Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Băn khoăn khi đánh giá lại GDP

Ngọc Khanh
Ngọc Khanh  - 
Mặc dù cách công bố thông tin về việc tính toán và công bố thay đổi tăng quy mô GDP của Tổng cục Thống kê có phần vội vã và gây nhiều xôn xao, song theo các chuyên gia, đây cũng là dịp để xem lại vai trò của chỉ số GDP đối với việc hoạch định các chính sách phát triển kinh tế. 
aa
Băn khoăn khi đánh giá lại GDP Cân nhắc những tác động khi đánh giá lại quy mô GDP
Băn khoăn khi đánh giá lại GDP Bộ Tài chính dự kiến bội chi ngân sách 2020 khoảng 3,44% GDP

Vấn đề này đã nhận được nhiều tranh luận đắt giá tại cuộc đối thoại chính sách “Đánh giá lại quy mô GDP của nền kinh tế: Những vấn đề đặt ra từ các góc nhìn đa chiều”, do Trường Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp cùng Tổng cục Thống kê tổ chức ngày 31/10.

Băn khoăn khi đánh giá lại GDP
Đánh giá lại quy mô nền kinh tế là hoạt động bình thường theo thông lệ quốc tế

Hoạt động bình thường theo thông lệ quốc tế

Lý giải về nguyên nhân phải tính toán lại quy mô GDP, bà Nguyễn Thị Hương - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho biết, trong quá trình biên soạn chỉ tiêu GDP, có nhiều vấn đề phát sinh cần rà soát, đánh giá lại trong ngắn hạn và dài hạn. Bên cạnh đó, nguồn thông tin của Việt Nam ngày càng được cải thiện, song cũng vẫn còn nhiều hạn chế do cơ cấu kinh tế thay đổi nhanh...

Vì vậy theo thông lệ quốc tế, khi có nguồn thông tin đầy đủ, toàn diện, các cơ quan thống kê quốc gia sẽ thực hiện đánh giá lại quy mô GDP. Đây cũng là việc làm thường xuyên, định kỳ của các quốc gia trên thế giới. Đơn cử Indonesia vào năm 2015 đã công bố kết quả đánh giá lại quy mô GDP tăng thêm 6,45%; năm 2013 Nga đánh giá lại quy mô GDP tăng 24,3%, Đức 3%, Italia 7%; năm 2014 quy mô GDP của Bulgari tăng 31,2%, Rumani và Croatia cùng tăng 28,4%...

“Việc đánh giá lại quy mô này sẽ không ảnh hưởng các chỉ tiêu liên quan giai đoạn trước, mà mục đích chính là xem xét, rà soát lại để xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2021-2025 và 2021-2030 cho phù hợp”, bà Hương khẳng định.

Ông Francois Painchaud - Trưởng đại diện IMF tại Việt Nam cũng cho rằng, việc điều chỉnh quy mô GDP là bình thường tại các quốc gia trên thế giới. Song các yếu tố chính thúc đẩy việc điều chỉnh còn tuy thuộc hoàn cảnh của mỗi nước, như thay đổi, bổ sung số liệu, sửa đổi các phương pháp luận, tính toán thêm đóng góp của các ngành mới nổi…

Số liệu của IMF cho thấy, so sánh trong giai đoạn 2012-2014, quy mô điều chỉnh GDP của Việt Nam ở mức 24,5% không phải là quá lớn nếu so với một số nước khác như Nigeria hay Ghana điều chỉnh tăng tới 50-60%; Nicaragua và Nuigea điều chỉnh tăng 30-40%...

Thay đổi để phù hợp tình hình mới

Đồng quan điểm rằng việc tính toán lại quy mô GDP là hoạt động bình thường và phổ biến ở các quốc gia, song PGS. - TS. Phạm Thế Anh - Trường Đại học Kinh tế quốc dân lưu ý, cần đánh giá lại vai trò của chỉ số này đối với việc quản lý và hoạch định các chính sách phát triển kinh tế. Trước hết cần hiểu rằng quy mô GDP tăng lên không làm tăng thu nhập của mỗi người dân trên thực tế mà chỉ là trên sổ sách. Tuy nhiên, chỉ số này quan trọng vì làm thay đổi toàn bộ quy mô, hình ảnh, sức khoẻ của nền kinh tế, quy mô nền tài chính công của Việt Nam.

