Thụy Sĩ: Lãi suất âm khuyến khích giữ tiền mặt

Ảnh minh họa

"Do lãi suất thấp, nhu cầu về các giải pháp bảo hiểm cho việc lưu trữ tiền mặt đang tăng lên", Philipp Surholt tại Công ty Bảo hiểm Zurich Insurance Group AG cho biết trong báo cáo. "Hiện có nhiều nhu cầu bảo hiểm cho các khoản tiền khác nhau, từ 100 triệu đến 500 triệu franc".

Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (NHTW Thụy Sĩ - SNB) hồi đầu năm 2015 đã chính thức áp dụng lãi suất âm đối với khoản tiền gửi vượt quy định của các NHTM tại SNB và hiện mức lãi suất này là -0,75%.

Theo quy định của SNB, tiền gửi không kỳ hạn của các ngân hàng tại NHTW không được vượt quá 20 lần mức tối thiểu. Tuy nhiên năm nay, trong tháng Sáu, tổng các khoản tiền gửi của UBS và Credit Suisse vượt quá mức tối thiểu khoảng 26 lần, tương đương với khoảng 25,8 tỷ franc. Nhiều ngân hàng khác của Thụy Sĩ cũng vượt 24 lần, tương đương 12,5 tỷ franc.

Oliver Adler - một nhà kinh tế tại Credit Suisse cho biết, mặc dù cho đến nay người tiêu dùng vẫn chưa bị ảnh hưởng bởi chính sách lãi suất âm, do các tổ chức đầu tư lớn đang chi trả. Nhưng về lâu dài, điều đó là không thể.

Theo Bloomberg, nhiều nhà cho vay lớn, trong đó bao gồm UBS Group AG và Credit Suisse Group AG đã “chia sẻ” một phần gánh nặng này – mặc dù họ không tiết lộ mức cụ thể - cho các khách hàng giàu tiền mặt như các nhà quản lý tài sản và các công ty lớn. Trước thực tế này, tự giữ tiền mặt và sử dụng công cụ bảo hiểm là một giải pháp mà nhiều công ty đang hướng đến.

Helvetia Holding AG cho biết chi phí đảm bảo cho 1 triệu franc là khoảng 1.000 franc/năm. Tuy nhiên nó vẫn còn thấp hơn nhiều so với con số 7.500 franc mà các công ty phải trả cho ngân hàng để giữ lượng tiền tương đương, với giả định các ngân hàng chuyển toàn bộ gánh nặng lãi suất âm sang người gửi tiền. Thế nhưng, số tiền đó vẫn chưa bao gồm các chi phí hậu cần như vận chuyển hoặc công tác bảo vệ: gia cố tường,lực lượng bảo vệ và hệ thống báo động.

Bên cạnh đó việc Thụy Sĩ tiếp tục sử dụng tiền giấy mệnh giá lớn càng làm tăng thêm tính hấp dẫn của việc tự lưu trữ khi 1 triệu franc có thể chỉ cần một chiếc hộp nhỏ.

Chưa kể, Giám đốc điều hành UBS Sergio Ermotti nói hồi tháng Ba rằng, lãi suất âm còn khuyến khích hành vi cho vay rủi ro giữa một số ngân hàng, từ đó tiềm ẩn rủi ro lớn đối với hệ thống tài chính. UBS sẽ xem xét qua về tỷ lệ tiêu cực cho các khách hàng giàu có của mình và tăng lãi được tính vào các khoản vay nếu tình hình tiếp tục kéo dài, ông này cũng nói với các cổ đông vào tháng 5.

Các công ty không phải là những người duy nhất bỏ qua các ngân hàng. Một số ngân hàng nhỏ có tỷ lệ tiền mặt dưới ngưỡng quy định của SNB hiện cũng đang dùng tiền mặt của ngân hàng khác có thu phí. Một "thị trường thanh khoản" đã phát triển giữa các ngân hàng như là hệ quả của chính sách lãi suất âm, Hiệp hội Ngân hàng Thụy Sĩ cho biết tuần trước.

Mặc dù NHTW Thụy Sĩ kỳ vọng chính sách lãi suất âm sẽ hạn chế sự lên giá của đồng frnac, song những tác dụng phụ không mong muốn theo thời gian có thể lớn hơn lợi ích.

"SNB đang trong tình thế tiến thoái lưỡng nan khi họ không thể làm cho tất cả mọi người hạnh phúc", Alexander Koch - một nhà kinh tế của Raiffeisen Schweiz nói. Trong nỗ lực hỗ trợ tốt nhất cho nền kinh tế Thụy Sĩ, nó cũng gây thiệt hại cho nhiều đối tượng. "Tích trữ tiền mặt là một vấn đề đối với chính sách tiền tệ", Koch cho biết.

Trong khi đó, SNB cho biết họ có thể tiếp tục cắt giảm lãi suất, mà theo dự báo của các nhà kinh tế lãi suất có thể giảm xuống mức -1,25%. “Chính sách lãi suất âm của SNB là “cần thiết và đang phát huy hiệu quả”, Phó Chủ tịch SNB Fritz Zurbruegg nói ở Lugano tuần trước, theo Corriere del Ticino. "Chúng tôi liên tục đánh giá các khía cạnh tích cực và tiêu cực của chính sách hiện tại chúng tôi tin rằng những khía cạnh tích cực là chiếm đa số".

Được biết, các quan chức SNB khi họ gặp nhau vào tuần tới để đánh giá chính sách tiền tệ hàng quý theo lịch trình. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng, nhiều khả năng SNB sẽ tiếp tục giữ lãi suất ổn định ở mức -0,75%, thấp nhất trong số các ngân hàng trung ương lớn.