Chỉ số kinh tế:
Ngày 19/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.646 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.878 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

AI có thể chọn hàng, nhưng không thể quyết định thay người tiêu dùng

Hà Sơn
Hà Sơn  - 
AI đang tác động sâu sắc đến hành vi mua sắm, mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng, nhưng niềm tin, trải nghiệm và cảm xúc vẫn quyết định lựa chọn.
aa
Đưa thẻ tín dụng nội địa đến gần hơn với người lao động Co-opBank thông báo về việc sửa đổi nội dung mức vốn điều lệ tại Giấy phép thành lập và hoạt động Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI
Diễn đàn VSMCamp và CSMOSummit 2026
Diễn đàn VSMCamp và CSMOSummit 2026

AI định hình hành vi mua sắm, nhưng chưa thay thế người tiêu dùng

Diễn đàn VSMCamp và CSMOSummit 2026, diễn ra ngày 19-20/11 tại Hà Nội với chủ đề “The Agentic Marketplace - Khi AI tham gia quyền lựa chọn”, đặt ra vấn đề AI đang tác động thế nào đến quyền lựa chọn và quyết định mua hàng.

Ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Le Bros dẫn báo cáo của Razorfish công bố tháng 9/2026 tại Mỹ, cho biết 94% người thường xuyên sử dụng AI được khảo sát sẵn sàng mua sản phẩm do AI lựa chọn. Đáng chú ý, 59% trong số đó từng mua sản phẩm của những thương hiệu mà trước đây họ chưa nghĩ đến.

Các số liệu cho thấy AI có thể mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng cho thương hiệu. Người tiêu dùng không chỉ tìm nhãn hàng quen thuộc mà còn tiếp nhận đề xuất mới từ hệ thống. Vì vậy, doanh nghiệp ngày càng phải quan tâm sản phẩm có được AI nhận diện, đánh giá và đưa vào danh sách gợi ý hay không.

Tuy nhiên, AI tác động mạnh hơn đến quyết định mua hàng không có nghĩa người tiêu dùng hoàn toàn tin tưởng công nghệ này. Theo ông Vinh, báo cáo Gartner tháng 9/2026 cho thấy 65% người tiêu dùng Mỹ được khảo sát cho rằng thương hiệu đang sử dụng quá nhiều nội dung do AI tạo ra; 57% nói sự phổ biến của nội dung này khiến họ giảm niềm tin vào thông điệp thương hiệu.

Ông Vinh nhận định, đây là hai xu hướng trái chiều cùng tồn tại. AI có thể thúc đẩy mua sắm, giúp khách hàng cân nhắc thương hiệu mới, nhưng nội dung do AI tạo ra cũng khiến họ nghi ngại về tính xác thực. Do đó doanh nghiệp cần khai thác công nghệ có chọn lọc; nếu quá phụ thuộc vào nội dung tự động, thiếu dấu ấn con người và thông tin đáng tin cậy, thương hiệu có thể làm suy giảm niềm tin khách hàng.

Từ góc nhìn người tiêu dùng, đạo diễn, nhà sản xuất Mai Thắm cho biết, bà cũng sử dụng trợ lý ảo, nhưng vẫn thích trao đổi với người thật. Với bà, AI trước hết là công cụ hỗ trợ công việc và tìm kiếm thông tin. Ưu điểm nổi bật của công nghệ này là khả năng cá nhân hóa: người dùng càng cung cấp nhiều thông tin về bản thân, sở thích và thói quen, tư vấn càng sát nhu cầu hơn.

Dù vậy, AI thường đưa ra nhiều phương án thay vì khẳng định một lựa chọn duy nhất. Theo bà Thắm, đây vừa là lợi thế vừa là hạn chế. Người mua có thêm lựa chọn, nhưng đề xuất đôi khi dàn trải, thương hiệu nào cũng có điểm tốt, khiến việc so sánh và chốt quyết định khó khăn hơn.

Bà Thắm cho rằng, AI chưa thể được tin tưởng tuyệt đối; người mua vẫn phải tự đánh giá gợi ý theo nhu cầu và điều kiện của mình. Trải nghiệm tìm màu xe hợp phong thủy là một ví dụ. Ban đầu, AI tư vấn màu sắc theo quan niệm ngũ hành. Khi nhận thấy bà yêu thích một màu khác, hệ thống điều chỉnh gợi ý, cho rằng không nhất thiết phải chọn màu xe hợp mệnh mà có thể bố trí một số vật dụng màu phù hợp bên trong xe. Theo bà Thắm, cách tư vấn này cho thấy AI có thể điều chỉnh theo sở thích cá nhân và đưa ra giải pháp thay thế. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra ranh giới cần lưu ý: hệ thống đang tư vấn dựa trên thông tin và nhu cầu thực tế, hay chỉ chiều theo điều người dùng muốn nghe? Điều đó cho thấy chỉ nên xem AI là công cụ tham khảo, không phải người quyết định thay mình.

