VN-Index chưa thủng đáy, vì sao nhiều cổ phiếu đã giảm sâu?

Nhà đầu tư theo dõi bảng giá chứng khoán (Ảnh TH)

Chỉ số được nâng đỡ, mặt bằng cổ phiếu tiếp tục suy yếu

Khép lại tháng 10/2026, VN-Index dừng tại 1.741,62 điểm, giảm khoảng 27 điểm so với cuối tháng 9, đánh dấu tháng giảm thứ hai liên tiếp. Riêng tuần cuối tháng, chỉ số mất 32,53 điểm, tương đương 1,83%, với bốn trong năm phiên giao dịch giảm điểm. Mức giảm của chỉ số không quá lớn, nhưng diễn biến bên dưới lại cho thấy áp lực bán lan rộng.

Theo MBS, trong tuần cuối tháng 10, chỉ có hai nhóm ngành đi ngược xu hướng chung là du lịch và nhóm cổ phiếu Vingroup. Công nghệ giảm 7,5%, logistics mất 6,7%, hóa chất và chứng khoán cùng giảm 4,7%. Ở nhóm vốn hóa vừa và nhỏ, mức giảm lần lượt là 3,93% và 3,12%, sau chuỗi tăng kéo dài hai đến ba tuần trước đó. VN30 cũng giảm 2,73%, chịu ảnh hưởng từ một số cổ phiếu ngân hàng như TCB, LPB và VPB.

Điều đáng chú ý nằm ở khoảng cách giữa diễn biến VN-Index và phần lớn cổ phiếu. MBS cho biết, chỉ số vẫn cao hơn đáy tháng 10 khoảng 51,78 điểm, tương đương 3,1%, chưa kiểm nghiệm lại các vùng hỗ trợ 1.720 điểm và 1.680 điểm. Tuy nhiên, nếu loại trừ tác động nâng đỡ của nhóm Vingroup, phần còn lại của thị trường đã xuống dưới đáy tháng 10, với mức chênh lệch bình quân được báo cáo ghi nhận khoảng 11,6 điểm.

Như vậy, việc chỉ số chưa xuyên thủng vùng đáy gần nhất không đồng nghĩa đa số cổ phiếu vẫn giữ được nền giá. Trong khi Vingroup đóng vai trò nâng đỡ đáng kể, dòng tiền nội vẫn hiện diện ở xây dựng và vật liệu xây dựng, dệt may, sản xuất và phân phối điện, bất động sản dân cư. Ngược lại, công nghệ, logistics, thủy sản và thực phẩm là những nhóm chịu sức ép chiết khấu sâu, đã xuống dưới đáy tháng 10 theo thống kê của đơn vị phân tích.

Sự phân hóa càng rõ khi đặt cạnh thanh khoản. Giá trị giao dịch bình quân toàn thị trường tuần cuối tháng đạt 15.645 tỷ đồng, giảm 9,4% so với tuần trước; riêng khớp lệnh giảm 12,9%, còn 12.781 tỷ đồng. Bình quân tháng 10, thanh khoản đạt 17.183 tỷ đồng, giảm 3,1% so với tháng 9 và thấp hơn 53% so với cùng kỳ. Đây là mức thanh khoản tháng thấp nhất từ đầu năm theo báo cáo.

Áp lực từ nhà đầu tư nước ngoài chưa giảm. Khối ngoại bán ròng 2.534 tỷ đồng trong tuần cuối tháng, đưa tổng giá trị bán ròng tháng 10 lên 20.848 tỷ đồng, cao nhất kể từ đầu năm. Lũy kế mười tháng, con số đạt 119.140 tỷ đồng, tương đương khoảng 4,6 tỷ USD. Dòng vốn ngoại cũng không vận động đồng đều: trong tuần, khối này mua ròng TCB, MSN, VCB nhưng bán ròng mạnh FPT, VPL và VIC.

Một điểm khác cần lưu ý là giá trị giao dịch bình quân từ đầu năm đạt 24.995 tỷ đồng, thấp hơn 13,5% so với bình quân năm 2025 và giảm 15,4% so với cùng kỳ. Vì vậy, thanh khoản yếu trong tháng 10 không phải hiện tượng tách biệt hoàn toàn với xu hướng giao dịch của cả năm. Khi sức mua suy giảm, những phiên bán mạnh ở các nhóm cổ phiếu đã tăng trước đó dễ làm mức điều chỉnh của từng mã lớn hơn mức giảm thể hiện trên chỉ số chung.

Sự kết hợp giữa độ rộng yếu, thanh khoản thu hẹp và bán ròng kéo dài cho thấy trở ngại của thị trường không chỉ là mốc điểm VN-Index. Một nhịp tăng của chỉ số, nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, vẫn có thể đi cùng tình trạng nhiều danh mục chưa phục hồi tương ứng.

