Chủ tịch Fed ‘nhắn gửi’ thông điệp gì sau quyết định giữ nguyên lãi suất?

Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại cuộc họp báo sau cuộc họp FOMC ngày 17/6/2026. Ảnh: Federal Reserve/Public domain.

Tăng trưởng mạnh chưa đồng nghĩa kinh tế quá nóng

Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) giữ lãi suất 3,75–4,00%, với 10 phiếu thuận và hai phiếu phản đối. Thống đốc Lisa Cook và Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack muốn tăng ngay 25 điểm cơ bản.

Điểm đáng chú ý nằm ở sự thay đổi trong đánh giá triển vọng kinh tế Mỹ. Nếu thông cáo sau cuộc họp tháng 9 nhận định hoạt động kinh tế đang mở rộng với tốc độ “vững chắc”, thì thông cáo tháng 10 đã nâng đánh giá lên mức “mạnh mẽ”.

“Hoạt động kinh tế đang tăng trưởng với tốc độ mạnh mẽ. Mặc dù mức độ bất định vẫn ở mức cao, một phần do những diễn biến địa chính trị, chi tiêu trong nước vẫn duy trì khả năng chống chịu tốt. Tăng trưởng năng suất ở mức cao và hoạt động đầu tư vốn tiếp tục vững mạnh. Số việc làm tăng thêm theo kịp tốc độ gia tăng của lực lượng lao động, trong khi tỷ lệ thất nghiệp ít thay đổi”, thông cáo tháng 10 nêu.

Theo thông cáo, Fed tiếp tục khẳng định lạm phát vẫn ở mức cao. FOMC nhấn mạnh việc tích lũy thêm thông tin sẽ giúp cơ quan này xác định lập trường chính sách phù hợp nhằm bảo đảm lạm phát sớm trở lại mục tiêu 2%. So với tháng 9, khi Fed giải thích việc tăng lãi suất sẽ hỗ trợ quá trình kiểm soát lạm phát, cách diễn đạt mới cho thấy cơ quan này muốn có thêm bằng chứng trước khi quyết định bước đi tiếp theo.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau quyết định, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho rằng kinh tế Mỹ đang phát triển theo hướng tích cực, nhưng chưa rơi vào tình trạng tăng trưởng quá nóng. Theo ông, phần lớn các đồng nghiệp cũng không đánh giá nền kinh tế đang tăng trưởng vượt quá mức có thể duy trì ổn định. Quan điểm này góp phần lý giải vì sao đa số thành viên FOMC chưa muốn tăng lãi suất ngay, dù đã nâng đánh giá về sức mạnh của nền kinh tế.

Cuộc họp báo của ông Warsh còn cho thấy những vấn đề rộng hơn quyết định lãi suất. Ông cho rằng bản thân tăng trưởng kinh tế không nhất thiết tạo ra lạm phát hoặc khiến nhiệm vụ kiểm soát giá cả của Fed trở nên khó khăn hơn.

“Theo đánh giá của tôi, chúng ta đã chứng kiến sự cải thiện về năng suất, dù chưa thể đo lường chính xác. Tôi cho rằng phần lớn những thay đổi về năng suất này đã xuất hiện trước cả những phát triển liên quan đến siêu trí tuệ nhân tạo mà chúng ta đang thảo luận. Tuy nhiên, năng suất của nền kinh tế đã và đang được cải thiện, dù các phương pháp đo lường hiện nay vẫn còn những hạn chế”, Chủ tịch Fed nói.

Theo Reuters, ông Warsh dự kiến dự phiên điều trần thực địa ngày 16/11 của nhóm công tác về năng suất và việc làm (thuộc Fed) tại khu vực vịnh San Francisco. Tại cuộc điều trần này, ông sẽ lắng nghe ý kiến từ nhiều thành phần khác nhau về các vấn đề liên quan đến công nghệ, siêu trí tuệ nhân tạo, năng suất và tác động của những yếu tố này đối với chính sách tiền tệ.

