Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tăng thuế suất, tăng đối tượng chịu thuế không chắc ngân sách đã tăng thu

Linh Đan
Linh Đan  - 
Mục tiêu và nội dung sửa đổi 5 luật thuế mà Bộ Tài chính đề xuất vẫn đang vấp phải những ý kiến không đồng tình nhiều hơn cùng những lo lắng về tác động không tích cực sẽ kéo đến nếu những nội dung này vẫn được ban hành.
aa
Tăng thuế suất, tăng đối tượng chịu thuế không chắc ngân sách đã tăng thu Thu đúng, thu đủ để chống thất thu
Tăng thuế suất, tăng đối tượng chịu thuế không chắc ngân sách đã tăng thu Điều chỉnh mức thuế BVMT với xăng là chưa thuyết phục
Tăng thuế suất, tăng đối tượng chịu thuế không chắc ngân sách đã tăng thu Không thể coi thuế là chìa khoá vạn năng

Thuế chưa tăng đã thấy sức ép

Bộ Tài chính đề xuất ban hành một Luật mới để sửa đổi bổ sung 5 luật thuế gồm Luật thuế giá trị gia tăng (GTGT), Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, Luật Thuế tài nguyên, Luật Thuế thu nhập DN và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Vấn đề nóng nhất là đề xuất giảm bớt đối tượng chịu thuế GTGT 5%, những hàng hóa dịch vụ đang chịu thuế GTGT 10%, từ ngày 1/1/2019 sẽ phải chịu thuế 12% (theo phương án 1) hoặc sẽ chịu thuế suất 12% kể từ ngày 01/01/2019 và 14% từ ngày 01/01/2021 (theo phương án 2).

Tăng thuế suất, tăng đối tượng chịu thuế không chắc ngân sách đã tăng thu
Ảnh minh họa

Một trong những cơ sở để sửa đổi thuế GTGT mà Bộ Tài chính cho biết là mức thuế suất thuế GTGT thông thường 10% như hiện nay là tương đối thấp, chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, khó đảm bảo an toàn tài chính quốc gia. Trên thế giới số nước áp dụng thuế GTGT để điều tiết tiêu dùng cũng như tăng số thu ngân sách đang nhiều và tăng thuế suất GTGT đang trở thành xu hướng phổ biến. Bộ Tài chính cho biết, theo Ngân hàng Thế giới, qua thống kê mức ở 112 nước, có 88 nước có mức thuế suất từ 12% đến 25%...

Phản biện lại vấn đề này, ông Nguyễn Mạnh Hùng – Phó Chủ tịch Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng phát biểu rằng: Đã so sánh thì phải cùng mẫu số đó là điều kiện kinh tế xã hội, thu nhập của người dân… Điều kiện kinh tế, xã hội ở mỗi nước khác nhau nên thuế GTGT của mỗi nước cũng phải khác nhau, các quốc gia mà Bộ Tài chính dẫn ra là những nước có thu nhập bình quân của người dân cao hơn Việt Nam.

Quy định như dự thảo sẽ khiến giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng lên, gây thêm sức ép cho khả năng thanh toán của người tiêu dùng. “Người tiêu dùng mới là người cuối cùng chịu thuế, tăng thuế không thể không ảnh hưởng đến người tiêu dùng, đặc biệt là người thu nhập thấp và người nghèo”, ông Hùng nhấn mạnh.

Đồng ý rằng thuế suất thuế GTGT của Việt Nam so với một số nước có thể thấp, nhưng bà Đặng Thị Bình An - nguyên Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cho thấy rằng kết cấu thuế GTGT trong tổng số thu ngân sách của Việt Nam lại cao hơn so với một số nước khác. Với tư cách là đại diện Công ty TNHH Tư vấn thuế C&A (C&A), bà An khuyến nghị: “Việc thay đổi bổ sung Luật cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính ổn định trong thực hiện tạo thuận lợi cho DN trong việc hoạch định kế hoạch tài chính trung hạn và dài hạn”.

Trong nền kinh tế hàng hóa thị trường, nguy cơ lớn nhất của kinh doanh là không bán được hàng. Vì thế, khi chi phí tăng do thuế đẩy giá thành tăng nhưng “DN không dễ tăng giá bán”, ông Vũ Tú Thành – Hội đồng kinh doanh Hoa Kỳ-Asean phát biểu. Cùng quan điểm, Luật sư Trương Thanh Đức – Chủ tịch HĐTV Công ty Luật BASICO cho rằng “cần giải quyết vấn đề thu đúng, thu đủ, thu công bằng để chống thất thu thay vì tăng thuế suất”.

