Chủ động “giữ nhịp” sản xuất nông nghiệp, tránh cú sốc nguồn cung sau Tết

Thực tế cho thấy, nhiều năm qua, cứ sau Tết là thị trường nông sản, nhất là rau xanh, lại đối mặt với tình trạng “lệch pha” cung - cầu: trước Tết thu hoạch ồ ạt, sau Tết nguồn cung sụt giảm, giá biến động mạnh. Nguyên nhân không chỉ đến từ yếu tố thời tiết mà còn do tâm lý dồn lực bán trước Tết, trong khi thiếu kế hoạch sản xuất và điều hành xuyên suốt kỳ nghỉ dài ngày.

Các hợp tác xã chủ động cân đối kế hoạch sản xuất rau màu để bảo đảm nguồn cung rau xanh ổn định

Để hạn chế tình trạng này, Cục Trồng trọt đã đề nghị các địa phương chủ động xây dựng và triển khai phương án chỉ đạo, điều hành sản xuất vụ đông xuân 2025-2026 trước, trong và sau Tết, bảo đảm không bị động trước diễn biến thời tiết bất lợi. Trọng tâm là duy trì thông tin thông suốt từ tỉnh đến cơ sở, phân công rõ trách nhiệm, sẵn sàng ứng phó với rét đậm, rét hại và các rủi ro phát sinh trong dịp Tết.

Đáng chú ý, Cục Trồng trọt nhấn mạnh yêu cầu các địa phương chủ động cân đối kế hoạch sản xuất rau màu để bảo đảm nguồn cung rau xanh ổn định ngay sau Tết Nguyên đán. Cùng với đó là tăng cường chỉ đạo sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ rau an toàn, kiểm tra, giám sát chặt chẽ chất lượng và an toàn thực phẩm đối với sản phẩm đưa ra thị trường.

PGS.TS. Nguyễn Văn Bộ, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, thời tiết bất thường là không mới nhưng rủi ro lớn nhất lại nằm ở khâu tổ chức sản xuất. Nếu chỉ đạo bị “đứt nhịp” trong dịp Tết, nông dân rất dễ phản ứng theo cảm tính, thu hoạch sớm để tránh rủi ro, dẫn tới thiếu hụt nguồn cung sau Tết. Điều quan trọng là phải có kịch bản sản xuất linh hoạt, giãn thời vụ và bảo đảm thông tin kịp thời đến từng vùng trồng.

Ở cấp cơ sở, nhiều hợp tác xã đã chủ động thay đổi cách làm để “đi trước một bước”. Ông Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc Hợp tác xã Rau an toàn Văn Đức cho biết, năm nay, Hợp tác xã đã xây dựng kế hoạch gieo trồng theo nhiều lứa, kéo dài thời gian thu hoạch sau Tết. Chúng tôi không dồn toàn bộ sản lượng bán trước Tết mà giữ lại một phần cho giai đoạn sau Tết, khi nhu cầu tăng trở lại. Nhờ có hợp đồng liên kết với hệ thống bán lẻ, Hợp tác xã yên tâm hơn trong khâu tiêu thụ.

Nhiều Hợp tác xã liên kết với hệ thống bán lẻ để khâu tiêu thụ được ổn định

Bà Trần Thị Hồng, đại diện Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Tiền Lệ chia sẻ, Hợp tác xã đã chủ động phương án che phủ nilon, sử dụng giống rau chịu rét và bố trí cán bộ kỹ thuật trực trong Tết. Rét đậm đúng dịp nghỉ dài ngày là thử thách lớn, nhưng nếu buông lỏng quản lý thì thiệt hại rất nhanh. Hợp tác xã xác định phải duy trì sản xuất an toàn, ổn định thì mới giữ được uy tín với đối tác và người tiêu dùng.

Theo các chuyên gia, để tránh lặp lại vòng xoáy “được mùa - rớt giá” trước Tết và “khan hàng - sốt giá” sau Tết, giải pháp then chốt vẫn là tổ chức sản xuất theo chuỗi, gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương, hợp tác xã và doanh nghiệp tiêu thụ. Trong đó, vai trò điều phối của cơ quan quản lý nhà nước mang tính quyết định, nhất là trong những thời điểm nhạy cảm như dịp Tết Nguyên đán.

Trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến khó lường, việc “giữ nhịp” sản xuất nông nghiệp qua Tết không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn là bài toán điều hành. Chủ động từ sớm, chỉ đạo xuyên suốt và liên kết chặt chẽ giữa các khâu sẽ là chìa khóa để bảo đảm an toàn sản xuất, ổn định thị trường và sinh kế cho nông dân ngay từ những ngày đầu năm mới.