Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Đầu tư công: Cần chấm dứt các “nghịch lý”

Đỗ Lê
Đỗ Lê  - 
Dù được xác định là một động lực quan trọng giúp kinh tế phục hồi trong bối cảnh đại dịch đã được kiểm soát; là vốn “mồi” mang tính dẫn dắt để thu hút đầu tư tư nhân nhưng đầu tư công dường như vẫn chưa có sự cải thiện nào đáng kể. “Nghịch lý” tiền sẵn nhưng vẫn không tiêu được có thể sẽ vẫn lặp lại.
aa
dau tu cong can cham dut cac nghich ly Thủ tướng thành lập 6 Tổ công tác tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công
dau tu cong can cham dut cac nghich ly Nhiều doanh nghiệp hưởng lợi từ đầu tư công
dau tu cong can cham dut cac nghich ly Sớm đưa các gói hỗ trợ kinh tế vào cuộc sống

Giải ngân chậm có thể tái diễn

Chia sẻ tại Hội thảo khoa học quốc gia đánh giá về kinh tế 2021 và triển vọng 2022 mới đây của trường Đại học Kinh tế quốc dân (NEU), GS-TS. Hoàng Văn Cường, đại biểu Quốc hội Khoá XV, Phó hiệu trưởng NEU cho rằng, trong lĩnh vực đầu tư công hiện đang có một “nghịch lý”, đó là các công trình hạ tầng thiếu, vốn đầu tư khó khăn, nhưng có tiền lại không tiêu được, vốn đầu tư công luôn trong trạng thái giải ngân chậm, giải ngân không hết.

Trong khi nền kinh tế đang trong giai đoạn phục hồi nên đầu tư công càng có vai trò quan trọng. Theo chuyên gia kinh tế Đinh Tuấn Minh, khi vốn đầu tư công tăng thêm 1% sẽ có tác động lan tỏa tới tăng trưởng giá trị sản xuất ngành xây dựng là 1,34 điểm phần trăm và đóng góp cho tăng trưởng GDP thêm 0,06 điểm phần trăm. “Nếu năm 2022 giải ngân được toàn bộ nguồn vốn đầu tư công, thì GDP sẽ có thêm 0,42 điểm phần trăm tăng trưởng”, chuyên gia này ước tính.

dau tu cong can cham dut cac nghich ly
Vốn đầu tư công sẽ tập trung cho hạ tầng giao thông

Hơn nữa, vốn đầu tư công tập trung chủ yếu cho các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm, nhất là giao thông, thủy lợi, giáo dục, y tế, nông nghiệp… Vì thế vốn đầu tư công có vai trò như vốn mồi thu hút nguồn vốn từ khu vực dân doanh và đầu tư nước ngoài, qua đó góp phần tăng tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội đạt mục tiêu đặt ra là từ 33-34% GDP. Đây là nhân tố vô cùng quan trọng cho tăng trưởng kinh tế không chỉ trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, tiến độ đầu tư công 4 tháng đầu năm nay đang khá chậm. Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4, tỷ lệ ước giải ngân đến ngày 30/4/2022 là 95.724,49 tỷ đồng, đạt 18,48% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, xấp xỉ cùng kỳ năm 2021 (đạt 18,65% kế hoạch); trong đó có tới 43/51 bộ và 28/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 17%; đến ngày 25/4, vẫn còn 38.578,624 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước cho các nhiệm vụ, dự án (tương đương 7,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao) chưa được các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phân bổ chi tiết. Thậm chí có 17 bộ, cơ quan trung ương tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công vẫn ở mức 0%. Phần giải ngân vốn vay nước ngoài dù có nhiều nút thắt đã được tháo gỡ song cũng chưa có cải thiện nào đáng kể khi mới đạt 3% kế hoạch...

Dù có nhiều lý do được viện dẫn ra để lý giải cho sự chậm trễ này, tuy nhiên trong bối cảnh cả nước đang khát khao, trông chờ rất lớn vào đầu tư công để làm trụ đỡ giúp nền kinh tế phục hồi, những lý do này không phải là câu trả lời để đáp ứng những mong mỏi đó.

