Linh hoạt các giải pháp ổn định tỷ giá

Phối hợp đồng thời nhiều công cụ điều hành

Ổn định tỷ giá là một trong những yêu cầu quan trọng đối với điều hành chính sách tiền tệ, nhất là khi biến động tài chính quốc tế tiếp tục tác động đến dòng vốn và tâm lý thị trường. Với doanh nghiệp, tỷ giá ổn định giúp chủ động tính toán chi phí nhập khẩu, nghĩa vụ trả nợ ngoại tệ và phương án kinh doanh. Với nền kinh tế, đây còn là yếu tố góp phần hạn chế áp lực giá từ bên ngoài.

Theo ghi nhận sáng ngày 10/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.600 đồng, giảm 10 đồng so với phiên trước. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 10-60 đồng so với phiên trước.

NHNN đang linh hoạt lựa chọn công cụ để điều tiết thị trường, ổn định tỷ giá

Trong bối cảnh đó, việc NHNN bổ sung phương án mua ngoại tệ giao ngay được chú ý bởi tác động đồng thời tới cân đối ngoại tệ và nguồn vốn tiền đồng. Cụ thể, NHNN vừa công bố phương án mua ngoại tệ giao ngay với tỷ giá 25.500 đồng/USD, dự kiến triển khai từ ngày 11/11/2026. Theo đó, cơ quan điều hành sẽ thực hiện mua USD vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần. Trường hợp ngày giao dịch trùng với ngày nghỉ lễ, phiên mua ngoại tệ sẽ được chuyển sang ngày làm việc tiếp theo.

Đối tượng tham gia giao dịch là các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trạng thái ngoại tệ dương. Khối lượng USD được NHNN mua tối đa tương ứng với mức cần thiết để đưa trạng thái ngoại tệ của từng tổ chức về cân bằng, căn cứ vào số liệu cuối ngày làm việc liền trước phiên giao dịch.

Theo cơ chế này, các ngân hàng có nguồn USD đáp ứng điều kiện có thể bán ngoại tệ cho NHNN và nhận về tiền đồng theo tỷ giá mua can thiệp. Với mức giá 25.500 đồng/USD, cứ mỗi 1 tỷ USD được mua vào sẽ tương ứng với khoảng 25.500 tỷ đồng được cung ứng cho hệ thống ngân hàng. NHNN hiện chưa công bố tổng hạn mức mua ngoại tệ trong mỗi phiên.

Trước đó, ngày 6/11, NHNN thực hiện phương án hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày với quy mô tối đa 2 tỷ USD. Theo đó, nhà điều hành mua USD giao ngay từ các tổ chức tín dụng với tỷ giá 24.399 đồng/USD, đồng thời cam kết bán lại lượng ngoại tệ tương ứng sau 182 ngày với tỷ giá 24.704 đồng/USD. Ngày giá trị giao dịch là 9/11/2026.

Nếu sử dụng hết hạn mức 2 tỷ USD, nghiệp vụ hoán đổi có thể cung ứng ban đầu gần 48.800 tỷ đồng cho hệ thống ngân hàng. Sau 182 ngày, các tổ chức tín dụng mua lại USD theo thỏa thuận, đồng thời hoàn trả tiền đồng cho NHNN.

Điểm khác biệt căn bản giữa hai phương án nằm ở thời hạn cung ứng vốn. Với nghiệp vụ hoán đổi, lượng VND được đưa vào hệ thống có thời hạn thu hồi xác định. Trong khi đó, giao dịch mua USD giao ngay không đi kèm cam kết bán lại ngoại tệ trong tương lai theo cùng hợp đồng, nên không phát sinh nghĩa vụ hoàn trả tiền đồng tại một thời điểm ấn định trước.

Việc triển khai đồng thời hai phương án giúp NHNN có thêm lựa chọn trong điều tiết thanh khoản. Nghiệp vụ hoán đổi hỗ trợ nguồn vốn VND trong một khoảng thời gian xác định, còn mua ngoại tệ giao ngay có thể bổ sung tiền đồng mà không gắn với kỳ hạn thu hồi cố định.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, kỳ hạn sáu tháng của nghiệp vụ hoán đổi giúp ngân hàng chủ động cân đối nguồn vốn qua giai đoạn cuối năm và đầu năm sau. Khi có nguồn VND ổn định hơn, ngân hàng tham gia có thể giảm áp lực vay ngắn hạn, hạn chế việc liên tục tìm nguồn thay thế và chủ động kế hoạch thanh toán, giải ngân.