Ông Thế Anh chỉ ra thực tế, với GDP, Việt Nam cũng như nhiều nước khác gặp vấn đề không chỉ ở khó khăn của công tác thống kê mà còn bắt nguồn từ cấu trúc nền kinh tế.

Ví dụ GDP được sử dụng để đo lường thu nhập bình quân đầu người, nhưng chỉ số này không chỉ bao gồm thu nhập người Việt Nam tạo ra mà còn bị lẫn cả thu nhập người nước ngoài tạo ra tại Việt Nam, hay lãi vay nước ngoài. Hiện nay trong cấu trúc kinh tế Việt Nam, khu vực FDI chiếm tỷ trọng rất lớn. Thống kê thực trạng DN năm 2018 cho thấy, nền kinh tế Việt Nam có 15.000 DN FDI và tổng lợi nhuận tạo ra bằng 80% lợi nhuận trước thuế của khu vực trong nước.

Vấn đề khác là GDP của Việt Nam bao gồm cả những khoản đầu tư, chi tiêu không đem lại hiệu quả kinh tế như đầu tư cho 12 dự án “đắp chiếu” của Bộ Công thương, hay các dự án lớn chậm tiến độ như đường sắt Cát Linh - Hà Đông… Bên cạnh đó, còn có nhiều hoạt động sản xuất tạo ra tác động xấu cho nền kinh tế, như tình trạng ô nhiễm môi trường, cũng đang được tính thành điểm cộng cho GDP.

Một nguy cơ tiềm ẩn khác là các chỉ tiêu tài chính công gắn với GDP sẽ giảm đáng kể, cách xa mức trần. Cụ thể là nợ công giảm từ 56,1% GDP xuống còn 44,7%; nợ Chính phủ giảm từ 49,2% còn 39,2%; nợ nước ngoài giảm từ 45,8% còn 36,5%; thâm hụt ngân sách giảm từ 3,6% còn 2,9%. Điều này hàm ý nếu Quốc hội sử dụng trần cũ thì dư địa để chi tiêu công sẽ tăng lên rất mạnh.

Do đó, ông Thế Anh khuyến nghị, bên cạnh thước đo GDP, Quốc hội nên sử dụng các thước đo khác như thu ngân sách, tỷ trọng nợ công trên thu ngân sách, nợ nước ngoài trên dự trữ ngoại hối… vì thu ngân sách là thu nhập ổn định và là yếu tố thực chất hơn GDP.

Giải đáp các lo ngại về việc thay đổi quy mô GDP, TS. Nguyễn Bích Lâm - Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho biết, khi tính lại GDP, cơ quan này đã tính toán một loạt chỉ tiêu dẫn xuất và phụ thuộc vào GDP. Từ bức tranh xác thực về quy mô nền kinh tế, Tổng cục Thống kê sẽ có báo cáo, tham vấn cho Chính phủ đánh giá tác động của việc điều chỉnh. Chẳng hạn, như một loạt chỉ tiêu tính toán theo GDP, như tài khóa, tiền tệ sẽ thay đổi. Khi đó, Chính phủ cũng phải hoạch định lại chính sách để phù hợp với quy mô GDP mới.

“Đơn cử như tỷ lệ huy động thuế vào ngân sách so với GDP, nếu GDP tăng lên thì tỷ lệ này giảm đi, Bộ Tài chính sẽ phải đánh giá lại thời gian qua chúng ta đã thu thế nào, thu hết chưa, chính sách thuế có phù hợp không, có nuôi dưỡng nguồn thu không…”, ông Lâm nói.

Đối với các chỉ tiêu nhạy cảm như nợ công, chi tiêu Chính phủ… Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho biết, các ngưỡng an toàn sẽ do Chính phủ, các nhà kinh tế tính toán sao cho phù hợp. Tuy nhiên ông cũng nhấn mạnh không nên quá cứng nhắc với các ngưỡng này, bởi “chúng ta cần thay đổi sao cho phù hợp với từng giai đoạn của nền kinh tế, trong bối cảnh hội nhập, kinh tế toàn cầu”.