Đôn đốc phải gắn chặt với trách nhiệm

Rõ ràng với những dữ liệu 4 tháng qua về đầu tư công cho thấy không thể yên tâm về tiến độ. Và với tiến độ này, áp lực của những tháng còn lại rất lớn. Câu hỏi liệu tình trạng “đầu năm đủng đỉnh, cuối năm vội vàng” có tái diễn? và nguyên nhân nào đằng sau đó cũng như cần các giải pháp gì chắc chắn phải được đặt ra.

Nhìn vào tình hình giải ngân, giao vốn, GS-TS. Hoàng Văn Cường cho rằng đang có hai vấn đề cần lưu tâm giải quyết: “chạy xếp hàng” và “e ngại” trong việc ra quyết định. Trong đó về hiện tượng “chạy xếp hàng”. Luật đã quy định trong 5 năm tới đầu tư vào dự án nào phải ghi trong danh mục. Nhiều bộ, ngành, địa phương chưa chuẩn bị dự án kỹ lưỡng nhưng vẫn cứ đưa dự án vào danh mục đăng ký. Đến khi có tiền mới phân bổ cụ thể và do đó bị “vướng”, dẫn đến chậm thời gian phân bổ vốn. Như vậy, nếu trong Luật Đầu tư công có thêm được đầu tư công trung hạn 3 năm “cuốn chiếu” thì sẽ làm cho quá trình chuẩn bị dự án được tốt hơn.

Điểm vướng nữa hiện nay là có nhiều địa phương “e ngại” trong việc ra quyết định. Trong khi luật pháp không thể chặt chẽ 100%, làm cũng được, không làm cũng được, làm thế này cũng được, làm thế kia cũng được. Cho nên để “an toàn” thì người đứng đầu một số địa phương cho rằng, tốt hơn hết là chờ “xin ý kiến cấp trên”. “Vai trò người đứng đầu có dám chịu trách nhiệm quyết định hay không là vấn đề quan trọng nhất”, đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường nói.

Vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu cũng được Bộ KHĐT đề cập đến khi báo cáo Chính phủ về tiến độ đầu tư công. Theo đó, bộ này kiến nghị Chính phủ yêu cầu người đứng đầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phải xác định việc giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2022 (do đó phải chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến đất đai, tài nguyên…) và chịu trách nhiệm giải trình về kết quả giải ngân cũng như hiệu quả đầu tư của các dự án được giao quản lý.

Với các bộ, ngành và địa phương chưa phân bổ hết kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2022 thì cần cam kết lộ trình giao kế hoạch cụ thể, điều chỉnh ngay cho các dự án chuyển tiếp đủ điều kiện giao vốn. Trường hợp không điều chỉnh được, có văn bản gửi Bộ KHĐT đề nghị điều chỉnh cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khác có nhu cầu. Bộ KHĐT sẽ tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định thu hồi, điều chuyển cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khác có nhu cầu trước ngày 30 tháng 6 tới.

Bộ cũng đề nghị các cấp, ngành cần thành lập các Đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc các dự án trọng điểm triển khai trong năm 2022 để kịp thời tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công của các dự án để sớm hoàn thành, tạo động lực mới nhằm phát triển bền vững. Liên quan đến nội dung này, ngày 2/5/2022 Thủ tướng Phạm Minh Chính đã Quyết định số 548/QĐ-TTg thành lập 6 Tổ công tác kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2022 tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đến ngày 30/4/2022 chưa phân bổ hết kế hoạch vốn đầu tư công năm 2022 được giao; có tỷ lệ giải ngân đến ngày 30/4/2022 dưới mức trung bình của cả nước.

Tuy nhiên theo các chuyên gia, cùng với kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ… có lẽ cần có những biện pháp mạnh hơn. Đồng thời tăng cường giám sát của các cơ quan chuyên trách và nâng cao khả năng tham gia cộng đồng vào việc giám sát các dự án đầu tư công.