Tháng 11 có điểm tựa mùa vụ, nhưng dòng tiền mới quyết định nhịp hồi

Bối cảnh bên ngoài chưa thực sự thuận lợi. Trong tháng 10, Nasdaq giảm 5,3%, S&P 500 mất 0,9%, còn Dow Jones tăng 1,7%. Áp lực bán cổ phiếu công nghệ và những lo ngại về hiệu quả đầu tư trí tuệ nhân tạo lan sang các thị trường châu Á. Chỉ số CSI 300 của Trung Quốc giảm 8,5% trong tháng, Kospi của Hàn Quốc mất 16,4%. Theo tài liệu, các ngân hàng trung ương lớn như Fed, ECB và BOJ tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong bối cảnh áp lực giá cả còn cao.

Thị trường hàng hóa cũng biến động mạnh. Giá vàng thế giới cuối tháng 10 xuống dưới 3.900 USD/ounce, trong khi dầu Brent giao tháng 1/2027 lên 113,43 USD/thùng. Giá dầu tăng làm nổi bật rủi ro chi phí năng lượng và lạm phát, còn sự điều chỉnh của nhóm cổ phiếu công nghệ quốc tế ảnh hưởng tới tâm lý chấp nhận rủi ro trên thị trường chứng khoán.

Ở trong nước, giải ngân đầu tư công đến ngày 29/10 đạt trên 720.000 tỷ đồng, tương đương hơn 75% kế hoạch. Các biện pháp giảm thuế đối với xăng dầu, tiết giảm chi phí điện và hỗ trợ thuế cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh được xem là những yếu tố có thể giảm bớt áp lực chi phí, tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất.

Kết quả kinh doanh cũng tạo ra một điểm tựa khác. Đến ngày 30/10, có 797 doanh nghiệp niêm yết, chiếm 77% vốn hóa thị trường, công bố báo cáo tài chính quý III/2026. Lợi nhuận sau thuế của nhóm này tăng 35,8% so với cùng kỳ; riêng khối phi tài chính tăng 65,5%. Một số ngành ghi nhận mức tăng cao như bất động sản, tài nguyên cơ bản và bán lẻ. Dù vậy, mức tăng lợi nhuận tổng hợp không có nghĩa tất cả doanh nghiệp hay cổ phiếu đều cải thiện như nhau.

Đáng chú ý, thống kê mười năm gần nhất cho thấy tháng 11 có xác suất VN-Index tăng điểm khoảng 70%, với hiệu suất bình quân 3,8%. Đây là yếu tố mùa vụ có thể hỗ trợ kỳ vọng sau hai tháng giảm liên tiếp, nhưng chỉ phản ánh diễn biến lịch sử, không bảo đảm thị trường sẽ tăng trong tháng 11/2026.

Về kỹ thuật, vùng 1.720 điểm, tương ứng đáy tháng 8, được MBS xác định là hỗ trợ quan trọng trước mắt. Nếu giữ được mốc này, tâm lý có thể cải thiện nhờ thông tin kinh tế vĩ mô, kết quả kinh doanh và các chính sách hỗ trợ tăng trưởng. Trong kịch bản đó, nhà đầu tư cần ưu tiên theo dõi nhóm hưởng lợi từ đầu tư công, xây dựng, vật liệu xây dựng, sản xuất và phân phối điện.

Ngược lại, nếu VN-Index mất 1.720 điểm, vùng 1.680-1.700 điểm được xem là khu vực có thể kiểm nghiệm lại để tìm trạng thái cân bằng. Khả năng giải ngân từng phần vào các cổ phiếu đã giảm sâu nhưng có nền tảng tài chính an toàn. Đây là kịch bản tham khảo, không phải khẳng định thị trường chắc chắn tạo đáy tại những mức điểm trên.

Hoạt động tự doanh cũng phân hóa: trong tuần cuối tháng, các công ty chứng khoán mua ròng ACB, VPB, TCB nhưng bán ròng MBB, EIB và TPB. Trong nhóm ngân hàng, dòng tiền không vận động đồng nhất trên thị trường chứng khoán.

Vì vậy theo MBS, điểm cần theo dõi trong các phiên tới vì thế không chỉ là VN-Index có vượt qua một ngưỡng kỹ thuật hay không. Độ rộng thị trường, thanh khoản khớp lệnh, mức độ lan tỏa của dòng tiền và diễn biến bán ròng của khối ngoại sẽ cho thấy nhịp phục hồi có mở rộng khỏi nhóm cổ phiếu nâng đỡ chỉ số. Khi phần lớn cổ phiếu vẫn ở dưới vùng đáy tháng 10, sự cải thiện đồng đều của mặt bằng giá mới là tín hiệu đáng chú ý hơn một phiên tăng điểm đơn lẻ.