Chinh phục người tiêu dùng ngay từ thị trường trong nước

Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI

Đó cũng là lý do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo trực tuyến với gần 300 điểm cầu trên cả nước nhằm lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Đáng chú ý nhất là đề xuất rút ngắn thời gian cấp mã số vùng trồng phục vụ thị trường trong nước xuống còn tối đa 3 ngày làm việc, đồng thời chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Đây không đơn thuần là một cải cách thủ tục hành chính mà là bước đi để nâng cao chất lượng nông sản lưu thông trên thị trường nội địa.

Thị trường trong nước với gần 100 triệu dân đang chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong hành vi mua sắm. Người tiêu dùng không còn chỉ quan tâm đến giá cả mà ngày càng đặt câu hỏi: Sản phẩm được trồng ở đâu? Quy trình sản xuất có an toàn không? Có sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định hay không? Khi xảy ra sự cố, có thể truy xuất được nguồn gốc hay không?

Thực tế cho thấy, không ít vụ việc thực phẩm không bảo đảm an toàn, hàng giả, hàng kém chất lượng hay nông sản "đội lốt" đặc sản vùng miền đã làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng. Trong bối cảnh đó, mã số vùng trồng trở thành "chứng minh thư" của nông sản, giúp minh bạch thông tin từ khâu sản xuất đến tiêu thụ.

Khi mỗi vùng trồng được quản lý bằng dữ liệu, mỗi lô hàng đều có thể truy xuất nguồn gốc, người tiêu dùng sẽ có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm an toàn thay vì chỉ dựa vào lời quảng cáo hay cảm tính.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là thời gian cấp mã số vùng trồng cho thị trường trong nước được rút xuống tối đa ba ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Theo bà Nguyễn Thị Lan Hương, Chủ tịch Tập đoàn Việt Phúc, đối với nhiều loại trái cây, rau củ tươi, đây là thay đổi mang ý nghĩa rất lớn. Do đặc thù của nông sản là thời gian bảo quản ngắn, chỉ cần thủ tục kéo dài vài ngày cũng có thể khiến hàng hóa giảm chất lượng, phát sinh chi phí kho lạnh hoặc mất cơ hội tiêu thụ.

Đại diện Công ty CP Nông sản Nam Mekong (Somekco) chia sẻ, khi thủ tục được rút gọn, người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp có thể nhanh chóng đưa nông sản vào hệ thống phân phối hiện đại, từ siêu thị, cửa hàng tiện lợi đến các sàn thương mại điện tử. Hàng hóa đến tay người tiêu dùng nhanh hơn, giữ được độ tươi ngon, đồng thời giảm thất thoát sau thu hoạch và tiết kiệm chi phí logistics. Đây cũng là tiền đề để giảm giá thành sản phẩm, qua đó mang lại lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng.

Điều đáng nói là lâu nay nhiều quy định về mã số vùng trồng chủ yếu phục vụ xuất khẩu, trong khi thị trường trong nước là nơi tiêu thụ phần lớn sản lượng nông sản lại chưa được quản lý đồng bộ. Việc áp dụng mã số vùng trồng rộng rãi cho cả thị trường nội địa sẽ góp phần hình thành một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất. Khi đó, nông sản bán trong nước cũng phải đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, quản lý dịch hại, ghi chép nhật ký sản xuất và kiểm soát chất lượng tương tự như hàng xuất khẩu.

Theo đó, khoảng cách giữa nông sản bán trong nước và nông sản xuất khẩu sẽ dần được thu hẹp. Người tiêu dùng Việt Nam sẽ được tiếp cận những sản phẩm có chất lượng cao hơn ngay trên chính thị trường nội địa.

Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính không có nghĩa là buông lỏng quản lý. Ngược lại, cơ chế hậu kiểm thể hiện sự chuyển đổi từ quản lý bằng giấy tờ sang quản lý bằng dữ liệu và giám sát thực tế.

Khi toàn bộ vùng trồng, cơ sở đóng gói và quá trình lưu thông được số hóa, cơ quan quản lý có thể phát hiện sớm các vi phạm, xử lý nhanh các trường hợp gian lận, đồng thời bảo vệ những đơn vị làm ăn chân chính.

Quan trọng hơn, niềm tin của người tiêu dùng sẽ được củng cố. Và khi người Việt ưu tiên lựa chọn nông sản có nguồn gốc rõ ràng, được quản lý minh bạch, thị trường nội địa sẽ trở thành bệ đỡ vững chắc cho sản xuất nông nghiệp.

Nói cách khác, giá trị lớn nhất của việc cải cách thủ tục cấp mã số vùng trồng không chỉ nằm ở việc giảm vài ngày xử lý hồ sơ. Điều quan trọng hơn là tạo dựng một hệ sinh thái minh bạch, nơi người sản xuất có động lực nâng cao chất lượng, doanh nghiệp thuận lợi đưa hàng ra thị trường và người tiêu dùng được sử dụng những nông sản an toàn, có thể truy xuất nguồn gốc. Đó mới là nền tảng bền vững để nông nghiệp Việt Nam phát triển và chinh phục trước hết chính người tiêu dùng trong nước.