Ngọc Khanh

Tin liên quan

Tin khác

Tạo cơ chế góp vốn chung cho dự án liên vùng

Tạo cơ chế góp vốn chung cho dự án liên vùng

Trong thời gian tới, các địa phương có thể sử dụng ngân sách để hỗ trợ nhau đầu tư hạ tầng. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Tài chính và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cơ chế phối hợp, tỷ lệ đóng góp, tiến độ và trách nhiệm thực hiện trong các dự án liên vùng vẫn cần được quy định rõ ràng hơn.
Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
Chuyển dịch năng lượng sạch: Từ cam kết đến hiệu quả đầu tư

Chuyển dịch năng lượng sạch: Từ cam kết đến hiệu quả đầu tư

Việc “Chuyển dịch năng lượng sạch” được xác định là một trong 10 chủ đề chính của Hội nghị lần thứ 31 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP31), cho thấy phát triển năng lượng bền vững tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong chương trình nghị sự khí hậu toàn cầu. Đối với Việt Nam, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi nền kinh tế đồng thời phải bảo đảm nguồn cung năng lượng cho tăng trưởng, thực hiện các cam kết giảm phát thải và thích ứng với những tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao trên thị trường quốc tế.
Thị trường trái phiếu phân hóa: Thanh khoản bùng nổ trước

Thị trường trái phiếu phân hóa: Thanh khoản bùng nổ trước 'đỉnh' đáo hạn

Phát hành trái phiếu doanh nghiệp tháng 10/2026 giảm mạnh khiến dư nợ thu hẹp, trái ngược với thanh khoản thứ cấp lập kỷ lục. Tuy nhiên, áp lực đáo hạn cuối năm đang tạo ra phép thử lớn về dòng tiền.
Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”

Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”

Từ ngày 1/1/2027, việc xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa lưu thông trong nước sẽ có bộ tiêu chí kỹ thuật cụ thể, nhằm ngăn chặn tình trạng hàng nhập khẩu chỉ qua các công đoạn gia công đơn giản nhưng vẫn mang nhãn “Made in Vietnam”. Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), quy định mới không phát sinh thêm giấy phép, doanh nghiệp được tự kê khai xuất xứ nhưng phải có hồ sơ chứng minh và chịu trách nhiệm về thông tin công bố.
Không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần

Không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần

Ngày 21/11, với 484/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường với quan điểm xuyên suốt là điều phối phát triển không gian biển thống nhất, liên ngành, liên vùng; lấy người dân làm trung tâm, không đánh đổi môi trường, sinh kế để lấy tăng trưởng đơn thuần.
HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, HDBank và Tập đoàn Tài chính Mitsubishi UFJ (MUFG) đã ký kết Thoả thuận hợp tác, mở rộng kết nối thị trường vốn quốc tế và thúc đẩy đầu tư Việt Nam – Nhật Bản, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo cấp cao hai nước.
Kiểm soát huy động vốn của chủ đầu tư, hạn chế rủi ro cho người mua nhà

Kiểm soát huy động vốn của chủ đầu tư, hạn chế rủi ro cho người mua nhà

Không chỉ hoàn thiện điều kiện kinh doanh và chuyển nhượng dự án, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) quy định chủ đầu tư không được thu tiền dưới mọi hình thức để bảo đảm việc ký kết hợp đồng trước khi bất động sản đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng huy động vốn trá hình thông qua các hình thức đặt cọc, giữ chỗ khi dự án chưa đủ điều kiện pháp lý, bảo vệ người mua trước những rủi ro có thể phát sinh.
Mở rộng dư địa vay vốn nước ngoài: Cơ hội và thách thức

Mở rộng dư địa vay vốn nước ngoài: Cơ hội và thách thức

Hạn mức vay nước ngoài trung, dài hạn tự vay, tự trả nâng lên 10 tỷ USD/năm mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khả năng huy động vốn chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với năng lực trả nợ và kiểm soát rủi ro.
Phố Wall chìm trong sắc đỏ, cổ phiếu công nghệ lao dốc

Phố Wall chìm trong sắc đỏ, cổ phiếu công nghệ lao dốc

Chứng khoán Mỹ tiếp tục chìm trong sắc đỏ khi làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) gia tăng. S&P 500 và Dow Jones chính thức bước vào vùng điều chỉnh, Nasdaq giảm mạnh nhất.