Đà Nẵng kỳ vọng hút hàng tỷ USD qua các sản phẩm tài chính mới

Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng và động lực tăng trưởng ngày càng lớn, Đà Nẵng đang nghiên cứu nhiều giải pháp nhằm kết nối nguồn lực quốc tế với nền kinh tế địa phương thông qua VIFC-DN.

Mở rộng không gian huy động vốn

Theo Đề án Huy động vốn đầu tư nước ngoài cho đầu tư phát triển thông qua thu hút công ty quản lý tài sản và quỹ đầu tư vào VIFC-DN, Đà Nẵng định hướng kết nối nguồn vốn trung, dài hạn quốc tế, kiều hối và nguồn lực từ các quỹ đầu tư với những dự án trọng điểm.

Giai đoạn 2026-2030, Đà Nẵng đặt mục tiêu cấp phép 2-3 công ty quản lý tài sản quốc tế, thành lập ít nhất 5 quỹ đầu tư; huy động và giải ngân 1-3 tỷ USD trong hai năm đầu (Ảnh: Công Thái)

Giai đoạn 2026-2030, Đà Nẵng đặt mục tiêu cấp phép 2-3 công ty quản lý tài sản quốc tế, thành lập ít nhất 5 quỹ đầu tư; huy động và giải ngân 1-3 tỷ USD trong hai năm đầu, sau đó nâng lên 2-4 tỷ USD/năm giai đoạn 2028-2030, đồng thời thu xếp vốn cho khoảng 8-12 dự án.

Nguồn vốn được định hướng vào các lĩnh vực có nhu cầu lớn như hạ tầng, năng lượng, cảng - logistics, hạ tầng số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tài chính, tài chính xanh và tài trợ chuỗi cung ứng gắn với Khu thương mại tự do Đà Nẵng.

Địa phương này cũng nghiên cứu các mô hình như Công ty quản lý tài sản, Quỹ đầu tư hạ tầng hoặc Công ty đầu tư tài chính Đà Nẵng để làm đầu mối phát hành trái phiếu quốc tế, tiếp nhận tài trợ hoặc cho vay lại.

Một số dự án được định hướng tiếp cận nguồn vốn gồm hạ tầng VIFC-DN, đường cao tốc nội thị, kết nối đô thị - cảng biển, trung tâm dữ liệu vùng và các dự án năng lượng, hạ tầng quy mô lớn.

Đáng chú ý, thị trường xuất hiện những tín hiệu ban đầu. MDV Capital đề xuất thành lập Công ty quản lý tài sản với vốn hoạt động 800 tỷ đồng và kết nối hệ sinh thái đối tác với các tập đoàn tài chính quốc tế. Một số quỹ đầu tư, tổ chức quốc tế cũng bày tỏ nhu cầu tham gia VIFC-DN.

Hướng tới các thị trường mới

Cùng với huy động vốn, Đà Nẵng đề xuất thí điểm Sở giao dịch hàng hóa, trước mắt tập trung vào cà phê Robusta, hồ tiêu và viên nén gỗ.

Cơ quan điều hành VIFC-DN đã trao đổi với các chuyên gia về đánh giá tiềm năng và định hướng phát triển mô hình Sở Giao dịch hàng hóa Đà Nẵng (Ảnh: PV)

Mục tiêu là từng bước tạo lập giá tham chiếu, cung cấp dữ liệu thị trường và thử nghiệm công cụ phòng ngừa rủi ro giá cho các mặt hàng nông sản chủ lực của miền Trung - Tây Nguyên và Việt Nam. Khi đủ điều kiện, danh mục có thể mở rộng sang cao su, gạo, điều, ca cao cùng một số sản phẩm có giá trị kinh tế cao như Sâm Ngọc Linh, yến sào.

Theo lộ trình đề xuất, sau 6 tháng kể từ khi được cấp phép, Sở giao dịch hàng hóa có thể triển khai đấu giá giao ngay và hợp đồng kỳ hạn có đăng ký; sau 18 tháng xem xét triển khai hợp đồng phái sinh tương lai.

Một hướng đi khác là xây dựng Sàn giao dịch thị trường tự nguyện và quốc tế đối với tín chỉ các-bon, gắn với tài chính xanh và tài chính khí hậu.

Đề án đặt mục tiêu thử nghiệm có kiểm soát từ 15-20 dự án, trong đó hình thành 5-8 dự án đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế để tạo lập tài sản môi trường, giao dịch và huy động nguồn lực quốc tế.

Các sản phẩm ưu tiên gồm tín chỉ các-bon tự nguyện và tín chỉ loại bỏ các-bon. Sàn giao dịch dự kiến cung cấp dịch vụ chuẩn bị dự án, quản lý dữ liệu, quản lý vòng đời tài sản và tổ chức giao dịch phù hợp với quy định.

Đà Nẵng cũng đang nghiên cứu các mô hình như Công ty quản lý tài sản, Quỹ đầu tư hạ tầng hoặc Công ty đầu tư tài chính để làm đầu mối phát hành trái phiếu quốc tế, tiếp nhận tài trợ hoặc cho vay lại (Ảnh: PV)

Hiện có 3 nhóm nhà đầu tư đề xuất nghiên cứu chương trình tạo lập tài sản môi trường tại Đà Nẵng, trong đó quan tâm đến các dự án tại Vườn quốc gia Sông Thanh, Khu Bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm, phục hồi rừng và sản xuất than sinh học. Một nhà đầu tư đã gửi đề án thành lập Sàn giao dịch tín chỉ các-bon tại VIFC-DN.

Theo đề xuất, sau 12 tháng kể từ khi được cấp phép thử nghiệm, sàn giao dịch có thể đi vào hoạt động; sau 24 tháng có thể đưa các tài sản được tạo lập từ tín chỉ các-bon trên địa bàn thành phố lên giao dịch.

Cần hành lang pháp lý phù hợp

Tín chỉ các-bon về bản chất đại diện cho kết quả giảm phát thải, loại bỏ hoặc tăng cường hấp thụ khí nhà kính. Việc giao dịch loại tài sản này là giao dịch thương mại dịch vụ môi trường, không làm thay đổi quyền sở hữu đất đai, tài nguyên hay chủ quyền quốc gia.

Các sản phẩm được đề xuất triển khai tại VIFC-DN trong thời gian tới

Để các đề án vận hành hiệu quả, yếu tố quan trọng là hành lang pháp lý, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và năng lực của các thành viên thị trường.

Với huy động vốn quốc tế, cần bảo đảm khả năng kết nối dòng vốn với dự án và tạo thanh khoản cho sản phẩm. Sở giao dịch hàng hóa cần nguồn hàng ổn định, cơ chế giám sát và thanh toán bù trừ phù hợp. Thị trường các-bon cần nguồn tín chỉ đủ chất lượng, quy trình giám sát theo tiêu chuẩn quốc tế và các tổ chức có năng lực phát triển dự án.

Nếu được Thủ tướng Chính phủ đồng ý về chủ trương, Cơ quan điều hành VIFC-DN sẽ phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện quy định, cơ chế cấp phép, quản lý và thử nghiệm.

Ba đề án đang được kỳ vọng mở thêm không gian cho dòng vốn quốc tế, đồng thời tạo nền tảng cho những thị trường tài chính mới tại Đà Nẵng. Giá trị cuối cùng sẽ nằm ở khả năng đưa cơ chế vào vận hành, chuyển nguồn lực thành dòng vốn thực và tạo ra hiệu quả cụ thể cho nền kinh tế thành phố.