Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Cước vận tải leo thang, xuất khẩu thủy sản đối mặt thách thức nửa cuối năm

Đức Hiền
Đức Hiền  - 
Sáu tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam mang đến nhiều tín hiệu tích cực với kim ngạch đạt gần 5,8 tỷ USD, tăng 12,8% so với cùng kỳ; riêng tháng 6 đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng tới 21%. Tôm tiếp tục giữ vai trò "đầu kéo" khi đóng góp 2,3 tỷ USD, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch toàn ngành.
aa
Cước vận tải leo thang, xuất khẩu thủy sản đối mặt thách thức nửa cuối năm
Tôm tiếp tục giữ vai trò "đầu kéo" khi đóng góp 2,3 tỷ USD, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.

Đáng chú ý, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) vươn lên trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất khi nhập khẩu 1,5 tỷ USD thủy sản Việt Nam, tăng 37,9%, chiếm gần 26% tổng kim ngạch xuất khẩu. Đây là tín hiệu cho thấy nhu cầu tại thị trường tỷ dân đang phục hồi mạnh, mở thêm dư địa cho tôm, cá tra, tôm hùm, nhuyễn thể và nhiều mặt hàng giá trị cao.

Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng là một sức ép đang lớn dần và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả xuất khẩu của hai quý cuối năm: chi phí logistics.

Theo bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cước vận tải container quốc tế đang tiến sát mức cao nhất trong gần hai năm và trở thành thách thức lớn đối với xuất khẩu thủy sản. Khác với nhiều ngành hàng thông thường, thủy sản phụ thuộc gần như tuyệt đối vào chuỗi logistics lạnh. Từ kho bảo quản, container lạnh, tàu biển đến hệ thống cảng và phân phối tại nước nhập khẩu đều phải vận hành liên tục. Chỉ cần giá cước vận tải tăng, chi phí logistics của doanh nghiệp lập tức bị đội lên, trong khi khả năng chuyển phần chi phí này sang người mua lại rất hạn chế.

Điều đáng lo hơn là sức ép không chỉ đến từ cước tàu biển. Giá nhiên liệu, phụ phí mùa cao điểm, chi phí lưu container, phí cảng, bảo hiểm hàng hóa... đều đang có xu hướng tăng. Những khoản chi phí cộng dồn này khiến biên lợi nhuận vốn đã mỏng của doanh nghiệp xuất khẩu tiếp tục bị thu hẹp.

Trong bối cảnh nhiều nhà nhập khẩu tại Mỹ và châu Âu vẫn duy trì chính sách mua hàng thận trọng, doanh nghiệp Việt Nam buộc phải chia sẻ phần chi phí tăng thêm nếu không muốn mất đơn hàng vào tay các đối thủ như Ecuador, Ấn Độ hay Indonesia.

Nghịch lý của ngành thủy sản năm nay là đơn hàng đang phục hồi nhưng lợi nhuận chưa chắc tăng tương ứng.

Đại diện Tập đoàn Minh Phú cho biết, nhu cầu tại Trung Quốc, ASEAN và Hàn Quốc đang cải thiện rõ rệt, trong khi Mỹ, EU và Nhật Bản cũng dần ổn định sau giai đoạn điều chỉnh tồn kho. Song nếu chi phí logistics tiếp tục leo thang, phần giá trị gia tăng từ tăng trưởng xuất khẩu sẽ bị bào mòn đáng kể.

Đặc biệt, những mặt hàng có giá trị gia tăng chưa cao như cá tra phi lê đông lạnh hay tôm sơ chế chịu ảnh hưởng rõ nhất bởi chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp đang phải cân nhắc cơ cấu đơn hàng và thị trường trong những tháng cuối năm.

Không chỉ vậy, thời gian vận chuyển kéo dài cũng làm gia tăng rủi ro đối với hàng đông lạnh, phát sinh thêm chi phí bảo quản, ảnh hưởng tới dòng tiền và vòng quay vốn của doanh nghiệp.

Nếu logistics là bài toán chi phí thì các tiêu chuẩn kỹ thuật lại là áp lực về năng lực cạnh tranh. Các thị trường lớn như Mỹ, EU và Nhật Bản ngày càng siết chặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững, phát thải carbon, lao động và an toàn thực phẩm. Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp không chỉ chịu chi phí vận chuyển cao mà còn phải đầu tư lớn cho vùng nguyên liệu, công nghệ chế biến và hệ thống quản trị.

