Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Ánh sáng ban đêm mối đe dọa tiềm tàng cho sức khỏe tim mạch

H.Thanh
H.Thanh  - 
Bạn có thường xuyên thức dậy vào ban đêm và bật đèn sáng hay bạn quen thuộc với việc sử dụng điện thoại, máy tính bảng trong bóng tối, có thể bạn đang vô tình đặt sức khỏe tim mạch của mình vào nguy cơ. Một nghiên cứu quy mô lớn nhất từ trước đến nay đã chỉ ra rằng, việc tiếp xúc với ánh sáng vào ban đêm có mối liên hệ mật thiết với nguy cơ mắc bệnh tim.
aa

Phá vỡ nhịp sinh học

Cơ thể chúng ta có một "đồng hồ sinh học" nội tại, hay còn gọi là nhịp sinh học, giúp điều hòa hàng loạt các quá trình sinh lý diễn ra liên tục. Ánh sáng là một yếu tố then chốt giúp đồng bộ hóa nhịp sinh học này. Tuy nhiên, cuộc sống hiện đại với sự phổ biến của ánh sáng nhân tạo đã và đang làm gián đoạn hệ thống tự nhiên này, gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe.

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra mối liên hệ giữa những người làm việc theo ca đêm, thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng vào ban đêm, và nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn. Thậm chí, những nghiên cứu sử dụng dữ liệu vệ tinh cũng tìm thấy mối liên hệ giữa những người sống ở các khu vực đô thị sáng đèn và bệnh tim. Tuy nhiên, những nghiên cứu này chỉ tập trung vào ánh sáng ngoài trời.

Ánh sáng ban đêm mối đe dọa tiềm tàng cho sức khỏe tim mạch

Khám phá mối liên hệ toàn diện

Để hiểu rõ hơn về tác động của ánh sáng ban đêm đến sức khỏe tim mạch, Daniel Windred và các đồng nghiệp tại Đại học Flinders (Úc) đã thực hiện nghiên cứu lớn nhất từ trước đến nay. Họ theo dõi gần 89.000 người không mắc bệnh tim mạch, những người đã đeo cảm biến ánh sáng trong một tuần từ năm 2013 đến 2016. "Đây là nghiên cứu lớn nhất về mô hình tiếp xúc ánh sáng cá nhân và sức khỏe tim mạch cho đến nay," Windred cho biết.

Các cảm biến này ghi lại mọi loại ánh sáng, cả tự nhiên và nhân tạo, từ môi trường xung quanh, bao gồm cả ánh sáng từ điện thoại. Kết quả thật đáng báo động, trong hơn 8 năm theo dõi, những người có đêm sáng nhất có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn từ 23 - 56% so với những người có đêm tối.

Windred giải thích rằng chỉ cần bật đèn trần trong một giờ từ nửa đêm đến 6 giờ sáng cũng có thể đưa một người vào nhóm tiếp xúc ánh sáng ban đêm cao nhất. Điều đáng ngạc nhiên là cơ thể vẫn tiếp tục phản ứng với ánh sáng nhân tạo ngay cả sau khi đèn đã tắt, và chỉ cần tiếp xúc trong thời gian ngắn cũng có thể ảnh hưởng đến nhịp sinh học.

Các yếu tố ảnh hưởng và sự nhạy cảm khác biệt

Các nhà nghiên cứu đã kiểm soát nhiều yếu tố như giới tính, tuổi tác, thói quen hút thuốc và làm việc theo ca để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Họ cũng chỉ ra rằng mối liên hệ giữa việc tiếp xúc ánh sáng và nguy cơ mắc bệnh tim không phụ thuộc vào thời gian ngủ, hiệu quả giấc ngủ hay khuynh hướng di truyền mắc bệnh tim. Điều này cho thấy tiếp xúc ánh sáng ban đêm là một yếu tố thúc đẩy chính gây ra các vấn đề về tim mạch.