Độc lập chính sách và bài toán thu hẹp tài sản

Về tính độc lập của Fed, ông Warsh khẳng định chính trị không ảnh hưởng quyết định lãi suất. Theo Reuters, ông cho biết trong hai ngày họp, các thành viên FOMC không đề cập đến chính trị hay cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11.

“Yếu tố chính trị không đóng bất kỳ vai trò nào trong quyết định này”, ông Warsh nhấn mạnh. “Tôi vừa dành hai ngày làm việc cùng các đồng nghiệp tại tầng trên. Tôi không nghe thấy bất kỳ ai đề cập đến chính trị. Không có bất kỳ lời nhắc nào đến chính trị, bầu cử hay những gì sẽ diễn ra trong tuần tới”.

Ngoài lãi suất, Fed còn chuẩn bị xem xét một công cụ điều hành quan trọng khác: bảng cân đối kế toán. Tại cuộc họp báo, ông Warsh cho biết nhóm công tác nghiên cứu cơ chế sử dụng trái phiếu và các tài sản do Fed nắm giữ (để thực hiện mục tiêu chính sách) đang tích cực làm việc và trao đổi, đối chiếu những ý tưởng tốt nhất của mình.

“Tôi cho rằng các kết luận và khuyến nghị mà nhóm công tác đưa ra có thể sẽ được trình lên FOMC vào đầu quý I/2027”, ông Warsh nói, đồng thời lưu ý thời điểm này vẫn có thể thay đổi.

Quy mô tài sản của Fed hiện khoảng 6.800 tỷ USD, giảm từ đỉnh gần 9.000 tỷ USD vào mùa hè năm 2022, sau quá trình để trái phiếu đáo hạn mà không tái đầu tư toàn bộ. Ông Warsh từ lâu cho rằng lượng trái phiếu Fed nắm giữ quá lớn có thể làm méo mó hoạt động thị trường, dù quan điểm này vẫn gây tranh luận trong giới hoạch định chính sách.

Chủ tịch Fed từng thừa nhận rằng không có giải pháp nào có thể mang lại kết quả nhanh chóng, bởi Fed đã mất nhiều năm để tích lũy danh mục tài sản đến quy mô hiện nay.

Theo giới phân tích, thách thức đối với việc tiếp tục thu hẹp đáng kể danh mục tài sản của Fed là quá trình này đòi hỏi những thay đổi lớn trong bộ công cụ mà Fed sử dụng để điều hành lãi suất ngắn hạn. Đồng thời, điều đó cũng đòi hỏi phải điều chỉnh các quy định quản lý, cho phép các tổ chức tài chính duy trì lượng tiền mặt dự phòng để ứng phó với tình huống khẩn cấp ở mức thấp hơn. Một số ý kiến cho rằng sự thay đổi này có thể khiến hệ thống ngân hàng đối mặt với rủi ro lớn hơn.

Theo Chủ tịch Fed, việc thay đổi chính sách đối với bảng cân đối kế toán chỉ được xem xét sau khi Fed nghiên cứu kỹ các đề xuất và khuyến nghị của nhóm công tác. Ông cho rằng vấn đề này khó có tác động đáng kể đến quá trình hoạch định chính sách ở thời điểm hiện tại.

Phản ứng ban đầu của thị trường sau quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed tương đối hạn chế. Chứng khoán Mỹ thu hẹp nhẹ đà tăng sau quyết định nhưng vẫn kết thúc phiên trong sắc xanh, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài tiếp tục đi lên. Diễn biến này cho thấy thị trường tiếp tục điều chỉnh kỳ vọng về hướng đi của lãi suất, trong khi quyết định giữ nguyên chính sách của Fed đã được dự báo từ trước.

Cuộc họp tiếp theo vào tháng 12 sẽ trở thành phép thử quan trọng đối với lập trường chờ đợi của Fed. Trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng mạnh nhưng lạm phát vẫn cao, điều quan trọng là liệu các dữ liệu sắp công bố có củng cố quan điểm của ông Warsh về năng suất và tăng trưởng, đồng thời đủ sức thuyết phục đa số thành viên FOMC duy trì hoặc thay đổi lập trường chính sách hay không.