Khi AI trở thành “đối thủ” của người bán, giá trị con người càng quan trọng

AI mở rộng lựa chọn cho người mua, nhưng cũng tạo thách thức với người bán. Bà Mai Thắm cho biết khách hàng ngày càng dùng AI tìm ý tưởng, tham khảo thiết kế và hình thành yêu cầu. Công cụ giúp doanh nghiệp hiểu khách, nhưng cũng kéo dài triển khai: khách liên tục đổi phương án theo gợi ý mới. Người cung cấp dịch vụ phải điều chỉnh, giải thích để tìm lựa chọn phù hợp nhu cầu và ngân sách.

AI có thể chọn hàng, nhưng không thể quyết định thay người tiêu dùng

AI của khách hàng thành “đối thủ” khó lường của doanh nghiệp. Những thay đổi theo gợi ý của AI khiến doanh nghiệp tốn thời gian, chi phí và khó chốt phương án. Người bán cần giúp khách nhận diện nhu cầu thực sự. Hiệu quả AI phụ thuộc cách đặt câu hỏi: thông tin đầy đủ, định hướng rõ sẽ cho kết quả sát hơn; câu hỏi chung chung thường dẫn đến tư vấn dàn trải.

Ông Nguyễn Trần Quang, CEO Future One Consulting cho rằng, AI đang đổi cách làm việc. Chỉ một câu lệnh cũng giúp người dùng tiếp cận lượng kiến thức lớn và tư vấn chi tiết, buộc con người xác định lại giá trị khác biệt.

Theo ông Quang, mỗi cuộc cách mạng công nghệ giúp con người vượt giới hạn: chữ viết mở rộng trí nhớ, khoa học mở rộng hiểu biết, máy móc thay sức cơ bắp, máy tính và Internet vượt giới hạn không gian, kết nối. AI tiếp tục mở rộng tư duy khi nhanh chóng phân tích, đề xuất giải pháp. Vì thế, con người cần biết đặt câu hỏi. AI tạo lời giải nhanh, nhưng chất lượng phụ thuộc đầu vào. Ông Quang nhấn mạnh doanh nghiệp cần trả lời “What is the problem?” (Vấn đề là gì?) trước khi tìm lời giải. Xác định đúng vấn đề giúp thống nhất mục tiêu. Khi AI tăng tốc tìm giải pháp hàng trăm, hàng nghìn lần, năng lực đặt câu hỏi quan trọng. Câu trả lời có thể lỗi thời, nhưng câu hỏi đúng vẫn giữ giá trị.

AI làm thay đổi lợi thế cạnh tranh. Khi công nghệ tạo sản phẩm tốt hơn với chi phí thấp, doanh nghiệp khó khác biệt nếu chỉ dựa vào thông số, tính năng, hiệu suất. Theo ông Quang, giá trị con người nằm ở khả năng tạo trải nghiệm và cảm xúc, khiến khách hàng sẵn sàng trả thêm tiền. Ông Quang gọi đó là “Human Premium” – giá trị gia tăng từ tính người. Bên cạnh tiêu chí “Tốt”, người tiêu dùng còn tìm kiếm “Ngon, Hay, Đẹp, Sướng”. Những kỳ vọng khó đo bằng thông số nhưng tác động lớn đến quyết định mua hàng. Nếu AI nâng chất lượng, giảm chi phí, tối ưu công năng, thì con người tạo khác biệt bằng trải nghiệm, cảm xúc, bản sắc và ý nghĩa thương hiệu.

Ông Quang cho rằng, con người có bốn nguồn vốn AI khó thay thế: trải nghiệm và vốn sống; tri thức tích lũy; bản sắc, văn hóa từ gia đình, ngôn ngữ, niềm tin, cộng đồng; cùng năng lực, gu sáng tạo.

Yếu tố khác là ý nghĩa sản phẩm và thương hiệu. Trong lĩnh vực hàng xa xỉ, “make meanings” – tạo ra ý nghĩa – ngày càng được coi trọng. Sản phẩm còn được đánh giá qua câu chuyện, văn hóa và trải nghiệm. Theo ông Quang, mỗi thương hiệu cần xác định “ngọn cờ” – giá trị cốt lõi để khách hàng và đội ngũ cùng tin tưởng. Khi AI đưa ra nhiều lựa chọn, bản sắc giúp thương hiệu không hòa lẫn. Doanh nghiệp cần để sản phẩm được AI nhận diện nhưng vẫn khác biệt, dùng dữ liệu hiểu khách mà không đánh mất sự thấu cảm, trải nghiệm.

