Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

Thuận Mạnh
Thuận Mạnh  - 
Hoạt động sản xuất của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong 10 tháng đầu năm 2026, thể hiện qua chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) liên tục nằm trên ngưỡng 50 điểm. Tuy nhiên, đằng sau tín hiệu tích cực này là những diễn biến không đồng nhất, với đơn hàng phục hồi, sản lượng mở rộng nhưng việc làm chưa tăng ổn định, trong khi chi phí nguyên liệu, nhiên liệu và vận tải vẫn tạo sức ép lên doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tiếp cận vốn, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và tạo thêm việc làm.
aa
PMI tăng trở lại nhưng đà sản xuất chưa thực sự bứt phá

Sau giai đoạn tăng trưởng tương đối mạnh đầu năm, PMI lĩnh vực sản xuất Việt Nam đã trải qua những tháng biến động đáng chú ý. Từ mức 52,5 điểm trong tháng 1, chỉ số tăng lên 54,3 điểm trong tháng 2/2026.

PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ
Lãi suất cho vay giảm giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tài chính, đặc biệt đối với những đơn vị cần vốn lưu động lớn để nhập khẩu nguyên liệu, duy trì tồn kho và thực hiện đơn hàng xuất khẩu. Ảnh: Nguyên Tình

Tuy nhiên, đà tăng trưởng bắt đầu suy yếu từ tháng 3/2026. PMI giảm xuống 51,2 điểm, sau đó tiếp tục giảm còn 50,5 điểm trong tháng 4/2026, mức thấp nhất kể từ tháng 9/2025.

Tháng 5/2026 ghi nhận sự phục hồi đáng kể khi PMI tăng lên 52,8 điểm, sau đó đạt 52,9 điểm trong tháng 7/2026 và 53,3 điểm trong tháng 8/2026.

Sang tháng 9/2026, PMI giảm còn 51,9 điểm; số lượng việc làm giảm tháng thứ hai liên tiếp, phản ánh tình trạng nhân viên nghỉ việc và quá trình tái cơ cấu tại một số doanh nghiệp. Đến tháng 10, PMI nhích lên 52,3 điểm, đánh dấu tháng thứ 16 liên tiếp nằm trên ngưỡng 50, nhưng tốc độ tăng của sản lượng và đơn hàng mới lại xuống mức thấp nhất trong sáu tháng. Việc làm tiếp tục giảm tháng thứ ba liên tiếp.

Diễn biến này cho thấy cần phân biệt giữa việc ngành sản xuất tiếp tục mở rộng và khả năng tạo thêm việc làm. PMI trên 50 điểm phản ánh các điều kiện kinh doanh cải thiện so với tháng trước, chứ không có nghĩa mọi doanh nghiệp đều tăng sản lượng, tuyển thêm lao động hoặc đạt lợi nhuận cao hơn. Đặc biệt, chỉ số PMI tổng hợp không thể hiện đầy đủ mức độ phân hóa giữa doanh nghiệp có đơn hàng ổn định, doanh nghiệp phụ thuộc xuất khẩu và doanh nghiệp đang phải thu hẹp chi phí.

Một điểm đáng chú ý khác là áp lực giá cả chưa biến mất. Sau khi hạ nhiệt trong tháng 6 và tháng 7/2026, lạm phát chi phí đầu vào tăng trở lại trong tháng 9/2026 và tháng 10/2026. Chi phí nhiên liệu, vận tải và những khó khăn trong tiếp cận nguyên liệu tiếp tục kéo dài thời gian giao hàng. Tháng 10/2026, giá đầu vào tăng nhanh nhất kể từ tháng 6/2026, kéo theo tốc độ tăng giá bán nhanh hơn. Điều này đặt doanh nghiệp trước hai sức ép đồng thời: phải duy trì giá bán đủ cạnh tranh để giữ đơn hàng, nhưng cũng phải bảo đảm dòng tiền để thanh toán chi phí nguyên liệu và vận hành.

Dẫu vậy, niềm tin kinh doanh trong tháng 10/2026 đã đạt mức cao nhất trong tám tháng. Kỳ vọng nguyên vật liệu sẵn có hơn và điều kiện thị trường cải thiện là những yếu tố giúp doanh nghiệp duy trì kế hoạch sản xuất. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng để chuyển hóa thành tăng trưởng bền vững, thị trường cần thêm những điều kiện thuận lợi về vốn, chi phí và sức cầu.

Chính sách tiền tệ: Giữ dòng vốn lưu thông để duy trì sản xuất và việc làm

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất phục hồi nhưng chưa đồng đều, điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng duy trì hoạt động của doanh nghiệp. Đặc thù của ngành sản xuất là phải ứng vốn trước để mua nguyên liệu, trả lương, thanh toán chi phí vận chuyển và duy trì hàng tồn kho, trong khi doanh thu chỉ được thu về sau khi hoàn thành đơn hàng. Vì vậy, lãi suất cho vay và khả năng tiếp cận tín dụng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định duy trì công suất, nhận thêm đơn hàng và tuyển dụng lao động.

Trong năm 2026, NHNN duy trì ổn định các mức lãi suất điều hành, qua đó tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng (TCTD) tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp, thay vì tạo thêm áp lực tăng chi phí vốn cho hệ thống ngân hàng. NHNN đồng thời triển khai các biện pháp điều tiết thanh khoản và định hướng giảm lãi suất trên thị trường. Một trong những biện pháp đáng chú ý là yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm lãi suất huy động và cho vay. Theo Công văn số 9736/NHNN-CSTT ngày 21/10/2026, NHNN yêu cầu giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi bình quân đối với các giao dịch mới có kỳ hạn từ sáu tháng trở lên. Đồng thời, các ngân hàng được yêu cầu giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. NHNN cũng tăng cường theo dõi lãi suất thực tế, yêu cầu các ngân hàng không cạnh tranh bằng cách đẩy lãi suất huy động lên cao, gây áp lực lên chi phí vốn toàn hệ thống.

Tác động của định hướng này đối với doanh nghiệp sản xuất có thể được nhìn nhận qua ba khía cạnh. Thứ nhất, lãi suất cho vay giảm giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tài chính, đặc biệt đối với những đơn vị cần vốn lưu động lớn để nhập khẩu nguyên liệu, duy trì tồn kho và thực hiện đơn hàng xuất khẩu. Thứ hai, chi phí vay thấp hơn giúp doanh nghiệp có thêm dư địa tài chính để duy trì hoạt động trong giai đoạn đơn hàng biến động, thay vì phải cắt giảm lao động hoặc trì hoãn kế hoạch sản xuất. Thứ ba, mặt bằng lãi suất hợp lý góp phần cải thiện hiệu quả của các dự án đầu tư mở rộng nhà xưởng, đổi mới máy móc và nâng cao năng lực sản xuất.

Bên cạnh định hướng lãi suất, NHNN còn chủ động hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ thị trường mở, chào mua giấy tờ có giá có kỳ hạn với các kỳ hạn từ 7 đến 91 ngày. Việc cung ứng thanh khoản linh hoạt giúp các ngân hàng chủ động hơn trong cân đối nguồn vốn, hạn chế tình trạng thiếu hụt vốn ngắn hạn gây áp lực lên lãi suất liên ngân hàng và lãi suất huy động. Đáng chú ý, ngày 3/11/2026, NHNN thông báo triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ lấy VND với kỳ hạn sáu tháng. Khác với những đợt hoán đổi kỳ hạn ngắn trước đó, công cụ mới giúp các TCTD chủ động hơn về nguồn vốn VND trong thời gian dài hơn, giảm áp lực phải liên tục tìm kiếm nguồn thanh khoản thay thế. Đây là giải pháp có ý nghĩa trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn, đồng thời giúp các ngân hàng có thêm dư địa giảm chi phí vốn và lãi suất cho vay.

Một số điều chỉnh về quy định an toàn hoạt động ngân hàng cũng góp phần hỗ trợ khả năng cung ứng vốn. Việc giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với bốn ngân hàng thương mại nhận chuyển giao bắt buộc, cho phép tính tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR), cùng với điều chỉnh tỷ lệ vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%, giúp giảm bớt áp lực cân đối nguồn vốn của các TCTD. Tuy nhiên, những điều chỉnh này cần đi cùng giám sát chặt chẽ để bảo đảm an toàn thanh khoản và hạn chế rủi ro chênh lệch kỳ hạn.

