NHTW Canada tăng lãi suất, phát tín hiệu còn thắt chặt thêm

Tăng lãi suất lần đầu trong hơn 3 năm

Đúng như dự báo của thị trường, BoC đã tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên mức 2,5% sau khi cuộc họp chính sách tháng 10 kết thúc vào thứ Tư (28/10). Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của BoC kể từ tháng 7/2023.

Trong thông cáo phát đi sau cuộc họp, BoC cho biết, trước tình trạng giá dầu duy trì ở mức cao, lạm phát giá tiêu dùng (CPI) đã dao động quanh ngưỡng 3% kể từ tháng 4 và dự kiến ​​sẽ tăng lên khoảng 3,5% vào cuối năm nay.

“Nếu loại trừ mặt hàng xăng dầu, lạm phát trong tháng 9 ở mức 2,2%, trong khi các thước đo lạm phát cơ bản vẫn duy trì gần mức 2%. Dù vậy, áp lực chi phí đang gia tăng khi giá nhiên liệu cao đẩy chi phí sản xuất và vận tải lên cao”, cơ quan này nhấn mạnh.

Đáng chú ý là mặc dù đến nay các doanh nghiệp phần lớn vẫn tự hấp thụ chi phí đầu vào tăng thêm, “nhưng các cuộc khảo sát của NHTW cho thấy xu hướng chuyển chi phí này sang giá bán sẽ gia tăng trong năm tới”, BoC cho biết.

Cũng theo BoC, việc giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, kết hợp với xu hướng chuyển chi phí vào giá bán, khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn trong các dự báo. Cơ quan này cũng dự báo lạm phát CPI sẽ đạt trung bình 3% vào năm 2027 (cao hơn 1 điểm phần trăm so với dự báo tháng 7) trước khi giảm xuống mức 2% vào giữa năm 2028.

“Trước bối cảnh đó, Hội đồng Điều hành đã quyết định tăng lãi suất chính sách nhằm giảm thiểu rủi ro khi giá năng lượng cao kéo dài có thể lan rộng sang giá cả của các hàng hóa và dịch vụ khác”, BoC giải thích cho quyết định tăng lãi suất hôm thứ Tư.

Phát biểu tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách, Thống đốc Tiff Macklem cho biết, do triển vọng lạm phát cao hơn đáng kể cùng nền kinh tế cho thấy khả năng chống chịu tốt, “việc tăng lãi suất chính sách là cần thiết để giảm thiểu rủi ro khi giá năng lượng tăng cao có thể lan rộng và trở thành lạm phát trên diện rộng”.

Sẽ còn tăng thêm lãi suất

Trong bối cảnh áp lực lạm phát đang rất lớn do chiến sự tại Trung Đông đang đẩy giá năng lượng tăng cao, Thống đốc Macklem cho biết, dựa trên kinh nghiệm trong quá khứ và các cuộc khảo sát của BoC, quá trình chuyển dịch chi phí vào giá cả (cost pass-through) sẽ gia tăng trong năm tới, từ đó đẩy lạm phát tổng thể lên cao.

Vì thế ông cho rằng, có thể sẽ cần tiếp tục tăng lãi suất chính sách, nhưng "trước những yếu tố bất định, chúng tôi sẽ tiến hành một cách thận trọng”.

Mặc dù việc tăng lãi suất nhiều khả năng sẽ đẩy lãi suất cho vay ngân hàng và chi phí thế chấp tăng lên, đồng thời có thể làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế; tuy nhiên ông cho biết, mục tiêu của BoC là đảm bảo các chi phí vẫn nằm trong tầm kiểm soát.

“Lãi suất cao hơn sẽ không mang lại cảm giác tích cực ngay lập tức”, ông Macklem thừa nhận và nói thêm: "Điều tốt nhất chúng tôi có thể làm cho các hộ gia đình và doanh nghiệp tại Canada... chính là kéo giảm lạm phát”.

Trên thực tế, ngay cả khi lãi suất đã được nâng lên, song nó vẫn nằm dưới mức trung điểm của lãi suất trung tính – mức lãi suất không mang tính thắt chặt cũng không mang tính nới lỏng. BoC xác định mức trung điểm này là 2,75%.

Bản thân Thống đốc BoC Tiff Macklem cũng thừa nhận, lãi suất chính sách vẫn ở trạng thái hơi nới lỏng. Tuy nhiên ông cho biết sẽ không đưa ra nhận định trước về mức lãi suất mong muốn trong những tháng tới.

“Có thể cần phải tiếp tục tăng lãi suất chính sách, nhưng chúng tôi rất thận trọng trước những bất ổn hiện hữu; trong bối cảnh đó, không có một lộ trình định sẵn nào cả”, ông phát biểu tại cuộc họp báo.

Trong khi Andrew Grantham - chuyên gia kinh tế cấp cao tại CIBC Capital Markets cũng cho biết, định chế này không cho rằng các thước đo lạm phát cơ bản sẽ tăng nhanh như lo ngại của Boc, đặc biệt là nếu giá năng lượng toàn cầu hạ nhiệt đôi chút. “Do đó, chúng tôi không nghĩ lãi suất chính sách cần phải vượt quá mức 2,75%”.

Thậm chí các chuyên gia kinh tế phản đối việc tăng lãi suất lập luận rằng lạm phát cơ bản – chỉ số loại trừ các mặt hàng có biến động giá mạnh – vẫn đang dao động quanh mức 2%. Họ cũng cho rằng việc tăng lãi suất có thể cản trở quá trình phục hồi kinh tế vốn đang ở mức khiêm tốn, nhất là trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Mỹ và thị trường lao động còn yếu.

Hiện các thị trường tiền tệ đang dự báo về một đợt tăng lãi suất 25 điểm cơ bản nữa vào tháng 1/2027, đồng thời kỳ vọng lãi suất chuẩn sẽ tăng lên mức 3,25% vào tháng 12 năm tới.

Quyết định về lãi suất tiếp theo của BoC sẽ được công bố vào ngày 9 tháng 12.