Lợi ích có thể lan tỏa qua thị trường liên ngân hàng, góp phần giảm biến động lãi suất. Tuy nhiên, ông Huy lưu ý mức truyền dẫn tới lãi suất huy động và cho vay phụ thuộc quy mô thực hiện, phân bổ vốn, nhu cầu tín dụng và chi phí nguồn tiền hiện hữu. Không nên kỳ vọng một phiên giao dịch tạo chuyển biến đồng đều trên toàn thị trường. Ông Huy cũng cho rằng chênh lệch hoán đổi quy đổi khoảng 2,5%/năm chưa phản ánh toàn bộ giá vốn VND. Ngân hàng còn phải tính chi phí huy động USD và các khoản liên quan. Dư địa giảm lãi vay vì vậy cần được xem xét trên chi phí toàn phần, kết hợp tiết giảm chi phí vận hành và kiểm soát rủi ro.

Giữ cân bằng giữa tỷ giá, lãi suất và lạm phát

Việc bổ sung các công cụ hỗ trợ nguồn vốn đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ với mục tiêu ổn định tỷ giá. Theo ông Nguyễn Quang Huy, cung ứng thêm VND có thể ảnh hưởng chênh lệch lãi suất VND–USD và lựa chọn nắm giữ tiền. Tuy nhiên, tác động không mang tính cơ học, mà còn phụ thuộc sức mạnh đồng USD, dòng ngoại tệ thương mại, đầu tư, nhu cầu thanh toán và kỳ vọng thị trường.

Trong nghiệp vụ hoán đổi, NHNN nhận USD khi cung ứng VND nhưng có cam kết bán lại ngoại tệ lúc đáo hạn. Bởi vậy, không thể coi toàn bộ lượng USD tiếp nhận là mức tăng dự trữ ngoại hối vĩnh viễn. Việc sử dụng công cụ cần được đặt trong cân đối tổng thể về thanh khoản, ngoại tệ và khả năng hoàn trả của các tổ chức tham gia.

Yêu cầu cân bằng nhiều mục tiêu cũng đã được NHNN nhấn mạnh. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho biết, diễn biến chính sách của các ngân hàng trung ương lớn tạo sức ép đối với tỷ giá, lãi suất và lạm phát toàn cầu. Theo ông Quang, NHNN đã sử dụng đồng bộ các công cụ liên quan đến tín dụng, lãi suất, tỷ giá và thanh khoản để ứng phó. Cơ quan điều hành thận trọng với lạm phát, đồng thời tìm giải pháp hỗ trợ phát triển kinh tế trong phạm vi cho phép của chính sách tiền tệ.

Với nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, tỷ giá còn là kênh truyền dẫn biến động giá quốc tế vào trong nước. Khi chi phí hàng hóa nhập khẩu tăng, áp lực có thể lan sang sản xuất và tiêu dùng. Kiểm soát biến động tỷ giá vì vậy gắn trực tiếp với nhiệm vụ ổn định mặt bằng giá.

“Chúng tôi sẽ kiểm soát chặt chẽ biến động tỷ giá”, ông Phạm Chí Quang nhấn mạnh. NHNN đồng thời định hướng quản lý chặt các kênh cung ứng tiền, theo dõi giá cả và điều hành lãi suất trong mối tương quan với tỷ giá, tìm điểm cân bằng phù hợp giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát.

Ở phía cung cầu ngoại tệ, triển vọng thương mại cũng đang đem lại thêm yếu tố hỗ trợ. Theo thông tin từ Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, tháng 10/2026 ước xuất siêu 6,8 tỷ USD, đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp xuất siêu. Kết quả này thu hẹp mức nhập siêu lũy kế 10 tháng xuống khoảng 12,7 tỷ USD. Cán cân thương mại cải thiện có thể hỗ trợ nguồn cung ngoại tệ, dù tác động còn phụ thuộc thời điểm doanh nghiệp nhận và chuyển đổi doanh thu xuất khẩu.

Theo đánh giá của MBS Research, áp lực tỷ giá cuối năm vẫn hiện hữu khi giá dầu cao có thể gây sức ép lạm phát, củng cố khả năng Fed duy trì lãi suất cao. Tuy nhiên, VND được kỳ vọng nhận hỗ trợ từ mặt bằng lãi suất trong nước, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và triển vọng cải thiện cán cân thương mại. MBS Research dự báo tỷ giá USD/VND dao động trong khoảng 26.400–26.600 đồng/USD, tương ứng tăng 0,5–1,2% so với đầu năm.

Theo một chuyên gia tài chính - ngân hàng, trong những tháng cuối năm, sự linh hoạt trong điều hành cần tiếp tục gắn với diễn biến cung cầu ngoại tệ, lãi suất và lạm phát, qua đó củng cố niềm tin vào đồng Việt Nam và tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh.