Điểm tựa nội địa: Lợi nhuận doanh nghiệp thép đứng trước ‘mùa gặt’

Sức nóng từ các dự án đầu tư công và hạ tầng dân dụng đang tạo lực kéo mạnh mẽ cho đà bứt tốc của ngành thép nội địa trong quý III/2026

Điểm tựa vững chắc từ thị trường nội địa

Trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu chưa ghi nhận nhiều tín hiệu khởi sắc đột phá, thị trường nội địa đang chính thức trở thành đầu kéo chủ lực thúc đẩy tăng trưởng của toàn ngành thép trong quý III/2026. Bức tranh vĩ mô với mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số của Chính phủ đã tạo tiền đề để hàng loạt công trình hạ tầng và dự án bất động sản dân dụng được tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ khởi công. Từ đó, dư địa tăng trưởng cho nhu cầu tiêu thụ thép trong nước được mở rộng đáng kể.

Theo số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), ngành thép đã có bước chạy đà ấn tượng. Lũy kế 7 tháng đầu năm, sản xuất thép thành phẩm đạt 21,4 triệu tấn, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2025; trong khi sản lượng bán hàng bám sát với 21,2 triệu tấn, tăng 15,6%. Thép cuộn cán nóng (HRC) vươn lên trở thành động lực tăng trưởng nổi bật, cùng với thép xây dựng tiếp tục duy trì vị thế trụ cột truyền thống. Dù xuất khẩu giảm nhẹ 1,4%, nhưng sức cầu nội địa đã hoàn toàn nâng đỡ đà tăng chung của toàn ngành.

Dựa trên bệ phóng này, báo cáo mới nhất của Chứng khoán MB (MBS) đưa ra dự báo đầy lạc quan: Sản lượng tiêu thụ toàn ngành trong quý III/2026 ước đạt 7,68 triệu tấn, bứt phá 20% so với cùng kỳ. Lực đẩy chính vẫn gọi tên thép xây dựng và HRC với mức tăng trưởng dự kiến lần lượt là 26% và 35%.

Hàng rào phòng vệ và bài toán biên lợi nhuận

Không chỉ hưởng lợi từ phía "lượng", các doanh nghiệp thép trong nước còn đón nhận tin vui từ phía giá và môi trường cạnh tranh. Việc áp dụng thuế chống bán phá giá đối với HRC khổ rộng đã trở thành "tấm khiên" vững chắc, giúp thị phần HRC nội địa nhảy vọt lên trên mức 70% (so với khoảng 60% của năm 2025). Đồng thời, lượng thép nhập khẩu từ Trung Quốc cũng sụt giảm hơn 10%, giúp giảm đáng kể áp lực cạnh tranh.

Sức ép từ thép ngoại hạ nhiệt cộng hưởng cùng nhu cầu tích cực là cơ sở để mặt bằng giá bán cải thiện. Cụ thể trong quý III, giá thép xây dựng ước đạt 560 USD/tấn (tăng 7% so với cùng kỳ) và HRC đạt 550 USD/tấn (tăng 6%).

Ở mảng chi phí đầu vào, dù giá than có xu hướng tăng khoảng 15% lên mức 265 USD/tấn, tạo sức ép nhất định lên các doanh nghiệp sử dụng lò cao, nhưng giá quặng sắt lại duy trì ổn định quanh mốc 96 USD/tấn. Nhờ đà tăng của giá bán thành phẩm đủ sức bù đắp chi phí nguyên liệu, biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp thép tiếp tục quỹ đạo phục hồi. Trước đó, trong nửa đầu năm, biên lãi gộp của Tập đoàn Hòa Phát đã tăng từ 16,3% lên 17,4%; Thép Nam Kim tăng từ 6,7% lên 7% và Thép Việt Nam vươn từ 4,2% lên 5,3%.

Lợi nhuận phân hóa

Triển vọng tiêu thụ và giá bán thuận lợi đang vẽ nên bức tranh lợi nhuận rực rỡ cho các doanh nghiệp niêm yết trong quý III/2026, dù động lực tăng trưởng mang sắc thái khác biệt.

Với vị thế đầu ngành, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) chọn tăng trưởng nhờ quy mô. Sản lượng thép tiêu thụ quý III của HPG dự báo đạt 4,1 triệu tấn (tăng 38%), trong đó riêng HRC bứt phá tới 68%. Mức sản lượng khổng lồ này kết hợp cùng giá bán neo cao kỳ vọng mang về cho Hòa Phát 55.200 tỷ đồng doanh thu, tăng 50% so với cùng kỳ. Dù chi phí tài chính có thể vọt lên 60% do dư nợ vay và mặt bằng lãi suất, lợi nhuận ròng của HPG vẫn được dự báo chạm mốc 5.600 tỷ đồng, tăng 40%.

Tuy nhiên, ngôi sao sáng nhất về tốc độ tăng trưởng lại gọi tên Tập đoàn Hoa Sen (HSG). Không quá phụ thuộc vào tăng trưởng sản lượng (ước tính chỉ tăng 2%), Hoa Sen lại hưởng lợi cực lớn từ chênh lệch giữa giá bán tôn mạ (tăng 7%) và giá nguyên liệu HRC đầu vào. Biên lợi nhuận gộp của HSG được dự báo mở rộng lên 14%, tăng 2 điểm phần trăm. Bất chấp chi phí tài chính tăng 47%, lợi nhuận ròng quý III/2026 của Hoa Sen vẫn được kỳ vọng bùng nổ, tăng tới 159% so với cùng nền lợi nhuận thấp của năm ngoái.

Trong khi đó, Thép Nam Kim (NKG) cũng ghi nhận bước tiến vững chắc với doanh thu quý III tăng 10%. Biên lãi gộp dự kiến đạt 7% (tăng 2,3 điểm phần trăm), giúp NKG thu về khoản lợi nhuận ròng khoảng 65 tỷ đồng, tăng trưởng 30%.

Nhìn về tổng thể cả năm 2026, MBS dự báo lợi nhuận ròng của Hòa Phát sẽ vươn tới mốc 26.200 tỷ đồng, Hoa Sen đạt 1.020 tỷ đồng và Nam Kim đạt 243 tỷ đồng. Dù chặng đường phía trước vẫn còn những thách thức từ tình trạng dư thừa công suất toàn cầu hay rủi ro biến động chi phí, song quý III/2026 đang được xem là một "mùa gặt" ngọt ngào, minh chứng cho sức chống chịu và năng lực tận dụng thời cơ của các doanh nghiệp thép Việt Nam.