Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Động lực mới cho công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong bối cảnh dịch chuyển toàn cầu

Trần Hương
Trần Hương  - 
Trong quá trình công nghiệp hóa và hội nhập, công nghiệp hỗ trợ luôn được coi là nền tảng để tạo ra giá trị gia tăng và nâng tầm năng lực sản xuất quốc gia. Tuy nhiên, tại Việt Nam, lĩnh vực này nhiều năm qua vẫn tồn tại những điểm nghẽn kéo dài, từ năng lực công nghệ, sự thiếu gắn kết trong chuỗi cung ứng đến quy mô doanh nghiệp còn hạn chế. Việc Chính phủ ban hành Nghị định 205/2025/NĐ-CP nhằm sửa đổi và bổ sung Nghị định 111/2015/NĐ-CP về phát triển công nghiệp hỗ trợ đã khẳng định quyết tâm chuyển hướng từ định hướng sang hành động, với mục tiêu mở ra không gian phát triển mới cho công nghiệp hỗ trợ trong bối cảnh dịch chuyển chuỗi giá trị toàn cầu.
aa
Động lực mới cho công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong bối cảnh dịch chuyển toàn cầu
Công nghiệp hỗ trợ luôn được coi là nền tảng để tạo ra giá trị gia tăng và nâng tầm năng lực sản xuất quốc gia

Bước đi mạnh mẽ để thu hẹp khoảng cách

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, Nghị định 205/2025 mang trong mình một thông điệp rõ ràng là Nhà nước sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình hiện đại hóa. Nếu như trước đây chính sách chủ yếu dừng lại ở việc khuyến khích và định hướng, thì lần này đã đi thẳng vào những hỗ trợ thiết thực, trong đó nổi bật nhất là việc Nhà nước cam kết hỗ trợ tới 70% chi phí cho hoạt động chuyển giao công nghệ và cải tiến quy trình sản xuất. Đây là tỷ lệ rất cao, thể hiện sự ưu tiên tuyệt đối đối với ngành công nghiệp hỗ trợ, đồng thời tạo ra cú hích để doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể vượt qua rào cản về vốn và kỹ thuật, vốn là những điểm yếu cố hữu của họ.

Ngoài ưu đãi về công nghệ, nghị định cũng đề cập đến các gói hỗ trợ về thuế, tín dụng và hạ tầng kỹ thuật, đồng thời khuyến khích hình thành các trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp tại vùng và địa phương. Ông Phú nhấn mạnh rằng, khi các trung tâm này đi vào hoạt động, doanh nghiệp sẽ có một “sân tập” thực sự, nơi họ vừa có thể được đào tạo, vừa được thử nghiệm công nghệ mới, thay vì phải tự xoay xở trong điều kiện hạn chế. Điều này đặc biệt quan trọng bởi nếu thiếu một cơ chế hỗ trợ mang tính hệ thống, doanh nghiệp Việt Nam sẽ khó có thể đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế để tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

Nhìn sang khu vực, có thể thấy Việt Nam đang ở vào thời điểm phải chạy đua quyết liệt. Thái Lan đã trở thành trung tâm sản xuất ô tô của Đông Nam Á, được mệnh danh là “Detroit của châu Á”, với 80% tỷ lệ nội địa hóa trong ngành ô tô, sản lượng hơn 2 triệu xe mỗi năm và đóng góp khoảng 10–11% GDP quốc gia. Malaysia tuy có quy mô nhỏ hơn nhưng ngành ô tô vẫn chiếm khoảng 4% GDP, với hệ sinh thái hơn 640 nhà sản xuất phụ tùng. Những con số này không chỉ thể hiện sức mạnh cạnh tranh của họ mà còn chỉ ra khoảng cách mà Việt Nam cần phải thu hẹp nếu muốn chen chân vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Nghị định 205/2025 chính là nỗ lực để rút ngắn khoảng cách. Bằng việc tập trung vào các ưu đãi tài chính, hỗ trợ công nghệ và xây dựng trung tâm hỗ trợ kỹ thuật, Nhà nước đang từng bước tạo ra nền tảng để doanh nghiệp trong nước có thể chủ động hơn trong sản xuất. Điều này không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu mà còn mở ra khả năng tham gia vào những mắt xích có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng quốc tế.

Lộ trình chiến lược cần tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm

Theo ông Chu Việt Cường, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp thuộc Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương, có thể thấy chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2025–2030 đã được hoạch định rất rõ ràng. Trọng tâm của giai đoạn này nằm ở năm lĩnh vực chính gồm cơ khí, ô tô, điện – điện tử, dệt may – da giày và công nghệ cao. Đây là những ngành có sức lan tỏa mạnh mẽ và đóng vai trò quyết định đối với năng lực sản xuất của nền kinh tế.

Trong đó, cơ khí được coi là nền tảng, bởi hầu hết các ngành sản xuất khác, từ y tế, giao thông cho đến chế tạo máy móc, đều cần đến linh kiện cơ khí chính xác. Ngành ô tô được đặt mục tiêu đầy tham vọng là đạt tỷ lệ nội địa hóa từ 30 đến 40% vào năm 2030, trong khi con số hiện nay mới chỉ ở mức 15 đến 20%. Ngành điện tử và bán dẫn tiếp tục là lĩnh vực dẫn đầu về thu hút FDI, chiếm hơn 30% giá trị xuất khẩu công nghiệp chế biến, chế tạo, song phần lớn doanh nghiệp Việt mới chỉ tham gia ở những khâu giá trị thấp. Dệt may và da giày tuy sử dụng hàng triệu lao động nhưng vẫn phụ thuộc tới 60–70% nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc, khiến giá trị gia tăng hạn chế. Cuối cùng, vật liệu mới như hợp kim nhôm, cao su kỹ thuật, composite hay vật liệu cho pin xe điện được coi là “nút thắt” cần tháo gỡ để nâng cao khả năng tự chủ.

