Chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị

Kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Phát biểu tại hội nghị, trên cơ sở đánh giá khó khăn của doanh nghiệp và nền kinh tế, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, Bộ đã chủ động nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền ban hành các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất. Các giải pháp này nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, với quy mô hỗ trợ khoảng 244,5 nghìn tỷ đồng.

Kết quả thực hiện cho thấy, tổng số miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất ước đạt khoảng 250,9 nghìn tỷ đồng. Trong đó, gia hạn khoảng 122 nghìn tỷ đồng, còn miễn, giảm khoảng 128,9 nghìn tỷ đồng. Các chính sách được triển khai với quy mô lớn, phạm vi rộng, hỗ trợ kịp thời hoạt động sản xuất-kinh doanh, nhất là trước những tác động tiêu cực từ chính sách thuế quan của Hoa Kỳ. Đồng thời, các giải pháp góp phần tạo việc làm, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.

Lũy kế 12 tháng, thu ngân sách đạt khoảng 2.650,1 nghìn tỷ đồng, bằng 134,74% dự toán, tăng 30,3% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, thu nội địa (không kể dầu thô) đạt 2.279,9 nghìn tỷ đồng, bằng 136,66% dự toán; thu từ dầu thô đạt 90,13% dự toán; thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 136,1% dự toán. Tỷ lệ động viên vào ngân sách đạt 20,7% GDP, qua đó tạo thêm nguồn lực cho cải cách tiền lương, xử lý nhiệm vụ cấp bách và tăng chi đầu tư phát triển.

Nhiều dịch vụ thuế điện tử được mở rộng như khai thuế điện tử, hoàn thuế điện tử, thông báo nợ thuế, cảnh báo nợ thuế; nộp thuế điện tử qua eTax Mobile và cổng thông tin điện tử dành cho hộ, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử.

Thông tin kĩ hơn về nội dung này, ông Đặng Ngọc Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, năm 2025, toàn ngành thuế thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, mạnh mẽ, giảm 8.268 công chức và người lao động, tương ứng khoảng 21% biên chế. Song, với quyết tâm cao độ, cùng sự lãnh đạo của Đảng, chỉ đạo sát sao của Chính phủ và Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước do cơ quan thuế quản lý đã cán mốc hơn 2,3 triệu tỷ đồng, vượt trên 550 nghìn tỷ, vượt 34,4% dự toán, tăng 32% so với cùng kỳ, tiếp tục khẳng định vai trò xung kích của công tác thu ngân sách.

Để đạt được kết quả trên, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Bộ Tài chính đã tập trung xây dựng số lượng văn bản pháp quy, chính sách lớn nhất từ trước đến nay, gắn với đổi mới tư duy và cách làm để chủ động tháo gỡ các “điểm nghẽn”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Bộ đã tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các kịch bản, giải pháp điều hành để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 8% trở lên, kiểm soát lạm phát ở mức thấp nhất. Công tác điều hành chính sách tài khóa đảm bảo chủ động, quyết liệt, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm. Đồng thời, thực hiện giảm, gia hạn thuế, phí để hỗ trợ sản xuất kinh doanh, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thu gắn với chuyển đổi số để thu đúng, thu đủ; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên để tăng chi cho đầu tư phát triển, cho an sinh xã hội và củng cố quốc phòng - an ninh.

Đồng thời, đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, góp phần thúc đẩy đầu tư toàn xã hội và phát triển các thành phần kinh tế. Phát triển các thị trường tài chính, chứng khoán ngày càng hiện đại, hiệu quả, bền vững và hội nhập. Phát huy hiệu quả hệ thống bảo hiểm xã hội, thị trường bảo hiểm để giảm thiểu rủi ro cho nền kinh tế và phát triển bền vững, bao trùm.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Hội nghị

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, năm 2025, trong thành tựu chung của đất nước, ngành Tài chính đã có những sự đóng góp rất quan trọng được khái quát bằng 32 từ khoá: Tham mưu chính xác - Bộ máy tinh gọn - Thể chế hoàn thiện - Thu chi có dư - Doanh nghiệp đổi mới - Vĩ mô ổn định - Nhân dân hạnh phúc - Đất nước phát triển.

Bên cạnh kết quả đạt được, người đứng đầu ngành Tài chính cũng chỉ ra một số tồn tại, khó khăn, thách thức. Trước hết, đó là áp lực điều hành chính sách tài chính nhằm thúc đẩy vốn đầu tư xã hội đạt khoảng 40% GDP trong giai đoạn tới để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Yêu cầu đổi mới, hoàn thiện các giải pháp chính sách tài chính, đầu tư để tạo đột phá phát triển các thành phần kinh tế, các thị trường tài chính theo các Nghị quyết, Kết luận của Đảng, Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Tiên phong về đổi mới tư duy và thể chế

Bước sang năm 2026 - năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Trong khi tình hình bên ngoài tiếp tục có nhiều yếu tố bất lợi, khó lường, nền kinh tế vẫn còn những hạn chế, thách thức cần tiếp tục tập trung giải quyết. Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã xác định các mục tiêu rất cao: tăng trưởng kinh tế năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên, nhưng phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, bảo đảm các cân đối lớn, làm tốt công tác an sinh xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững, bao trùm

Từ thực tế, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu toàn ngành cần rút ra những bài học quý, kinh nghiệm hay để làm việc tốt hơn, hiệu quả hơn trong thời gian tới; tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm toàn diện trên tất cả các mặt công tác; phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các Bộ, cơ quan, địa phương để kịp thời hiện thực hóa chủ trương của Đảng, Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đáp ứng yêu cầu đặt ra ngày càng cao.

Toàn cảnh Hội nghị

Đưa ra một số nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tài chính trong thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị, ngành Tài chính phải có khát vọng, tầm nhìn, nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn; phải tháo gỡ các nút thắt cho người dân, doanh nghiệp; điều hành linh hoạt và hiệu quả; đi đầu trong chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu, nhất là trong lĩnh vực thu thuế, phí, lệ phí. Thu đúng, thu đủ, thu kịp thời; bảo đảm lợi ích hài hoà, rủi ro chia sẻ; tăng cường tiết kiệm chi. Tài chính quốc gia phải bền vững, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.

Về các giải pháp cụ thể, Thủ tướng nhấn mạnh trước hết phải tiên phong về đổi mới tư duy và thể chế, xứng đáng là cơ quan tham mưu tổng hợp điều phối kinh tế vĩ mô. Tinh thần phải chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo cho phát triển; biến thể chế từ điểm nghẽn sang cạnh tranh quốc gia.

Đồng thời, tham mưu, đề xuất các giải pháp điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia. Tập trung nguồn lực cho các dự án lớn như các dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối Trung Quốc…

Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và hạ tầng chiến lược. Ngành Tài chính tập trung đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, quyết tâm hết tháng 1 này giải ngân 100% vốn đầu tư công, không để tình trạng dự án chờ vốn.