Đề xuất bãi bỏ 17 văn bản quy phạm pháp luật về hoạt động ngân hàng

Theo dự thảo Thông tư, NHNN đề xuất bãi bỏ toàn bộ Quyết định số 718/2001/QĐ-NHNN ngày 29/5/2001 về việc thay đổi cơ chế điều hành lãi suất cho vay bằng đôla Mỹ của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng; Quyết định số 1380/2002/QĐ-NHNN ngày 16/12/2002 về việc hủy bỏ quy định mức cho vay không có bảo đảm bằng tài sản của các tổ chức tín dụng.

Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về việc sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng; Thông tư số 46/2018/TT-NHNN ngày 28/12/2018 quy định về thời hạn, trình tự, thủ tục chuyển tiếp đối với trường hợp cổ đông lớn của một tổ chức tín dụng và người có liên quan của cổ đông đó sở hữu cổ phần từ 5% trở lên vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng khác.

Liên quan tới quỹ tín dụng nhân dân, hai văn bản được đề xuất bãi bỏ gồm Quyết định số 61/2006/QĐ-NHNN ngày 29/12/2006 ban hành Quy chế quản lý vốn hỗ trợ của Nhà nước cho hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân tại Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương và Chỉ thị số 01/2008/CT-NHNN ngày 29/1/2008 về việc tăng cường chỉ đạo công tác thanh lý Quỹ tín dụng nhân dân.

Lấy ý kiến dự thảo Thông tư bãi bỏ toàn bộ 17 văn bản quy phạm pháp luật do Thống đốc NHNN ban hành

Đối với hoạt động thanh toán và công nghệ ngân hàng, các văn bản thuộc diện đề xuất bãi bỏ gồm Quyết định số 307/1997/QĐ-NH2 ngày 16/9/1997 ban hành quy định ký hiệu của chứng từ và ký hiệu về nội dung nghiệp vụ liên quan đến thanh toán; Quyết định số 56/1999/QĐ-NHNN2 ngày 12/2/1999 ban hành Quy định về xây dựng, cấp phát, sử dụng và quản lý mã khoá bảo mật trong thanh toán chuyển tiền điện tử của Ngân hàng Nhà nước; Quyết định số 1630/2003/QĐ-NHNN ngày 19/12/2003 ban hành quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật trong gia công, mua sắm phần mềm nghiệp vụ ngân hàng; Quyết định số 738/2004/QĐ-NHNN ngày 16/6/2004 về việc ban hành quy định về mã khoá bảo mật của các nghiệp vụ đấu thầu tín phiếu, trái phiếu và nghiệp vụ thị trường mở; Quyết định số 32/2006/QĐ-NHNN ngày 19/7/2006 ban hành Quy định về kế toán trên máy vi tính đối với Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng.

Ngoài ra, dự thảo đề xuất bãi bỏ Quyết định số 55/2003/QĐ-NHNN ngày 17/1/2003 ban hành Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo phòng, chống tai nạn thương tích ngành Ngân hàng; Chỉ thị số 04/2006/CT-NHNN ngày 16/11/2006 về việc tăng cường công tác bảo mật thông tin trong hệ thống Ngân hàng Nhà nước; Chỉ thị số 02/2008/CT-NHNN ngày 4/3/2008 về tăng cường công tác bảo vệ an ninh, an toàn tài sản, phòng chống cháy nổ trong hệ thống Ngân hàng Nhà nước.

Hai thông tư khác được đề xuất bãi bỏ là Thông tư số 26/2020/TT-NHNN ngày 31/12/2020 quy định việc phát ngôn và cung cấp thông tin của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Thông tư số 24/2023/TT-NHNN ngày 29/12/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư liên quan đến việc nộp, xuất trình, cung cấp thông tin, giấy tờ về dân cư khi thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực thành lập và hoạt động ngân hàng.

Theo báo cáo rà soát của Vụ Pháp chế NHNN, việc đề xuất bãi bỏ 17 văn bản, gồm 9 quyết định, 3 chỉ thị và 5 thông tư, được thực hiện trên cơ sở kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của NHNN năm 2025-2026. Đây là những văn bản còn hiệu lực nhưng không còn được áp dụng trên thực tế.

Kết quả rà soát cho thấy các văn bản được đề xuất bãi bỏ chủ yếu thuộc những trường hợp đã hết thời gian áp dụng, hết căn cứ pháp lý, đã được thay thế, không còn phù hợp với cơ cấu tổ chức sau sắp xếp hoặc có nội dung được tích hợp vào văn bản quy phạm pháp luật khác.

Chẳng hạn, đối với Quyết định số 718/2001/QĐ-NHNN về cơ chế điều hành lãi suất cho vay bằng USD, Vụ Pháp chế cho biết các nội dung liên quan đã được quy định tại Luật NHNN năm 2010, Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 và Thông tư số 39/2016/TT-NHNN cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung.

Đối với Quyết định số 61/2006/QĐ-NHNN, đối tượng được quy định là Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương đã chuyển đổi thành Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam từ năm 2013. Đồng thời, các căn cứ pháp lý để ban hành quyết định này cũng đã hết hiệu lực.

Trong lĩnh vực thanh toán, một số quyết định về quản lý mã khóa bảo mật và xử lý chứng từ được ban hành từ giai đoạn 1997-2004 không còn phù hợp với phương thức xử lý giao dịch điện tử hiện nay. Các hoạt động liên quan đã được điều chỉnh bằng những quy định mới về hệ thống thanh toán và chữ ký điện tử chuyên dùng của NHNN.

Theo đánh giá của Vụ Pháp chế, việc bãi bỏ các văn bản nêu trên không tạo khoảng trống pháp lý do các quy định đã hết thời gian áp dụng, đã có văn bản thay thế hoặc không còn đối tượng điều chỉnh. Việc bãi bỏ cũng không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, không ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ hợp pháp của tổ chức, cá nhân và không phát sinh yêu cầu nguồn lực thực hiện.