Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Đột phá trong phân cấp và thúc đẩy giải ngân ODA

Đỗ Phạm
Đỗ Phạm  - 
Trong phân bổ và giải ngân vốn kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách Nhà nước (NSNN), vấn đề phân bổ và giải ngân vốn ODA, vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài trong nhiều năm qua luôn đạt tỷ lệ khá thấp so với kế hoạch. Diễn biến 8 tháng đầu năm 2024 tiếp tục cho thấy điều này.
aa
Giải ngân ODA chậm theo lý giải của Bộ Tài chính Nhận diện bất cập để tháo gỡ điểm nghẽn giải ngân ODA

Giải quyết bất cập với vốn ODA

Về phân bổ, trong tổng kế hoạch đầu tư vốn NSNN năm 2024 được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết nghị, phần vốn nước ngoài là 20.000 tỷ đồng. Nhưng đến ngày 31/8/2024, số vốn còn lại chưa phân bổ còn tới 2.010,664 tỷ đồng. Về giải ngân, báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy, ước thanh toán từ đầu năm đến ngày 31/8/2024 là 4.031,4 tỷ đồng (mới đạt 20,16% kế hoạch giao, thấp hơn mức 25,95% của cùng kỳ năm 2023).

Luật Đầu tư công và Luật Quản lý nợ công hiện hành thời gian qua đã bộc lộ một số bất cập. Quy trình thủ tục phê duyệt, thẩm định và thực hiện thường phức tạp và kéo dài; phân cấp thẩm quyền chưa được rõ ràng; còn sự khác biệt giữa quy định của Việt Nam và các đối tác phát triển; không có quy định rõ ràng về việc dừng sử dụng vốn ODA trong trường hợp các dự án gặp khó khăn hoặc không thể triển khai… dẫn đến việc phân bổ và giải ngân ODA chưa được như mong đợi.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết, để giải quyết những bất cập, vướng mắc với đầu tư công nói chung, vốn ODA nói riêng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tiến hành rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền sửa đổi quy định pháp luật đầu tư công theo hướng đơn giản hoá thủ tục, bao gồm 29 chính sách mới, tập trung trong 5 nhóm lĩnh vực, thể hiện tại dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi).

“Một trong 5 nhóm chính sách được sửa đổi là thúc đẩy thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn ODA và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài, bằng cách thiết kế một chương riêng”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương thông tin.

Việc thiết kế một chương riêng nhằm đơn giản hóa quy trình phê duyệt, phân cấp thẩm quyền và tăng cường cơ chế giám sát. Theo đó, chương riêng này sẽ tập trung vào các nội dung: Bổ sung quy định về việc cho phép giải ngân kế hoạch vốn nước ngoài độc lập với kế hoạch cho vốn vay lại; Đơn giản hóa nội dung liên quan đến việc đề xuất dự án và bổ sung các nhiệm vụ lập đề xuất vào giai đoạn chuẩn bị đầu tư; Tăng phân cấp thẩm quyền, đơn giản hóa trình tự, thủ tục phê duyệt, điều chỉnh chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư dự án sử dụng vốn ODA; Bổ sung quy định về thời gian bố trí kế hoạch vốn và giải ngân vốn ODA... Đây là các nội dung mà trong Luật Đầu tư công hiện hành không quy định, quy định không rõ hoặc quy định còn phức tạp.

Luật Đầu tư công (sửa đổi) dự kiến mang lại nhiều thay đổi quan trọng
Luật Đầu tư công (sửa đổi) dự kiến mang lại nhiều thay đổi quan trọng

Hướng đến đơn giản hóa thủ tục, phân cấp mạnh mẽ hơn

Một trong những điểm sửa đổi đáng chú ý tại dự thảo Luật là các quy trình, thủ tục sẽ được đơn giản hóa và phân cấp rõ ràng hơn. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định chủ trương đầu tư dự án nhóm A do bộ, cơ quan trung ương quản lý có tổng mức đầu tư từ 10.000 tỷ đồng trở lên; Người đứng đầu bộ, cơ quan trung ương quyết định chủ trương đầu tư dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C do cơ quan, tổ chức mình quản lý, trừ các dự án có quy mô từ 10.000 tỷ đồng trở lên; Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định chủ trương đầu tư dự án nhóm A, B, C sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi…

Theo ông Phạm Hoàng Mai, Vụ trưởng Vụ Kinh tế đối ngoại, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, việc phân cấp thẩm quyền mạnh mẽ hơn cho UBND, cơ quan chủ quản là phù hợp với các chính sách pháp luật trong nước. Theo đó, các dự án viện trợ không hoàn lại được phân cấp cho UBND, giúp đơn giản hóa quy trình phê duyệt và đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Việc phân cấp không chỉ giúp các dự án được thực hiện nhanh hơn mà còn giảm thiểu các bước thủ tục hành chính phức tạp.

Đại diện các đối tác phát triển đều đánh giá cao những sửa đổi trong dự thảo Luật Đầu tư công lần này, đặc biệt là những cải tiến liên quan đến vốn ODA, sẽ mang lại nhiều cơ hội để cải thiện hiệu quả sử dụng vốn. Phân cấp mạnh giúp các địa phương sẽ có quyền tự chủ hơn trong việc phê duyệt và triển khai dự án, từ đó giúp tăng cường trách nhiệm và tính linh hoạt trong quản lý vốn. Bà Susan Lim, đại diện Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho rằng, mục tiêu chính là làm sao sử dụng hiệu quả nhất vốn ODA. Do đó, việc đơn giản hóa thủ tục và trao quyền nhiều hơn cho chính quyền địa phương sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án. Bà Susan cũng đề xuất, với các dự án khẩn cấp, ví dụ các dự án về thiên tai, bão lũ, biến đổi khí hậu… cần có quy định cụ thể để sử dụng vốn ODA hiệu quả hơn.

Cùng quan điểm, ông Herve Conan, Giám đốc Quốc gia Việt Nam, Cơ quan phát triển Pháp (AFD) cho rằng, việc đẩy nhanh quá trình phê duyệt và phân cấp quyền lực sẽ giúp thúc đẩy triển khai các dự án quan trọng nhanh chóng và hiệu quả hơn, đồng thời đề xuất với những dự án quan trọng quốc gia cũng cần được thực hiện theo hướng nhanh chóng, linh hoạt và đơn giản hóa.

Bên cạnh đó, theo đại diện các đối tác phát triển, mặc dù Luật Đầu tư công sửa đổi hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích, nhưng quá trình chuyển đổi từ luật cũ sang luật mới có thể sẽ gặp phải những thách thức và cần các hướng dẫn cụ thể để đảm bảo sự đồng bộ và thống nhất trong thực hiện, tránh gây ra những rủi ro trong quá trình triển khai các dự án ODA hiện tại trong giai đoạn chuyển tiếp.

Ông Daniel Plankermann, Giám đốc Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) tại Việt Nam cho rằng, việc sửa đổi sẽ giúp "khai mở tiềm năng trong quá trình triển khai các dự án ODA", nhưng quan trọng là cần các thông tư hướng dẫn thực hiện và cần điều chỉnh các văn bản pháp luật khác để đảm bảo thống nhất, đồng bộ.

“Trong quá trình chuyển tiếp, sẽ có những rủi ro do thay đổi chính sách. Làm sao để quá trình chuyển tiếp được đơn giản hóa, các dự án đang chuẩn bị cũng được hưởng lợi là vấn đề cần quan tâm”, ông Daniel lưu ý.

Luật Đầu tư công (sửa đổi) dự kiến mang lại nhiều thay đổi quan trọng, đặc biệt trong quản lý vốn ODA và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài. Việc đơn giản hóa thủ tục, phân cấp thẩm quyền, cho phép giải ngân độc lập… là những bước đi đúng đắn giúp cải thiện hiệu quả sử dụng vốn, giảm thiểu thời gian triển khai và tăng cường tính minh bạch. Tuy nhiên theo các đại diện đối tác phát triển, để đảm bảo sự thành công, cần có sự đồng bộ trong việc ban hành các thông tư hướng dẫn và thực hiện quy định mới khi Luật có hiệu lực.

Đỗ Phạm

Tin liên quan

Tin khác

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.
ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố sáng kiến Nền tảng khu vực ASEAN về AI và Kinh tế số với mục tiêu huy động tối đa 5 tỷ USD vốn công và tư nhân đến năm 2030 để thúc đẩy ứng dụng AI và tăng cường kết nối kinh tế số giữa các quốc gia ASEAN.