“Cởi trói” pháp lý: Kích hoạt làn sóng IPO 40 tỷ USD

Việc tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý và rút ngắn thời gian niêm yết được kỳ vọng là ngòi nổ kích hoạt làn sóng IPO trị giá 40 tỷ USD trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Bước vào nửa đầu năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến chuyển biến mang tính bước ngoặt. Tâm điểm của giới đầu tư hiện đổ dồn vào làn sóng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Sự cộng hưởng giữa vĩ mô thuận lợi và đặc biệt là quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý đang tạo sức hút lớn đối với dòng vốn trong và ngoài nước.

Cởi trói thủ tục, khơi thông dòng vốn

Theo báo cáo cập nhật từ Công ty Cổ phần Chứng khoán Quốc gia (NSI), thị trường IPO sẽ duy trì sự bùng nổ trong năm 2026. Động lực cốt lõi đến từ Nghị định số 245/2025/NĐ-CP của Chính phủ: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán. Những quy định này không chỉ nâng cấp chuẩn mực quản trị, minh bạch thông tin mà còn thực sự mở rộng cánh cửa tiếp cận vốn cho doanh nghiệp.

Điểm nghẽn lớn nhất về mặt thủ tục đã được tháo gỡ khi cơ quan quản lý cho phép thực hiện song song đăng ký IPO và niêm yết. Thời gian hoàn tất niêm yết được rút ngắn đột phá từ 90 ngày xuống chỉ còn 30 ngày. Cải cách này giúp doanh nghiệp chớp thời cơ tiếp cận thị trường vốn, giảm thiểu rủi ro biến động trước khi cổ phiếu chính thức giao dịch.

Bên cạnh đó, việc nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài tại các ngành nghề không hạn chế đang phát đi tín hiệu tích cực. Theo NSI, những thay đổi mang tính “cởi trói” này sẽ trực tiếp nâng cao năng lực huy động vốn, cải thiện thanh khoản và là viên gạch nền tảng hỗ trợ mục tiêu nâng hạng thị trường. Tổ chức này dự báo, giai đoạn 2026 - 2028, tổng giá trị các thương vụ IPO tại Việt Nam có thể vượt mốc 40 tỷ USD.

Hội tụ “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”

Lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam luôn ghi nhận những bước nhảy vọt sau mỗi đợt IPO lớn, tiêu biểu là giai đoạn 2007-2009 (gắn với sự kiện gia nhập WTO) và 2016-2018 (sự trỗi dậy của khối ngân hàng tư nhân và bất động sản).

Theo ông Hàn Hữu Hậu - CEO-Hy Maxpro, chuyên về phân tích chứng khoán nhận định, thị trường đang ở khởi đầu của làn sóng IPO mạnh mẽ mới, hội tụ đủ ba yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”. Việt Nam đã xây dựng được nền tảng thể chế và hạ tầng quản lý kinh tế vững chắc, chuẩn bị cho kỷ nguyên vươn mình với mục tiêu tăng trưởng hai con số trong 5 năm tới. Đặc biệt, sự thay đổi về chất đến từ bệ phóng 12 triệu tài khoản chứng khoán hiện nay (so với mức 1-2 triệu trước năm 2020), đã biến chứng khoán thành kênh dẫn vốn có tác động sâu rộng trong nền kinh tế.

TS. Trần Thăng Long, Phó Tổng Giám đốc Chứng khoán BIDV (BSC) nhấn mạnh, các đợt IPO lớn luôn định hình rõ nét cấu trúc thị trường. Đáng chú ý, chỉ tính từ tháng 12/2025, tổng lượng vốn huy động qua IPO đã đạt tới 40.000 tỷ đồng, gần bằng tổng giá trị tích lũy của cả thập kỷ trước. Điều này minh chứng giới đầu tư trong và ngoài nước đang cực kỳ khát khao các sản phẩm mới trên “kệ hàng” VN-Index để giải ngân.

Trụ cột cổ phần hóa và không gian tài sản số

Nguồn cung hàng hóa chất lượng cao thời gian tới sẽ tiếp tục được bổ sung mạnh mẽ từ khu vực kinh tế nhà nước. Ngày 6/1/2026, Nghị quyết 79-NQ/TW được ban hành, tiếp tục khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước. Quá trình cổ phần hóa sẽ được đẩy mạnh nhằm nâng cao năng lực quản trị, thu hút nguồn lực xã hội, đồng thời đảm bảo vai trò chi phối của Nhà nước ở các lĩnh vực then chốt.

Ở một lăng kính mới, NSI đánh giá lĩnh vực tài sản số cũng đang mở ra dư địa tăng trưởng khổng lồ. Cùng xu hướng chuyển đổi số và hoàn thiện pháp lý, quy mô thị trường tài sản số Việt Nam được kỳ vọng vượt 100 tỷ USD vào năm 2030, với điều kiện cơ chế quản lý giám sát vận hành đồng bộ với thông lệ quốc tế.

Với động thái quyết liệt tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, sự “cởi trói” của hành lang pháp lý và tầm nhìn mở rộng sang tài sản số, thị trường vốn Việt Nam đang hội tụ đủ điều kiện bước vào chu kỳ thăng hoa. IPO hứa hẹn sẽ thực sự trở thành “cú hích” chiến lược, gia tăng sức hấp dẫn toàn diện cho thị trường tài chính trong kỷ nguyên phát triển mới.