Điểm quan trọng là tác động của chính sách tiền tệ không chỉ nằm ở việc giảm một vài điểm phần trăm lãi suất, mà còn ở khả năng duy trì dòng tín dụng liên tục đến khu vực sản xuất. Khi ngân hàng có đủ thanh khoản và chi phí vốn ổn định, doanh nghiệp có điều kiện tiếp tục vay để mua nguyên liệu, thanh toán tiền lương, duy trì dây chuyền sản xuất và thực hiện các hợp đồng đã ký. Những hoạt động này tạo ra nhu cầu lao động trực tiếp, đồng thời kéo theo nhu cầu đối với vận tải, kho bãi, thương mại và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất.

Thời gian tới, cần tăng cường phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác, đặc biệt thông qua đẩy nhanh giải ngân đầu tư công gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục đầu tư và cải thiện môi trường kinh doanh nhằm khơi thông các nguồn lực cho tăng trưởng. Khi sức cầu được cải thiện, đơn hàng phục hồi và doanh nghiệp có triển vọng tiêu thụ rõ ràng hơn, chi phí vốn thấp sẽ tạo thêm động lực để doanh nghiệp vay vốn, đầu tư mở rộng sản xuất, nâng cao công suất và tuyển dụng lao động. Qua đó, hiệu quả truyền dẫn của chính sách tiền tệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế được cải thiện.

Thuận Mạnh

Tin liên quan

Tin khác

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Khi tăng trưởng trở thành áp lực cho SME

Khi tăng trưởng trở thành áp lực cho SME

Có một thời điểm rất lạ trong đời sống của doanh nghiệp: doanh thu tăng nhưng người chủ lại mất ngủ nhiều hơn. Khách hàng đông hơn, nhân sự nhiều hơn, đơn hàng lớn hơn, thị trường rộng hơn. Những con số trên báo cáo đều có vẻ tích cực. Nhưng phía sau đó là dòng tiền căng hơn, người giỏi bắt đầu quá tải, quy trình liên tục phát sinh lỗi và chính người lãnh đạo gần như không còn thời gian để suy nghĩ. Khi đó, tăng trưởng không còn là phần thưởng, nó trở thành áp lực.
Doanh nghiệp nhỏ xây năng lực lõi như thế nào để phát triển lâu dài?

Doanh nghiệp nhỏ xây năng lực lõi như thế nào để phát triển lâu dài?

Một điều rất đáng suy nghĩ: nhiều doanh nghiệp nhỏ càng phát triển lại càng trở nên yếu. Doanh thu tăng, nhân sự tăng, khách hàng tăng, sản phẩm nhiều hơn. Nhưng chỉ cần một người chủ nghỉ vài tuần, một nhân sự chủ chốt rời đi hoặc thị trường thay đổi, mọi thứ bắt đầu chao đảo.Tăng trưởng tạo ra quy mô. Nhưng năng lực lõi mới tạo ra sức mạnh để đi đường dài. Năng lực lõi không phải là thứ doanh nghiệp “có”, mà là thứ doanh nghiệp “làm tốt một cách ổn định”.
TP.Hồ Chí Minh gỡ vướng thuế, hóa đơn điện tử và bán hàng online cho doanh nghiệp

TP.Hồ Chí Minh gỡ vướng thuế, hóa đơn điện tử và bán hàng online cho doanh nghiệp

Ngày 13/11/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố (ITPC) phối hợp với Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị Đối thoại Doanh nghiệp - Chính quyền Thành phố Lần thứ 282, chuyên đề về lĩnh vực thương mại điện tử, thu hút sự tham dự của gần 300 đại biểu đại diện các sở, ban, ngành, các hiệp hội, doanh nghiệp thương mại điện tử, đơn vị quản lý nhà sáng tạo nội dung…
SME lựa chọn đúng

