Cu Vai - ‘Dải mây’ vắt vẻo lưng trời Tây Bắc

Bản làng trên mây

Đã nhiều dịp xách ba lô đặt chân đến các nẻo đường Tây Bắc, nhưng đây là lần đầu tiên chúng tôi đến với Cu Vai. Háo hức được đến một vùng đất mới, mang đậm nếp sống nguyên sơ, nên cả chặng đường đèo dốc không một ai trong đoàn chợp mắt.

Giữa những dãy núi nối tiếp trùng điệp của vùng Tây Bắc, có một bản làng nhỏ nằm tách biệt trên cao. Từ góc nhìn trên không, bản làng này nằm trên một đỉnh núi bằng phẳng, những ngôi nhà tập trung thành một dải dài dọc theo một trục. Hai bên dãy nhà gỗ truyền thống của bà con là sườn dốc, ruộng nương và những lớp mây liên tục trôi qua. Chính vì địa thế độc đáo này, nhiều người liên tưởng nơi đây như một sân bay dã chiến cheo leo trên đỉnh núi, mang nét tương đồng với sân bay Lukla, nơi vốn được mệnh danh là "sân bay nguy hiểm nhất thế giới".

Con đường thẳng tắp nằm giữa bản làng Cu Vai tựa như một sân bay

Đó là bản Cu Vai, thuộc thôn Háng Xê, xã Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai. Theo sự thay đổi của địa giới hành chính, địa danh này hiện thuộc tỉnh Lào Cai; dù trước đây khu vực này từng thuộc xã Xà Hồ, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái. Ở độ cao hơn 1.000m so với mực nước biển, cái tên Cu Vai theo tiếng Thái mang một ý nghĩa vô cùng thơ mộng “dải mây vắt vẻo ngang trời”.

Quả thực, tên gọi Cu Vai gắn trực tiếp với cảnh quan đặc biệt ấy. Khi mây xuống thấp, cả dải bản khi ẩn khi hiện giữa màu trắng bồng bềnh, khiến cái tên trở nên đặc biệt phù hợp với cảnh tượng trước mắt. Đứng ở đây nhìn xuống, du khách sẽ thu vào tầm mắt những thửa ruộng bậc thang. Phóng tầm mắt ra xa hơn là những con đường bê tông ngoằn ngoèo như rắn lượn, những ngọn núi cao trùng điệp xanh ngắt. Đứng giữa mênh mông đất trời, cảm giác có vén mây thấy nắng khiến tâm hồn chúng tôi bỗng nhẹ bẫng.

Cu Vai không chỉ đẹp bởi cảnh sắc mà còn chứa đựng bề dày sinh hoạt của cộng đồng người Mông sinh sống lâu đời tại khu vực. Những tư liệu trước đây ghi nhận Cu Vai từng là một nơi khá hoang sơ, chỉ có vài chục hộ dân chủ yếu là người Mông sinh sống. Theo lời người dân bản địa kể lại, trước đây Cu Vai nằm ở một triền đồi cách chỗ định cư hiện nay chừng 2km. Sau quá trình bố trí, xây dựng khu dân cư mới từ năm 2013, cuộc sống của người dân trên bản dần ổn định hơn nhưng nhiều phong tục và nếp sinh hoạt truyền thống vẫn được duy trì bền vững.

Sau hơn một thập niên kể từ khi khu dân cư mới được xây dựng, con đường từng là trở ngại lớn nhất nay đã được bê tông hóa. Tuyến đường khoảng 10km lên bản đã thuận tiện hơn, ô tô có thể di chuyển tới tận nơi. Anh Phùng (lái xe) là người rất yêu thiên nhiên, am hiểu và đắm chìm trong vẻ đẹp hùng vĩ, khoáng đạt của núi rừng Tây Bắc cho hay: "Đường lên bản khá dốc nhưng đã có đường bê tông, xe ô tô 4 chỗ, 7 chỗ đi lại thuận tiện”. Dẫu vậy, đặc điểm địa hình núi cao, con đường liên tục men theo sườn núi, qua những đoạn dốc vẫn khiến hành trình tới Cu Vai mang một nét trải nghiệm khác biệt.

Vẻ đẹp bình yên

“Bản Cu Vai còn khá xa lạ nhưng nét đẹp bình dị, yên ả của bản làng cùng khung cảnh xung quanh tựa chốn bồng lai chắc chắn sẽ là điểm đến ấn tượng dành cho du khách thích khám phá”, anh đồng nghiệp tôi vội thốt lên khi đứng trước vẻ đẹp tĩnh lặng này. Mỗi mùa, Cu Vai lại khoác lên mình một tấm áo mới. Tháng 12 đến tháng 1 là thời điểm lý tưởng nhất cho việc săn mây, thậm chí có thể xuất hiện băng giá. Sang xuân, hoa đào, hoa mận nở rộ tạo khung cảnh mộng mơ. Còn từ tháng 9 đến tháng 11, những thửa ruộng bậc thang lại chuyển màu vàng ruộm.

Với một người làm báo và thích du lịch, điều khiến tôi trân quý nhất là Cu Vai vẫn giữ được quy mô của một bản vùng cao, nơi đời sống gắn với sản xuất nông nghiệp và văn hóa cộng đồng người Mông vẫn hiện diện trong sinh hoạt thường ngày. Đến bản, trải nghiệm đáng giá không chỉ là tìm một vị trí cao để chụp biển mây. Đi chậm qua bản, quan sát cuộc sống của người dân và giữ sự tôn trọng với không gian sinh hoạt của cộng đồng mới là cách phù hợp nhất để khám phá nơi này.

Khi mây tràn qua, những ngôi nhà lần lượt biến mất rồi lại hiện ra giữa thung lũng trải rộng. Chính khoảnh khắc ấy, “dải mây vắt vẻo ngang trời” đã trở thành cách hình dung ngắn gọn và tuyệt đẹp nhất về một ốc đảo trên mây giữa lưng chừng Tây Bắc.