Một phát hiện thú vị khác là sự khác biệt giữa nam và nữ. Mặc dù phụ nữ thường có tỷ lệ mắc bệnh tim thấp hơn ở cùng độ tuổi do tác dụng bảo vệ của estrogen, nhưng những phụ nữ trong nghiên cứu tiếp xúc với ánh sáng ban đêm mạnh lại có nguy cơ mắc bệnh tim tương tự như nam giới. Windred cho biết điều này có thể là do phụ nữ bị ức chế hormone melatonin là hormone điều khiển nhịp sinh học nhiều hơn khi phản ứng với ánh sáng mạnh. "Hệ thống sinh học của họ nhạy cảm hơn với ánh sáng mạnh so với nam giới," ông nói.

Ánh sáng ban đêm mối đe dọa tiềm tàng cho sức khỏe tim mạch

Hậu quả nguy hiểm của rối loạn nhịp sinh học

Sự gián đoạn nhịp sinh học không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến tim mạch mà còn có thể làm suy yếu khả năng dung nạp glucose, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Bản thân bệnh tiểu đường loại 2 cũng là một yếu tố nguy cơ gây bệnh tim. Hơn nữa, sự gián đoạn này còn có thể ảnh hưởng đến huyết áp và làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhịp tim bất thường do các tín hiệu xung đột giữa não và tim.

Martin Young từ Đại học Alabama ở Birmingham nhấn mạnh: "Không thể đánh giá thấp tầm quan trọng của những quan sát này. Với sự ra đời của xã hội 24/7, sự gián đoạn của hệ thống nhịp sinh học của chúng ta ngày càng trở nên phổ biến. Nghiên cứu này nêu bật những mối nguy hiểm đáng kể đối với sức khỏe liên quan đến việc tiếp xúc với ánh sáng vào thời điểm 'không phù hợp'".

Tối ưu môi trường ngủ

Để bảo vệ sức khỏe tim mạch, Windred khuyên mọi người nên cố gắng làm cho đêm của mình tối hơn. "Hãy chọn một khoảng thời gian mà bạn thường ngủ và bảo vệ bóng tối của khoảng thời gian này mỗi đêm. Nếu bạn thức dậy vào ban đêm, hãy sử dụng ánh sáng mờ, ấm áp, và tránh bật đèn sáng trên cao."

Việc chủ động kiểm soát môi trường ánh sáng vào ban đêm là một bước đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ "đồng hồ sinh học" của cơ thể, từ đó góp phần duy trì một trái tim khỏe mạnh.

H.Thanh

Tin liên quan

Tin khác

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Diễn ra ngày 8/12 tại Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026, Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe” quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới về AI, y sinh và y học lâm sàng. Theo các diễn giả, AI không chỉ giúp hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác hơn mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam đi tắt đón đầu trong chăm sóc sức khỏe.
Công bố Tuần lễ y tế toàn cầu Việt Nam 2027 kiến tạo tương lai y tế

Công bố Tuần lễ y tế toàn cầu Việt Nam 2027 kiến tạo tương lai y tế

Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) và đối tác dmg events công bố tổ chức Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam 2027 (Global Health Week Vietnam 2027), dự kiến diễn ra từ ngày 15 đến 17/9/2027 tại VEC, Hà Nội. Với thông điệp “Hội tụ tinh hoa y tế toàn cầu - Dẫn lối đổi mới sáng tạo - Kiến tạo tương lai y tế”, chương trình dự kiến quy tụ hơn 500 gian hàng, 30.000 chuyên gia từ hơn 120 quốc gia, 300 diễn giả quốc tế, tạo không gian kết nối chính sách, công nghệ và đầu tư trên chuỗi giá trị y tế toàn cầu.
Daiichi Life Việt Nam tiếp nối hành trình

Daiichi Life Việt Nam tiếp nối hành trình 'Kết nối triệu yêu thương - Hiến máu nhân đạo 2026'

