Nền kinh tế và thị trường vốn có đủ dư địa để đạt mục tiêu tăng trưởng 10%?

TS. Hồ Quốc Tuấn – Giảng viên Cao cấp, Đại học Bristol (Vương quốc Anh)

Nền kinh tế 2025: Tăng trưởng rõ nét nhưng chưa phản ánh đồng đều

Đánh giá tổng thể bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2025, TS. Hồ Quốc Tuấn cho rằng, nền kinh tế đã ghi nhận tăng trưởng ở hầu hết các cấu phần chủ chốt. Trong đó, đầu tư công là điểm nhấn nổi bật nhất, với mức độ thay đổi có thể coi là đột biến so với các năm trước cả về quy mô mục tiêu lẫn tốc độ triển khai.

Theo số liệu 11 tháng năm 2025, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước tuy mới đạt khoảng 72,2% kế hoạch, nhưng đã tăng tới 26,8% so với cùng kỳ năm trước. Con số này phản ánh rõ quyết tâm thúc đẩy đầu tư công của Chính phủ, đặc biệt tại các dự án hạ tầng lớn, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nhịp tăng trưởng của nền kinh tế.

Một yếu tố khác được TS. Hồ Quốc Tuấn nhấn mạnh là khả năng duy trì tăng trưởng xuất khẩu hai con số trong bối cảnh rủi ro thương mại toàn cầu gia tăng. Theo ông, đây là nền tảng quan trọng giúp thu nhập và chi tiêu của khu vực dân cư tiếp tục tăng trưởng, qua đó hỗ trợ tổng cầu trong nước. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng tăng trưởng kinh tế không đồng nghĩa với việc giá cổ phiếu của các doanh nghiệp niêm yết sẽ phản ánh đồng đều mức tăng trưởng đó.

Thực tế trên thị trường chứng khoán cho thấy, lợi ích từ đầu tư công và các chính sách ưu tiên của Chính phủ chủ yếu tập trung vào một số nhóm doanh nghiệp lớn, đặc biệt là các doanh nghiệp liên quan trực tiếp đến hạ tầng, xây dựng và năng lượng. Xu hướng tập trung này, theo TS. Hồ Quốc Tuấn, không phải hiện tượng riêng của Việt Nam mà đang diễn ra phổ biến trên thị trường tài chính toàn cầu, kể cả tại những thị trường có độ sâu và mức độ đa dạng hóa cao.

Năm 2026: Rủi ro lãi suất và bài toán tái phân bổ dòng vốn

Bước sang năm 2026, TS. Hồ Quốc Tuấn cho rằng, đa số các tổ chức quốc tế đều dự báo Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng tốt hơn so với năm 2025. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng không ít nhà đầu tư quốc tế tỏ ra thận trọng trước mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, bởi rất ít quốc gia có thể duy trì tốc độ tăng trưởng cao như vậy khi quy mô nền kinh tế đã mở rộng đáng kể.

Theo phân tích của TS. Hồ Quốc Tuấn, dư địa chính sách tiền tệ của Việt Nam trong giai đoạn tới không còn nhiều, trong khi áp lực lạm phát có xu hướng gia tăng. Trong bối cảnh đó, chi tiêu công được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất, không chỉ đối với Việt Nam mà còn đối với nhiều nền kinh tế khác trên thế giới trong năm 2026.

Đáng chú ý, ông cho rằng những tín hiệu từ thị trường trái phiếu toàn cầu trong thời gian gần đây cần được theo dõi thận trọng. Thực tế cho thấy, ngay cả khi các ngân hàng trung ương lớn cắt giảm lãi suất điều hành, lợi suất trái phiếu trung và dài hạn tại nhiều nền kinh tế, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, vẫn có xu hướng tăng lên. Diễn biến này phản ánh một logic kinh tế mang tính toàn cầu: khi các Chính phủ phải gia tăng vay nợ để tài trợ cho chi tiêu công và đầu tư hạ tầng, nhà đầu tư trái phiếu sẽ đòi hỏi mức lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro.

Theo các dữ liệu về nợ toàn cầu, tổng nợ công thế giới đã tăng lên mức rất cao so với GDP, đặc biệt tại các nền kinh tế phát triển. Thực trạng này khiến mặt bằng lãi suất trung và dài hạn khó có thể duy trì ở mức thấp trong thời gian dài, ngay cả khi chính sách tiền tệ tiếp tục được nới lỏng. Trong bối cảnh đó, TS. Hồ Quốc Tuấn cho rằng rủi ro lãi suất là một biến số không thể xem nhẹ, nhất là đối với những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào tín dụng và các doanh nghiệp có mức đòn bẩy tài chính cao.

Đối với thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026, TS. Hồ Quốc Tuấn nhận định, khả năng xuất hiện những cú tăng đột biến mạnh như giai đoạn trước là không lớn. Thay vào đó, thị trường có thể vận động theo hướng ổn định hơn, với những bất ngờ tích cực đến từ khả năng huy động vốn của nền kinh tế diễn ra thuận lợi hơn so với kỳ vọng ban đầu của giới đầu tư. Ông cũng cho rằng tâm lý phòng thủ của thị trường trong nửa đầu năm, nếu kéo dài, có thể trở thành tiền đề cho những chuyển biến tích cực hơn vào giai đoạn cuối năm.

Một điểm nhấn quan trọng trong phân tích của TS. Hồ Quốc Tuấn là khả năng tái phân bổ dòng vốn trên thị trường chứng khoán. Khi định giá của các cổ phiếu dẫn dắt bị đẩy lên quá cao, dòng tiền sẽ có xu hướng dịch chuyển sang những doanh nghiệp có nền tảng tốt nhưng chưa được phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu. Theo ông, quá trình tái phân bổ này không phải là tín hiệu tiêu cực mà ngược lại, có thể giúp thị trường giảm bớt sự phụ thuộc vào một số nhóm cổ phiếu nhất định, qua đó nâng cao tính cân bằng và bền vững trong trung và dài hạn.