Đề xuất tăng cường quản trị rủi ro lãi suất

Kiểm soát chặt mô hình và rủi ro lãi suất

IRRBB là rủi ro phát sinh khi biến động lãi suất làm thay đổi giá trị tài sản, nợ phải trả và thu nhập của ngân hàng. Rủi ro này thường đến từ sự không đồng bộ về thời điểm điều chỉnh lãi suất giữa tài sản và nguồn vốn, chênh lệch biến động giữa các chỉ số lãi suất hoặc quyền lựa chọn trong các sản phẩm ngân hàng.

BCBS đề nghị các ngân hàng tăng cường kiểm định mô hình đo lường IRRBB, đặc biệt là mô hình dự báo hành vi tiền gửi không kỳ hạn, định giá tiền gửi và tốc độ trả nợ trước hạn. Kết quả dự báo cần được đối chiếu với thực tế, đánh giá độc lập và cập nhật khi điều kiện thị trường hoặc cơ cấu hoạt động thay đổi. Ngay cả với mô hình và dữ liệu do bên thứ ba cung cấp, ngân hàng vẫn phải đánh giá mức độ phù hợp với đặc điểm và hồ sơ rủi ro của mình.

Cùng với đó, ngân hàng cần mở rộng kiểm tra sức chịu đựng thông qua các kịch bản lãi suất tăng, giảm ở nhiều mức độ; đánh giá tác động đến những khoản mục trọng yếu trên bảng cân đối kế toán và độ nhạy của các giả định mô hình. Kết quả kiểm tra phải được báo cáo cho lãnh đạo cấp cao và cơ quan giám sát, giúp nhận diện sớm những điểm yếu trong quản trị rủi ro.

Đánh giá tác động đến thu nhập và năng lực vốn

BCBS cũng yêu cầu các ngân hàng kết hợp các chỉ báo giá trị kinh tế với chỉ báo thu nhập ngắn hạn và trung hạn, trong đó có độ nhạy của thu nhập lãi thuần (NII). Qua đó, ngân hàng có thể đánh giá đầy đủ hơn tác động của biến động lãi suất đến cả giá trị tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh.

Đối với danh mục chứng khoán đầu tư, BCBS đề nghị ngân hàng theo dõi các khoản lãi, lỗ chưa được ghi nhận đầy đủ trên sổ sách kế toán do biến động lãi suất. Theo đó, ngân hàng cần lượng hóa những khoản chênh lệch này trong các kịch bản thị trường khác nhau, đánh giá tác động đến giá trị kinh tế vốn chủ sở hữu và mức độ an toàn vốn. Đồng thời, cần tăng cường báo cáo về các biện pháp phòng ngừa rủi ro và kết quả đánh giá cho lãnh đạo ngân hàng cũng như cơ quan giám sát.

Đối với hoạt động giám sát, BCBS đề xuất so sánh các ngân hàng có đặc điểm tương đồng về quy mô, mô hình kinh doanh, cơ cấu tiền gửi và mức độ phức tạp trong hoạt động. Cách làm này giúp nhận diện sớm những ngân hàng có mức độ rủi ro lãi suất cao, từ đó có biện pháp giám sát phù hợp. Đồng thời đề xuất bổ sung yêu cầu về “Thông tin giám sát” (Supervisory Information), bao gồm dữ liệu về mô hình đo lường, hoạt động phòng ngừa rủi ro, chỉ báo thu nhập và các khoản lãi, lỗ tiềm ẩn. Việc nâng cao chất lượng thông tin sẽ hỗ trợ cơ quan giám sát đánh giá sát hơn hồ sơ rủi ro và trách nhiệm quản trị của từng ngân hàng.