Đỗ Lê

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
Chuyển dịch năng lượng sạch: Từ cam kết đến hiệu quả đầu tư

Chuyển dịch năng lượng sạch: Từ cam kết đến hiệu quả đầu tư

Việc “Chuyển dịch năng lượng sạch” được xác định là một trong 10 chủ đề chính của Hội nghị lần thứ 31 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP31), cho thấy phát triển năng lượng bền vững tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong chương trình nghị sự khí hậu toàn cầu. Đối với Việt Nam, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi nền kinh tế đồng thời phải bảo đảm nguồn cung năng lượng cho tăng trưởng, thực hiện các cam kết giảm phát thải và thích ứng với những tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao trên thị trường quốc tế.
Thị trường trái phiếu phân hóa: Thanh khoản bùng nổ trước

Thị trường trái phiếu phân hóa: Thanh khoản bùng nổ trước 'đỉnh' đáo hạn

Phát hành trái phiếu doanh nghiệp tháng 10/2026 giảm mạnh khiến dư nợ thu hẹp, trái ngược với thanh khoản thứ cấp lập kỷ lục. Tuy nhiên, áp lực đáo hạn cuối năm đang tạo ra phép thử lớn về dòng tiền.
Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”

Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”

Từ ngày 1/1/2027, việc xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa lưu thông trong nước sẽ có bộ tiêu chí kỹ thuật cụ thể, nhằm ngăn chặn tình trạng hàng nhập khẩu chỉ qua các công đoạn gia công đơn giản nhưng vẫn mang nhãn “Made in Vietnam”. Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), quy định mới không phát sinh thêm giấy phép, doanh nghiệp được tự kê khai xuất xứ nhưng phải có hồ sơ chứng minh và chịu trách nhiệm về thông tin công bố.
Không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần

Không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần

Ngày 21/11, với 484/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường với quan điểm xuyên suốt là điều phối phát triển không gian biển thống nhất, liên ngành, liên vùng; lấy người dân làm trung tâm, không đánh đổi môi trường, sinh kế để lấy tăng trưởng đơn thuần.
HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, HDBank và Tập đoàn Tài chính Mitsubishi UFJ (MUFG) đã ký kết Thoả thuận hợp tác, mở rộng kết nối thị trường vốn quốc tế và thúc đẩy đầu tư Việt Nam – Nhật Bản, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo cấp cao hai nước.
Kiểm soát huy động vốn của chủ đầu tư, hạn chế rủi ro cho người mua nhà

Kiểm soát huy động vốn của chủ đầu tư, hạn chế rủi ro cho người mua nhà

Không chỉ hoàn thiện điều kiện kinh doanh và chuyển nhượng dự án, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) quy định chủ đầu tư không được thu tiền dưới mọi hình thức để bảo đảm việc ký kết hợp đồng trước khi bất động sản đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng huy động vốn trá hình thông qua các hình thức đặt cọc, giữ chỗ khi dự án chưa đủ điều kiện pháp lý, bảo vệ người mua trước những rủi ro có thể phát sinh.
Mở rộng dư địa vay vốn nước ngoài: Cơ hội và thách thức

Mở rộng dư địa vay vốn nước ngoài: Cơ hội và thách thức

Hạn mức vay nước ngoài trung, dài hạn tự vay, tự trả nâng lên 10 tỷ USD/năm mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khả năng huy động vốn chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với năng lực trả nợ và kiểm soát rủi ro.
Phố Wall chìm trong sắc đỏ, cổ phiếu công nghệ lao dốc

Phố Wall chìm trong sắc đỏ, cổ phiếu công nghệ lao dốc

Chứng khoán Mỹ tiếp tục chìm trong sắc đỏ khi làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) gia tăng. S&P 500 và Dow Jones chính thức bước vào vùng điều chỉnh, Nasdaq giảm mạnh nhất.
Bluechip hồi phục, VN-Index thu hẹp đà giảm

Bluechip hồi phục, VN-Index thu hẹp đà giảm

Sau khi có thời điểm mất hơn 23 điểm và lùi về vùng 1.666 điểm, VN-Index bất ngờ thu hẹp đà giảm trong phiên chiều nhờ lực cầu bắt đáy gia tăng, đặc biệt tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.