Nhà nước sẽ được gì và mất gì

Cũng cho rằng thuế GTGT là loại thuế gián thu, đánh vào người tiêu thụ, đặc biệt là người tiêu dùng cuối cùng, luật sư Đức còn cho rằng việc tăng thuế như dự thảo sẽ làm tăng chi phí, giảm lợi nhuận trực tiếp của DN và của nền sản xuất kinh doanh nói chung.

Đề xuất sửa đổi thuế tiêu thụ đặc biệt cũng gặp phải nhiều ý kiến chưa đồng tình. Trong đó nổi lên vấn đề đưa nước ngọt vào diện đối tượng chịu thuế để “chống béo phì” như thuyết minh của Bộ Tài chính. “Dự thảo Luật này nếu được thông qua sẽ có ảnh hưởng nghiêm trọng đến các công ty nước giải khát vì
DN ngành này sẽ phải chịu thuế suất thuế GTGT từ 10 lên 12%, chịu thêm thuế tiêu thụ đặc biệt 10% và thuế suất thuế GTGT của đường đang từ 5% tăng lên 6%”, ông Vũ Tú Thành lên tiếng. Ông Thành tính, nếu áp thuế như dự thảo thì giá các sản phẩm nước giải khát sẽ tăng ít nhất 12%.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Tiến Vỵ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bia – rượu – nước giải khát cho rằng những nội dung như dự thảo mà được thông qua sẽ gây ra những hệ luỵ như tăng giá thành sản phẩm; giảm khả năng tiêu thụ sản phẩm… làm doanh thu của DN có thể kéo theo giảm quy mô sản xuất, giảm lao động... Giá bán cao còn có khả năng dẫn đến cơ hội cho hàng nhập lậu, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng gia tăng.

Như vậy, đối tượng chịu ảnh hưởng nhiều nhất của luật thuế này sẽ là các DN vừa và nhỏ và người tiêu dùng, nhất là người tiêu dùng nghèo. “Nước ngọt là thứ đồ uống phổ thông, nếu áp thuế và đẩy giá tăng tức là làm giảm cơ hội dùng nước ngọt của phần đông người nghèo”, theo ông Vỵ và ông Hùng.

Một vấn đề vẫn đang xôn xao đó là nếu sửa luật như dự thảo sẽ tác động thế nào đến sản xuất, kinh doanh và đời sống? Báo cáo giải trình của Bộ Tài chính về luật này chưa trả lời được câu hỏi này. Ông Thành đặt câu hỏi Nhà nước sẽ được gì và mất gì nếu thông qua luật này? Bà Phạm Chi Lan – nguyên Phó Chủ tịch VCCI đã đặt câu hỏi với ông Trương Bá Tuấn – Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách tài chính (Bộ Tài chính) rằng: “Tại cuộc họp với các chuyên gia để lấy ý kiến cho dự thảo hôm 19/8/2017, chị Mai (thứ trưởng Bộ Tài chính) có nói Bộ đã đánh giá tác động, vậy anh Tuấn cho biết đánh giá sơ bộ được không?”. Và câu trả lời của ông Tuấn là “Bộ đang khẩn trương tiến hành đánh giá tác động”.

Bà Lan đưa ra câu hỏi rất cụ thể, đó là những nội dung sửa đổi này sẽ tăng thu cho ngân sách được bao nhiêu, tăng thu có bền vững không hay sau năm 2019 lại tăng nữa, đối tượng nào, ngành nào chịu tác động nhiều nhất, những nội dung sửa đổi này đã bám theo nội dung và mục tiêu tái cơ cấu các ngành đang được thực hiện hay không? Hỏi là vậy nhưng bà cũng nói “tôi không chờ đợi kết quả đánh giá tác động mà chính cơ quan soạn thảo đưa ra vì như thế thiếu khách quan, tôi mong có một đánh giá tác động từ cơ quan độc lập với cơ quan soạn thảo”.

Tựu chung lại, các ý kiến cho rằng, khi nền kinh tế còn khó khăn, sản xuất kinh doanh vẫn rất khó khăn và thu nhập của người dân chưa cao thì việc tăng thuế chưa chắc đã làm tăng được số thu như ban soạn thảo mong muốn, vì vậy thời điểm thực hiện cần được cân nhắc cẩn trọng.

Linh Đan

Tin liên quan

Tin khác

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.
ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố sáng kiến Nền tảng khu vực ASEAN về AI và Kinh tế số với mục tiêu huy động tối đa 5 tỷ USD vốn công và tư nhân đến năm 2030 để thúc đẩy ứng dụng AI và tăng cường kết nối kinh tế số giữa các quốc gia ASEAN.