Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 12 do lạm phát cao dai dẳng

Lạm phát cao dai dẳng

Báo cáo vừa được Cục Thống kê Lao động (BLS) thuộc Bộ Lao động Mỹ công bố hôm thứ Ba (10/11) cho thấy, mặc dù chỉ số gia tiêu dùng (CPI) tại Mỹ chỉ tăng 0,4% trong tháng 10 so với tháng trước, thấp hơn so với mức tăng 0,6% của tháng 9, song đây là tháng thứ ba liên tiếp chỉ số này ghi nhận mức tăng từ 0,4% trở lên và nó cũng cao hơn mức tăng 0,3% mà giới chuyên gia dự báo.

Trong khi CPI cơ bản (đã loại trừ các mặt hàng thực phẩm và năng lượng dễ biến động) đã tăng 0,3% trong tháng 10, đánh dấu tháng tăng thứ ba liên tiếp và cũng cao hơn so với dự báo của các chuyên gia là tăng 0,2%.

Theo các chuyên gia kinh tế, nếu tốc độ này tiếp diễn, lạm phát hàng năm sẽ vượt mức 4%. Trên thực tế, các chuyên gia kinh tế ước tính, mức tăng CPI hàng năm được dao động từ 3,9% đến 4,0% trong tháng 10, cao hơn so với mức tăng 3,7% của tháng 9; trong khi CPI cơ bản ước tính tăng 2,8% so với cùng kỳ năm ngoái, cũng cao hơn mức tăng 2,6% của tháng 9.

Lạm phát cao dai dẳng đã khiến nhiều quan chức Fed lo ngại. Trong bài phát biểu chuẩn bị cho Hội nghị thường niên lần thứ 81 tại Conshohocken, bang Pennsylvania hôm thứ Ba (10/11), Chủ tịch Fed Philadelphia Anna Paulson cho biết , báo cáo CPI “cho thấy áp lực lạm phát vẫn còn hiện hữu rõ rệt”. Theo bà, lạm phát đang bị thúc đẩy bởi các loại thuế quan, giá năng lượng và hoạt động đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Tương tự, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cũng cho biết trong bài phát biểu tại một hội nghị về năng lượng do các chi nhánh Fed tại Dallas và Kansas City đồng tổ chức hôm thứ Ba rằng, lạm phát gia tăng không chỉ do tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng trong thời chiến hay các loại thuế quan, mà còn do những xu hướng rộng lớn hơn có thể vẫn tiếp diễn ngay cả khi các cú sốc gần đây đã qua đi.

Quan chức Fed kêu gọi tăng lãi suất

Nhấn mạnh, “mức lạm phát vượt ngưỡng là điều không thể chấp nhận được”, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cho rằng, Fed “cần thực hiện thêm ít nhất hai đợt tăng lãi suất, mỗi đợt 25 điểm cơ bản”. “Có khả năng chúng ta sẽ cần đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất trong mùa đông này so với những gì FOMC đã thực hiện từ đầu mùa thu đến nay”, bà nói thêm.

Chủ tịch Fed chi nhánh Kansas City Jeffrey Schmid – người đồng tổ chức hội nghị hôm thứ Ba cùng Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan – cũng cho biết lạm phát là vấn đề “được ưu tiên hàng đầu" đối với ông. Ông cũng tin rằng lãi suất chính sách hiện tại của Fed vẫn đang ở mức “khá nới lỏng”.

Ông đã mời những người tham dự thử đặt mình vào vị trí của các nhà hoạch định chính sách tại Fed và đưa ra quan điểm về việc liệu Fed nên cắt giảm, giữ nguyên hay tăng lãi suất vào tháng 12. Kết quả là không ai chọn phương án cắt giảm, trong khi đa số chọn phương án tăng lãi suất.

Với diễn biến lạm phát hiện tại, Chủ tịch Fed Philadelphia Anna Paulson cũng cho rằng, việc “tiếp tục thắt chặt dần dần” chính sách tiền tệ là bước đi phù hợp. “Tôi vẫn tin rằng chính sách tiền tệ cần duy trì ở mức thắt chặt nhất định để đưa lạm phát trở về mục tiêu 2%”, bà nói và chỉ ra, áp lực giá cả đã vượt xa mục tiêu của Fed trong hơn nửa thập kỷ qua, với lạm phát cơ bản vẫn duy trì trong khoảng từ 2,5% đến 3%.

“Tôi sẽ cân nhắc hành động nhanh hơn nếu kỳ vọng lạm phát tăng lên, áp lực tiền lương gia tăng, hoặc lạm phát cơ bản có xu hướng đi lên”, bà khẳng định.

Tương tự, Phó Chủ tịch phụ trách giám sát của Fed, bà Michelle Bowman, cũng cho rằng, lạm phát hiện không cho thấy xu hướng giảm, và điều này đòi hỏi Fed phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn khi xem xét nhu cầu giải quyết vấn đề lạm phát, cũng như tốc độ và lộ trình thực hiện. “Tôi đã khẳng định rõ ràng rằng việc giải quyết lạm phát là bước đi đúng đắn đối với chúng ta”, bà phát biểu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại ở Washington hôm thứ Ba.

Có thể tăng lãi suất tới 50 điểm

Nhiều chuyên gia cũng có chung quan điểm khi cho rằng, báo cáo CPI tháng 10 đang hối thúc Fed phải tăng lãi suất trong tháng 12. “Báo cáo hôm nay không có nhiều điểm giúp xoa dịu những lo ngại về rủi ro lạm phát dai dẳng, cũng như thực tế là Fed sẽ cần tiếp tục tăng lãi suất để kiềm chế áp lực giá cả”, Omair Sharif - Chủ tịch của Inflation Insights nhận định sau khi dữ liệu CPI được công bố.

Thậm chí Stephen Juneau - Chuyên gia kinh tế tại Bank of America Securities còn cho rằng, có vẻ như Fed đang chậm chân trong việc kiểm soát lạm phát, và quyết định giữ nguyên lãi suất trong tháng 10 dường như là một sai lầm về chính sách. “Chúng tôi nhận thấy rủi ro ngày càng tăng rằng Fed sẽ buộc phải tiếp tục nâng lãi suất vào tháng 1 thay vì tháng 3”.

Ngay cả trước khi báo cáo CPI tháng 10 được công bố, giới chuyên gia đã tin tưởng Fed sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào ngày 29/12 tới. Cụ thể kết quả cuộc khảo sát do Reuters thực hiện từ ngày 6/11 đến ngày 10/11 với 101 nhà kinh tế cho thấy, Fed được dự báo sẽ tăng lãi suất thêm một lần nữa – với biên độ 25 điểm cơ bản – vào tháng 12, đưa lãi suất lên phạm vi 4,00%–4,25%.

“Fed đang phụ thuộc vào các dữ liệu lạm phát sắp tới, và những dữ liệu này sẽ thúc đẩy Fed tăng lãi suất thêm một lần nữa. Thực tế, hoàn toàn có cơ sở để cho rằng Fed lẽ ra đã có thể tăng lãi suất ngay trong cuộc họp tháng 10 vừa qua”, Tom Porcelli - Chuyên gia kinh tế trưởng tại Wells Fargo nhận định.

Theo công cụ FedWatch của CME, hiện các nhà giao dịch đã nâng xác suất Fed sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 12 lên 100%, tăng mạnh so với mức 79% trước khi báo cáo CPI được công bố. Trong đó khả năng tăng lãi suất 25 điểm là 90,9% và khả năng tăng lãi suất 50 điểm là 9,1%.