Để đạt được các mục tiêu trên, Bộ Công Thương đã vạch ra một lộ trình ba giai đoạn. Giai đoạn từ 2025 đến 2026 sẽ tập trung xây dựng năng lực cơ bản, hình thành các trung tâm hỗ trợ công nghiệp vùng để đào tạo và chuyển giao công nghệ. Giai đoạn 2027 đến 2028 hướng tới việc hình thành các cụm công nghiệp liên kết ngành, thúc đẩy nội địa hóa thông qua việc kết nối chặt chẽ hơn giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI. Giai đoạn cuối cùng, từ 2029 đến 2030, đặt mục tiêu đưa doanh nghiệp Việt tiến vào giai đoạn đổi mới sáng tạo, thương mại hóa sản phẩm công nghiệp hỗ trợ mang thương hiệu Việt, qua đó khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Khi so sánh với các quốc gia đi trước, các chuyên gia kinh tế cho rằng, Việt Nam có thể rút ra nhiều bài học quý về cách tổ chức và quản lý chuỗi cung ứng. Ví dụ như Hàn Quốc từ thập niên 1970 đã xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ vững chắc, đến nay có hơn 3.500 doanh nghiệp vệ tinh cung cấp linh kiện cho Samsung, tạo ra sức mạnh tổng hợp đáng kể. Nhật Bản thì nổi tiếng với mô hình “keiretsu”, tức là liên kết dọc giữa các tập đoàn lớn và doanh nghiệp phụ trợ, hình thành một hệ sinh thái khép kín nhưng hiệu quả, vừa đảm bảo chất lượng, vừa tạo sự ổn định dài hạn. Những kinh nghiệm này cho thấy, việc Việt Nam hướng tới xây dựng các cụm công nghiệp liên kết ngành là một bước đi đúng, bởi chỉ có liên kết chặt chẽ mới giúp doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đại diện Bộ Công Thương cũng lưu ý rằng, để nghị định đi vào cuộc sống, ngoài các biện pháp hỗ trợ tài chính và kỹ thuật, cần đặc biệt chú trọng đến yếu tố minh bạch và giám sát. Doanh nghiệp phải nhìn thấy rằng các chính sách ưu đãi được thực hiện công bằng, minh bạch thì mới đủ niềm tin để đầu tư dài hạn. Đồng thời, sự chủ động của doanh nghiệp trong việc nâng cao năng lực nội tại là yếu tố không thể thiếu, bởi Nhà nước chỉ có thể tạo điều kiện, còn việc tận dụng hay không vẫn phụ thuộc vào bản thân từng doanh nghiệp.

Thời điểm vàng để bứt phá

Việc ban hành Nghị định 205/2025 đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ rằng Việt Nam không muốn mãi đứng ở vị trí “người đi sau” trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Chính sách này nếu được triển khai quyết liệt, giám sát minh bạch và nhận được sự hưởng ứng của cộng đồng doanh nghiệp sẽ trở thành động lực thực sự để nâng cao năng lực sản xuất và khả năng cạnh tranh quốc tế.

Bài học từ Thái Lan, Malaysia, Hàn Quốc và Nhật Bản cho thấy rằng, chỉ khi nào doanh nghiệp trong nước đủ sức trở thành mắt xích tin cậy trong chuỗi giá trị thì quốc gia mới có thể nâng cao vị thế. Việt Nam có lợi thế về dân số trẻ, độ mở kinh tế cao và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng lớn, nhưng những lợi thế đó chỉ thực sự phát huy khi được chuyển hóa thành năng lực thực tế thông qua chính sách và hành động.

Trần Hương

Tin liên quan

Tin khác

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.
Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Từ ngày 23 - 27/11/2026, Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi cuộc họp và đối thoại cấp cao trong khuôn khổ năm Chủ tịch CPTPP của Việt Nam. Không chỉ tập trung vào việc thực thi một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các hoạt động còn mở ra cơ hội trao đổi về đầu tư, chuỗi cung ứng và kết nối doanh nghiệp giữa CPTPP với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).
Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI

Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cơ hội nâng cao năng suất và hiệu quả đầu tư cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, 65% người sử dụng AI lo ngại bị tụt hậu nếu không ứng dụng công nghệ mới, trong khi chỉ 26% đánh giá ban lãnh đạo có định hướng rõ ràng về AI.
Tỷ phú bán dẫn bước ra từ ‘cánh gà’ chuỗi cung ứng AI

Tỷ phú bán dẫn bước ra từ ‘cánh gà’ chuỗi cung ứng AI

Không ồn ào sản xuất chip thương hiệu riêng, Hsieh Wen-Ta chọn làm chủ công đoạn kiểm thử hậu trường. Sau hơn hai thập kỷ tích lũy, nhà sáng lập Hon. Precision đã vươn lên thành tỷ phú USD nhờ làn sóng AI bùng nổ toàn cầu.