS, mạng lưới POS dùng chung, mPOS. Đồng thời tăng cường chấp nhận thanh toán thẻ trong các giao dịch thanh toán trực tuyến, mở rộng ra các cơ sở y tế, bệnh viện, trường học..., trình Thống đốc ban hành trước 30/6/2017.

Một chuyên gia tài chính rất đồng tình về điểm này, ông cho rằng trường học và bệnh viện là hai trong số nhiều nơi mà gần như tất cả mọi người dân đều sẽ phải lui tới, chưa kể những địa điểm công cộng khác như siêu thị, bưu điện... Vậy thì “hãy tăng cường những thiết bị và dịch vụ thanh toán bán lẻ, trước khi nghĩ tới làm những điều to lớn khác. Phát triển thanh toán bán lẻ trong cộng đồng dân cư là mũi tên mà bắt buộc phải nhắm tới, vì điều này chắc chắn sẽ tác động tới sự thay đổi diện mạo lớn cho TTKDTM”, chuyên gia này nhấn mạnh.

Phần đông tâm lý của người dân giữ tiền mặt vì họ quan niệm tiền mặt là mình giữ, còn nếu “không tiền mặt” có nghĩa là tiền của họ nhưng lại không được giữ, cầm nắm trong tay. Làm sao để giải toả lo lắng và từng bước thay đổi tư duy này là chuyện không dễ dàng. Dân cư thành thị đã vậy, huống hồ là cư dân ở khu vực nông thôn. Thúc đẩy TTKDTM, mở rộng dịch vụ tài chính, đặc biệt ở khu vực nông thôn - nơi dịch vụ tài chính truyền thống khó vươn tới - nằm trong Kế hoạch thúc đẩy Tài chính toàn diện (Financial Inclusion) tại Việt Nam. Bởi theo nhiều nghiên cứu, những quốc gia có chiến lược tài chính toàn diện sẽ đạt được những mục tiêu đề ra một cách thành công và hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh thanh toán điện tử trong khu vực Chính phủ, dịch vụ hành chính công. Hay việc đổi mới Hệ thống bù trừ và quyết toán chứng khoán, đổi mới hệ thống thanh quyết toán trên thị trường tiền tệ và ngoại tệ liên NH, tạo cơ chế phối hợp thúc đẩy TTKDTM... đều là những mục tiêu được cụ thể hoá trong triển khai Đề án.

Với dân số lớn và tỷ lệ phổ cập tài chính thấp, Việt Nam hiện nằm trong nhóm 25 nước ưu tiên tập trung các nỗ lực về tài chính toàn diện trong sáng kiến Phổ cập tiếp cận tài chính (UFA) đến năm 2020. Mục tiêu của sáng kiến này là sẽ giúp cho 2 tỷ người hiện nay chưa sử dụng dịch vụ NH được tiếp cận với hệ thống tài chính chính thức. Giúp người trưởng thành mở một tài khoản giao dịch là bước đầu tiến tới tài chính toàn diện. Khi đó người dân có thể sử dụng các dịch vụ mà họ cần như tiết kiệm, thanh toán, vay vốn và mua bảo hiểm.
Khuê Nguyễn

Tin liên quan

Tin khác

Sáng 17/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.652 đồng

Sáng 17/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.652 đồng

Ngày 17/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.652 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 10-30 đồng so với phiên trước.
Sáng 16/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.639 đồng

Sáng 16/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.639 đồng

Ngày 16/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.639 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 30-70 đồng so với phiên trước.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Linh hoạt công cụ điều hành giải bài toán đa mục tiêu

Linh hoạt công cụ điều hành giải bài toán đa mục tiêu

Nhu cầu vốn của nền kinh tế thường gia tăng vào những tháng cuối năm, tạo thêm áp lực lên thanh khoản hệ thống ngân hàng. Trong khi đó, yêu cầu duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vẫn được đặt ra. Bài toán đối với NHNN là điều hành làm sao vừa đáp ứng nhu cầu vốn của hệ thống, vừa bảo đảm sự cân bằng giữa lãi suất, tỷ giá và ổn định kinh tế vĩ mô.
WB gợi mở hướng huy động vốn tư nhân cho thị trường mới nổi

WB gợi mở hướng huy động vốn tư nhân cho thị trường mới nổi

Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định, các thị trường mới nổi có tiềm năng hình thành một lớp tài sản đầu tư mới, thu hút dòng vốn dài hạn từ các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu. Cơ hội này cũng mở ra hướng đi cho Việt Nam trong phát triển thị trường vốn nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng lớn của nền kinh tế.
Mở rộng kênh dẫn vốn, chia sẻ áp lực với hệ thống ngân hàng

Mở rộng kênh dẫn vốn, chia sẻ áp lực với hệ thống ngân hàng

Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng, NHNN cho biết, tín dụng ngân hàng hiện vẫn là kênh cung ứng vốn quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Đến ngày 26/10/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,8 triệu tỷ đồng, tăng 11,94% so với cuối năm 2025.
Chung sức kiến tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá

Chung sức kiến tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá

98% doanh nghiệp Việt Nam là DNNVV. Con số ấy không mới, nhưng cứ mỗi lần được nhắc lại, nó lại đặt ra cùng một câu hỏi: vì sao một khu vực kinh tế đông đảo đến vậy vẫn loay hoay với bài toán tiếp cận vốn suốt nhiều năm qua? Câu trả lời, như phát biểu của Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho DNNVV” giữa tháng 9 vừa qua đã chỉ ra, vấn đề chỉ có thể được giải quyết khi có sự chung sức đồng lòng từ cả ba phía: nhà quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp.
Sáng 13/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.637 đồng

Sáng 13/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.637 đồng

Ngày 13/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.637 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 2-20 đồng so với phiên trước.
Hướng tín dụng vào khu vực tạo giá trị, nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế

Hướng tín dụng vào khu vực tạo giá trị, nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế

Nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao đang đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với hệ thống ngân hàng. Trả lời phỏng vấn Thời báo Ngân hàng, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh, vấn đề không chỉ là cung ứng thêm vốn mà phải hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh và những khu vực có khả năng tạo giá trị gia tăng, nâng năng suất, sức cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời bảo đảm chất lượng tín dụng và an toàn hệ thống.
Giải pháp để doanh nghiệp nhỏ và vừa rộng cửa tiếp cận vốn

Giải pháp để doanh nghiệp nhỏ và vừa rộng cửa tiếp cận vốn

Tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) không còn chỉ là câu chuyện lãi suất hay tài sản bảo đảm. Từ hoàn thiện cơ chế, khai thác dữ liệu, số hóa quy trình đến cho vay dựa trên dòng tiền và chuỗi cung ứng, nhiều giải pháp đang được thúc đẩy nhằm mở rộng cánh cửa tín dụng cho DNNVV. Để những giải pháp này phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính và chất lượng thông tin. Thời báo Ngân hàng trích lược ý kiến của các chuyên gia, ngân hàng và doanh nghiệp xung quanh vấn đề này.