Tránh ưu đãi lớn, hiệu quả nhỏ trong phát triển du lịch
Theo đại biểu Quốc hội Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa), nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào số lượng chính sách ưu đãi mà còn đòi hỏi xác định rõ mô hình phát triển và lợi thế cạnh tranh. Những giá trị đặc sắc về thiên nhiên, văn hóa, lịch sử cần được chuyển hóa thành các sản phẩm du lịch khác biệt, có chất lượng, đủ sức thu hút và giữ chân du khách quốc tế.
Đặc biệt, đại biểu lưu ý, nếu chính sách ưu đãi chủ yếu dựa vào tổng vốn đầu tư, diện tích đất và tính chất dự án mà chưa gắn với hiệu quả kinh tế - xã hội, có thể dẫn đến tình trạng nhà đầu tư được hưởng ưu đãi lớn nhưng đóng góp thực tế chưa tương xứng. Vì vậy, cần chuyển trọng tâm sang đánh giá hiệu quả đầu ra, thông qua các tiêu chí như lượng khách thực tế, doanh thu, đóng góp ngân sách, việc làm ổn định, tỷ lệ lao động tại chỗ và mức độ liên kết với người dân địa phương. Đồng thời, cần có cơ chế hậu kiểm, đánh giá định kỳ và điều chỉnh hoặc thu hồi ưu đãi đối với những dự án không thực hiện đúng cam kết.
Cùng với tiêu chí lựa chọn dự án, khả năng bố trí nguồn lực là yếu tố quan trọng để chính sách được triển khai trên thực tế, nhất là tại các địa phương miền núi, vùng khó khăn, nơi tiềm năng phát triển du lịch lớn nhưng khả năng cân đối ngân sách còn hạn chế.
![]() |
| Du lịch cần cú hích, nhưng ưu đãi phải đúng chỗ |
Đại biểu Quốc hội Phạm Thị Thu Thủy (đoàn Thái Nguyên) cho rằng, khó khăn không chỉ nằm ở việc ban hành chính sách mà còn ở nguồn lực tổ chức thực hiện. Mặc dù dự thảo đã đề xuất ngân sách Trung ương ưu tiên bổ sung có mục tiêu cho các địa phương phát triển du lịch cộng đồng, nhưng tiêu chí, mức hỗ trợ và cơ chế phân bổ vẫn cần được làm rõ.
Việc phân bổ nguồn lực phải gắn với nhu cầu thực tế, tiềm năng du lịch và khả năng cân đối ngân sách của từng địa phương, đồng thời ưu tiên các địa bàn khó khăn. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu bổ sung chính sách hỗ trợ vay vốn đối với hộ gia đình, doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia phát triển du lịch.
Ngoài ra, việc mở rộng hỗ trợ tài chính cũng cần đi đôi với kiểm soát hiệu quả sử dụng ngân sách. Đại biểu Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn Hà Nội) lưu ý, nếu giao từng địa phương quyết định mức hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp mà thiếu khung tiêu chí chung, có thể dẫn đến cạnh tranh chính sách không lành mạnh, phân tán và lãng phí nguồn lực. Do đó, đại biểu góp ý, Chính phủ cần ban hành khung tiêu chí, điều kiện, nguyên tắc công khai, minh bạch và mức trần hỗ trợ tài chính tối đa, làm căn cứ để các địa phương triển khai.
Bên cạnh hiệu quả đầu tư và phân bổ nguồn lực, chính sách phát triển du lịch cần bảo đảm người dân tại các điểm đến có thể tham gia và hưởng lợi từ hoạt động kinh tế này. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với những mô hình du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái và làng nghề, nơi tài nguyên du lịch gắn liền với đời sống, văn hóa và sinh kế của người dân.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) nhấn mạnh, người dân phải thực sự là chủ thể tham gia và được hưởng lợi từ phát triển du lịch. Mặc dù dự thảo đã yêu cầu các dự án du lịch cộng đồng có phương án phân chia lợi ích, đại biểu cho rằng cần quy định rõ hình thức tham gia, trách nhiệm, quyền lợi của cộng đồng và cơ chế chia sẻ lợi ích giữa nhà đầu tư với người dân, đồng thời bảo đảm sự tham vấn đối với cộng đồng chịu tác động trực tiếp.
Để nâng cao khả năng tham gia của người dân vào chuỗi giá trị du lịch, phát triển nguồn nhân lực cũng cần gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế. Các chuyên gia cho rằng, cần chuyển từ hỗ trợ đào tạo nghề đơn thuần sang phát triển đội ngũ nhân lực có khả năng tạo ra sản phẩm du lịch đặc thù, giá trị kinh tế cao. Hiệu quả đào tạo không chỉ được đo bằng số lượng người tham gia mà còn phải gắn với năng lực nghề nghiệp và khả năng tạo việc làm.
Như vậy, việc hoàn thiện cơ chế đặc thù phát triển du lịch cần hướng tới sự cân đối giữa thu hút đầu tư, sử dụng hiệu quả nguồn lực và bảo đảm lợi ích của cộng đồng. Những tiêu chí cụ thể về hiệu quả dự án, trách nhiệm của nhà đầu tư và kết quả thực hiện chính sách sẽ là cơ sở quan trọng để các ưu đãi thực sự tạo động lực cho du lịch phát triển bền vững.
Tin liên quan
Tin khác
Sa Pa vào top 5 điểm đến mùa đông châu Á được Agoda gợi ý
Hà Nội đưa AI vào trải nghiệm du lịch thông minh
AI có định hình cuộc chơi mới của ngành du lịch?
Từ Ba Vì đến hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội mở rộng không gian du lịch
TP. Hồ Chí Minh định hình 5 giá trị đặc trưng để phát triển thương hiệu du lịch
Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực đổi mới du lịch Đà Nẵng
Vietjet sẽ khai thác đường bay Đà Nẵng - Osaka và Jakarta vào giữa tháng 12
Cơ chế đặc thù đưa du lịch 'tăng tốc' thành ngành kinh tế mũi nhọn
Từ cửa hàng nhỏ đến 'điểm hẹn' thương hiệu