Hà Sơn

Tin liên quan

Tin khác

Di sản -

Di sản - 'vốn quý' của công nghiệp văn hóa

Bề dày hàng nghìn năm văn hiến là "vốn quý" giúp nhiều địa phương khai thác hiệu quả kinh tế di sản, kiến tạo các sản phẩm, dịch vụ văn hóa có giá trị gia tăng cao. Sự kết hợp này đang mở ra động lực tăng trưởng mới cho công nghiệp văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Vốn FDI vào TP. Hồ Chí Minh tăng hơn 315%, kỳ vọng cán mốc 22 tỷ USD

Vốn FDI vào TP. Hồ Chí Minh tăng hơn 315%, kỳ vọng cán mốc 22 tỷ USD

Với tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt khoảng 19,13 tỷ USD, tăng 315,9% so với cùng kỳ năm 2025, TP. Hồ Chí Minh đang hướng tới mục tiêu thu hút 22 tỷ USD vốn FDI trong năm 2026, gấp đôi kế hoạch đề ra.
VN-Index thủng mốc 1.700 điểm, dòng tiền tiếp tục đứng ngoài

VN-Index thủng mốc 1.700 điểm, dòng tiền tiếp tục đứng ngoài

Phiên giao dịch chứng khoán ngày 19/11 cho thấy áp lực bán gia tăng trên diện rộng, đặc biệt tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, kéo VN-Index xuống dưới mốc 1.700 điểm. Trong khi đó, thanh khoản tiếp tục suy yếu, cho thấy dòng tiền vẫn thận trọng.
Hành lang kinh tế biển trước ngưỡng cửa bứt phá

Hành lang kinh tế biển trước ngưỡng cửa bứt phá

Trong dòng chảy tái cấu trúc không gian phát triển quốc gia, kinh tế biển Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình đa ngành, hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành động lực tăng trưởng thực chất, bài toán đồng bộ quy hoạch, định giá tài nguyên và xác lập quyền tài sản trên biển đang đòi hỏi những bước đột phá quyết liệt về mặt thể chế.
Vingroup khởi công Dự án Khu nhà ở xã hội Bà Điểm tại Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh

Vingroup khởi công Dự án Khu nhà ở xã hội Bà Điểm tại Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 19/11/2026, tại TP. HCM, Tập đoàn Vingroup khởi công Dự án đầu tư xây dựng Khu nhà ở xã hội xã Bà Điểm với quy mô gần 192 ha, thuộc nhóm dự án nhà ở xã hội lớn nhất cả nước. Nằm tại cửa ngõ Tây Bắc thành phố, kết nối với các trục giao thông huyết mạch, dự án được quy hoạch theo mô hình đô thị sinh thái tất cả trong một, đáp ứng nhu cầu mua và thuê nhà lâu dài của hàng chục nghìn người lao động trên địa bàn, tạo động lực thúc đẩy phát triển đô thị và kinh tế bền vững cho TP. HCM.
Bất động sản năm 2027: Cơ hội đón chu kỳ mới nhưng áp lực nguồn cung gia tăng

Bất động sản năm 2027: Cơ hội đón chu kỳ mới nhưng áp lực nguồn cung gia tăng

Thị trường bất động sản Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước vào chu kỳ phát triển mới nhờ tăng trưởng kinh tế, đầu tư hạ tầng và dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, nguồn cung căn hộ gia tăng trong năm 2027 có thể tạo áp lực lên khả năng hấp thụ của thị trường, đòi hỏi nhà đầu tư phải thận trọng hơn trong lựa chọn phân khúc và thời điểm xuống tiền.
Chung cư giảm sức hấp dẫn, nhà mặt phố hút khách

Chung cư giảm sức hấp dẫn, nhà mặt phố hút khách

Chung cư giảm sức hút tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM cũ, trong khi nhà mặt phố, biệt thự vẫn ghi nhận tín hiệu tìm kiếm tích cực.
Điểm lại thông tin kinh tế ngày 18/11

Điểm lại thông tin kinh tế ngày 18/11

Tỷ giá trung tâm tăng 4 đồng, chỉ số VN-Index giảm mạnh 23,71 điểm hay cán cân thương mại hàng hóa kỳ 1 tháng 11/2026 thặng dư nhẹ 0,34 tỷ USD... là một số thông tin kinh tế đáng chú ý trong ngày 18/11.
Gỡ điểm nghẽn vật liệu để tăng tốc thi công hạ tầng giao thông

Gỡ điểm nghẽn vật liệu để tăng tốc thi công hạ tầng giao thông

Nguồn cung vật liệu thiếu ổn định, chi phí đầu vào gia tăng và độ trễ trong cập nhật giá đang gây sức ép lên các dự án hạ tầng giao thông. Tháo gỡ đồng thời những vướng mắc này là yêu cầu cấp thiết để nhà thầu duy trì thi công, đáp ứng mục tiêu tiến độ và giải ngân.
VN-Index về vùng định giá đáy, lộ diện loạt cổ phiếu đầu ngành hút vốn

VN-Index về vùng định giá đáy, lộ diện loạt cổ phiếu đầu ngành hút vốn

Bất chấp lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết quý III/2026 tăng trưởng bứt phá, dòng tiền suy yếu đã kéo định giá VN-Index lùi về vùng đáy lịch sử, mở ra cơ hội tích lũy nhiều cổ phiếu đầu ngành có nền tảng cơ bản vững chắc.