SME lựa chọn đúng 'trận địa' cạnh tranh quan trọng hơn chạy nhanh

Có những doanh nghiệp chạy rất nhanh… nhưng càng chạy càng xa nơi mình cần đến. Họ tăng nhân sự, tăng quảng cáo, mở thêm chi nhánh, tung thêm sản phẩm, giảm giá để giành khách... Nhìn bên ngoài, doanh nghiệp đầy năng lượng. Nhưng vài năm sau, chủ doanh nghiệp bắt đầu đặt câu hỏi: “Tại sao mình làm nhiều hơn mà vẫn không mạnh hơn?” Có thể vấn đề không nằm ở tốc độ mà nằm ở trận địa mà doanh nghiệp đang lựa chọn để cạnh tranh.
Xuất khẩu điện tử:  Làm sao tăng phần giá trị Việt?

Xuất khẩu điện tử: Làm sao tăng phần giá trị Việt?

Theo số liệu của Cục Hải quan, 10 tháng năm 2026, xuất khẩu nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 149,41 tỷ USD, tăng 71% so với cùng kỳ; nhóm điện thoại và linh kiện đạt 57,61 tỷ USD, tăng 18,4%. Hai nhóm đạt hơn 207 tỷ USD. Dù kim ngạch xuất khẩu điện tử tăng mạnh, nhưng nhiều linh kiện, công nghệ và thiết kế vẫn đến từ nước ngoài. Để tăng phần giá trị Việt, vấn đề là phải xác định những công đoạn có thể từng bước làm chủ.
Kokuyo thâu tóm Thiên Long: Bước ngoặt sau 45 năm của thương hiệu văn phòng phẩm Việt

Kokuyo thâu tóm Thiên Long: Bước ngoặt sau 45 năm của thương hiệu văn phòng phẩm Việt

Thương vụ Kokuyo thâu tóm Thiên Long không chỉ là cuộc chuyển giao quyền sở hữu mà còn đặt ra bài toán kế nhiệm, bảo tồn thương hiệu và nâng sức cạnh tranh.
Thưởng Tết sớm: Người lao động mong đợi, doanh nghiệp cân nhắc

Thưởng Tết sớm: Người lao động mong đợi, doanh nghiệp cân nhắc

Đề xuất thưởng Tết sớm giúp người lao động chủ động chi tiêu, nhưng cũng đặt doanh nghiệp trước yêu cầu cân đối vốn lưu động, công nợ và kế hoạch sản xuất. Khi thời điểm chi trả được đẩy lên, điều quan trọng với doanh nghiệp không chỉ là có đủ tiền để thưởng mà còn phải bảo đảm nguồn lực duy trì đơn hàng, ổn định nhân sự và kiểm soát chi phí tài chính.
SME cần chiến lược rõ ràng trước khi cần nguồn lực lớn

SME cần chiến lược rõ ràng trước khi cần nguồn lực lớn

Có những doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) càng lớn càng khó quản trị: Khi chưa có tiền thì nói thiếu nguồn lực, khi có tiền lại không biết nên đầu tư vào đâu. Nhiều chủ doanh nghiệp tin rằng chỉ cần thêm vốn, thêm người, thêm công nghệ hoặc mở thêm thị trường thì doanh nghiệp sẽ tăng trưởng. Nhưng thực tế, nguồn lực lớn không tự tạo ra một chiến lược tốt. Ngược lại, nếu chiến lược chưa rõ, càng có nhiều nguồn lực, doanh nghiệp càng dễ đi nhanh vào sai hướng.
Đổi mới ngành nội thất: Khi công nghệ, AI kết hợp cùng chất nghề truyền thống

Đổi mới ngành nội thất: Khi công nghệ, AI kết hợp cùng chất nghề truyền thống

Đổi mới xưởng mộc không phải là cuộc chạy đua công nghệ số xa vời, mà phải bắt đầu từ những hành động nhỏ, thực chất và phù hợp với quy mô nội bộ. Kết hợp nhuần nhuyễn giữa quản trị minh bạch bằng AI, số hóa nguồn gốc nguyên liệu và thổi hồn văn hóa vào tay nghề nghệ nhân chính là chìa khóa vàng để nâng tầm vị thế nội thất Việt Nam trên bản đồ thế giới.