Hạ tầng logistic vẫn là thách thức không nhỏ
Hạ tầng logistic vẫn là thách thức không nhỏ

Trong khi đó, các đối thủ cạnh tranh trực tiếp đang liên tục mở rộng quy mô nuôi, tối ưu chi phí sản xuất và logistics. Nếu không cải thiện năng suất và giá trị gia tăng, lợi thế về giá của thủy sản Việt Nam sẽ tiếp tục bị thu hẹp.

Kết quả xuất khẩu 5,8 tỷ USD sau 6 tháng là nền tảng tích cực để ngành thủy sản hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong năm 2026. Tuy nhiên, mục tiêu này chỉ có thể đạt được nếu doanh nghiệp đồng thời giữ được đà tăng trưởng tại các thị trường như Trung Quốc, ASEAN và Hàn Quốc, đồng thời củng cố năng lực tuân thủ tại Mỹ, EU và Nhật Bản. Nửa cuối năm, ngành thủy sản cần đồng thời giữ đà tại các thị trường tăng trưởng như Trung Quốc, ASEAN, Hàn Quốc; củng cố tuân thủ tại Mỹ, EU, Nhật Bản; kiểm soát tốt chi phí đầu vào và logistics; đồng thời tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu, giá trị gia tăng, bà Lê Hằng nhấn mạnh.

Đây được xem là hướng đi mang tính chiến lược. Khi chi phí vận tải ngày càng cao, việc xuất khẩu các sản phẩm chế biến sâu sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị lớn hơn trên mỗi container, từ đó giảm tỷ trọng chi phí logistics trong cơ cấu giá thành.

Ông Nguyễn Thành Trung, Trưởng Ban Logistics và Hải quan Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP. Hồ Chí Minh (HLA) khẳng định, muốn có mức cước ổn định cùng vị thế đàm phán tốt, doanh nghiệp xuất nhập khẩu bắt buộc phải thay đổi thói quen làm việc, thiết lập một kế hoạch sản lượng chi tiết, có cam kết rõ ràng, dài hạn với công ty cung ứng dịch vụ logistics chuyên nghiệp. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động ký hợp đồng vận chuyển dài hạn với các hãng tàu, đa dạng hóa tuyến vận chuyển, tối ưu kế hoạch giao hàng và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản trị chuỗi cung ứng.

Quan trọng hơn, ngành cần tiếp tục xây dựng các vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế, tăng tỷ lệ liên kết giữa người nuôi và doanh nghiệp chế biến để giảm chi phí trung gian, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng.

Ở góc độ chính sách, cần tiếp tục đầu tư hạ tầng cảng biển, trung tâm logistics lạnh và kho ngoại quan chuyên dụng cho thủy sản; đồng thời có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ logistics với chi phí cạnh tranh hơn. Việc phát triển đội tàu container, nâng cao năng lực logistics nội địa và kết nối hiệu quả giữa cảng biển với vùng nguyên liệu cũng sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào biến động của thị trường vận tải quốc tế.

Xuất khẩu thủy sản đã có một khởi đầu thuận lợi trong năm 2026. Nhưng để biến đà tăng trưởng thành kết quả cả năm, bài toán không còn nằm ở việc có đơn hàng hay không, mà ở khả năng giữ được lợi nhuận trong bối cảnh chi phí logistics tiếp tục leo thang. Khi đó, năng lực quản trị chuỗi cung ứng sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh không kém chất lượng sản phẩm, quyết định liệu ngành thủy sản có thể cán đích mục tiêu 11 tỷ USD hay không.

Đức Hiền

Tin liên quan

Tin khác

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.
Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Từ ngày 23 - 27/11/2026, Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi cuộc họp và đối thoại cấp cao trong khuôn khổ năm Chủ tịch CPTPP của Việt Nam. Không chỉ tập trung vào việc thực thi một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các hoạt động còn mở ra cơ hội trao đổi về đầu tư, chuỗi cung ứng và kết nối doanh nghiệp giữa CPTPP với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).
Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI

Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cơ hội nâng cao năng suất và hiệu quả đầu tư cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, 65% người sử dụng AI lo ngại bị tụt hậu nếu không ứng dụng công nghệ mới, trong khi chỉ 26% đánh giá ban lãnh đạo có định hướng rõ ràng về AI.
Tỷ phú bán dẫn bước ra từ ‘cánh gà’ chuỗi cung ứng AI

Tỷ phú bán dẫn bước ra từ ‘cánh gà’ chuỗi cung ứng AI

Không ồn ào sản xuất chip thương hiệu riêng, Hsieh Wen-Ta chọn làm chủ công đoạn kiểm thử hậu trường. Sau hơn hai thập kỷ tích lũy, nhà sáng lập Hon. Precision đã vươn lên thành tỷ phú USD nhờ làn sóng AI bùng nổ toàn cầu.