Chương trình đã thu hút hơn 200 tình nguyện viên là Ban Lãnh đạo, đội ngũ quản lý kinh doanh, đại lý bảo hiểm, nhân viên Daiichi Life Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh cùng khách hàng, và người dân địa phương tham gia hiến tặng 172 đơn vị máu, tương đương 61.500 ml máu.
13 thực phẩm tốt cho dạ dày và đại tràng nên bổ sung

13 thực phẩm tốt cho dạ dày và đại tràng nên bổ sung

Thức ăn tốt cho dạ dày và đại tràng ngoài bổ sung dưỡng chất còn hỗ trợ tiêu hóa khỏe mạnh. Cùng khám phá ngay 13 thực phẩm nên có trong chế độ ăn uống!
Ăn mặn làm tăng nguy cơ đột quỵ, giảm muối thế nào cho đúng?

Ăn mặn làm tăng nguy cơ đột quỵ, giảm muối thế nào cho đúng?

Thói quen sử dụng nhiều muối, nước mắm và gia vị mặn khiến người Việt đối mặt với nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đột quỵ. Các chuyên gia khuyến nghị giảm lượng natri trong bữa ăn, theo dõi huyết áp và duy trì lối sống lành mạnh. Muối giảm natri bổ sung kali có thể hỗ trợ, nhưng không phù hợp với tất cả mọi người và không thay thế biện pháp phòng bệnh khác.
Uống nước chanh ấm hay nước lọc vào buổi sáng tốt hơn?

Uống nước chanh ấm hay nước lọc vào buổi sáng tốt hơn?

Nhiều người tin rằng nước chanh ấm giúp thanh lọc cơ thể, nhưng lo ngại về tính acid gây hại cho dạ dày lại khiến không ít người phân vân khi so sánh với nước lọc. Đâu mới thực sự là lựa chọn tối ưu để khởi đầu ngày mới an toàn và khỏe mạnh cho cơ thể?
AWS cam kết 100 triệu USD hỗ trợ ứng dụng AI trong lĩnh vực y tế toàn cầu

AWS cam kết 100 triệu USD hỗ trợ ứng dụng AI trong lĩnh vực y tế toàn cầu

Sáng kiến AWS Health Impact Initiative mang đến cho các tổ chức y tế - trên thế giới và tại Việt Nam - quyền tiếp cận công nghệ AI và điện toán đám mây để xây dựng các giải pháp phục vụ các cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ dịch vụ y tế.
3 đồ uống tốt cho xương được khuyến cáo nên dùng

3 đồ uống tốt cho xương được khuyến cáo nên dùng

Nhiều người cao tuổi thường chỉ tập trung bổ sung canxi khi bị đau nhức xương khớp nhưng thực tế điều này là chưa đủ để nuôi dưỡng khớp dẻo dai. Vậy đâu mới là những loại đồ uống mang lại lợi ích tối ưu và cần lưu ý gì để tránh tác dụng phụ?
Minh bạch các khoản chi phí, dịch vụ ngoài phạm vi được hưởng bảo hiểm y tế

Minh bạch các khoản chi phí, dịch vụ ngoài phạm vi được hưởng bảo hiểm y tế

Có một thực tế, người bệnh đi khám bảo hiểm đúng tuyến, đúng thủ tục nhưng vẫn phải chi tiền cho nhiều khoản phí phát sinh. Từ góc nhìn lập pháp, đây là khoảng trống cần sớm được khắc phục trong lần sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh này.
5 thực phẩm

5 thực phẩm 'tăng miễn dịch' cho người lớn tuổi

Nhiều gia đình tin rằng bổ sung càng nhiều vitamin và thực phẩm bổ trợ thì hệ miễn dịch của người già càng mạnh, nhưng thực tế y khoa lại không vận hành theo cơ chế cộng dồn đơn giản này. Vậy làm sao để tăng sức đề kháng cho người lớn tuổi một cách đúng nhu cầu mà không gây lãng phí?