ECB thúc đẩy vai trò của euro, hơn 30 ngân hàng trung ương quan tâm

Trụ sở ECB. Ảnh: Dr. Thomas Liptak/Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Hơn 30 ngân hàng trung ương quan tâm

Phát biểu tại sự kiện về hệ thống tiền tệ quốc tế tổ chức ở Thượng Hải (Trung Quốc) ngày 21/10, ông Philip Lane, Kinh tế trưởng ECB, nhấn mạnh việc mở rộng khả năng tiếp cận thanh khoản euro cho các ngân hàng trung ương nước ngoài có thể giúp củng cố vị thế toàn cầu của đồng tiền chung châu Âu, đồng thời nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tiền tệ của ECB.

Phát biểu trên được đưa ra tại sự kiện mang chủ đề “Hệ thống tiền tệ vượt ra ngoài đồng USD”, thuộc khuôn khổ hội nghị Bund thường niên. Ông Philip Lane cho biết, nhu cầu đối với các công cụ cung cấp thanh khoản bằng đồng euro mà ECB mới mở rộng gần đây là rất lớn, với hơn 30 ngân hàng trung ương bày tỏ sự quan tâm.

Ông Lane cho rằng cơ chế cung cấp thanh khoản giúp tăng cường niềm tin vào đồng euro, giảm thiểu rủi ro liên quan và khuyến khích sử dụng đồng tiền này rộng rãi hơn. Theo ông, các cơ chế cung cấp thanh khoản quốc tế của ECB được thiết kế để chỉ sử dụng khi xảy ra các cú sốc hoặc trong những tình huống khủng hoảng. Tuy nhiên, ngay cả khi chưa được sử dụng, sự hiện diện của các cơ chế này cũng có thể góp phần ngăn ngừa những diễn biến bất lợi trên thị trường tài chính.

Trọng tâm trong chiến lược này là EUREP, cơ chế cung cấp thanh khoản euro thông qua giao dịch mua lại có bảo đảm dành cho các ngân hàng trung ương ngoài khu vực đồng euro. Theo đó, các ngân hàng trung ương có thể tiếp cận nguồn vốn euro bằng cách sử dụng tài sản bảo đảm chất lượng cao được định giá bằng đồng tiền chung. Cơ chế này nhằm hỗ trợ các ngân hàng trung ương ứng phó với nguy cơ thiếu hụt thanh khoản, qua đó hạn chế tác động lan truyền tới thị trường tài chính châu Âu.

Tháng 2/2026, ECB quyết định mở rộng EUREP, cho phép các ngân hàng trung ương trên toàn cầu về nguyên tắc có thể tiếp cận thường xuyên cơ chế này, ngoại trừ những trường hợp không đáp ứng các điều kiện liên quan đến phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố hoặc các quy định trừng phạt quốc tế.

Theo khuôn khổ mới, hạn mức tối đa dành cho mỗi ngân hàng trung ương là 50 tỷ euro. Thời hạn mỗi giao dịch từ một ngày đến một tuần và có thể được gia hạn. ECB cho biết trong sáu tháng qua, hơn 30 ngân hàng trung ương đã bày tỏ quan tâm đến cơ chế EUREP. Đầu tháng 10, ECB đã hoàn tất thủ tục tiếp nhận những ngân hàng trung ương nước ngoài đầu tiên tham gia cơ chế EUREP mở rộng.

Mở rộng ảnh hưởng của euro và hỗ trợ thị trường trái phiếu

Bên cạnh vai trò bảo đảm thanh khoản, ông Lane nhận định EUREP còn có thể hỗ trợ thị trường trái phiếu khu vực đồng euro bằng cách khuyến khích các ngân hàng trung ương nước ngoài gia tăng nắm giữ chứng khoán nợ bằng euro.

Khi khả năng chuyển đổi những tài sản này thành nguồn vốn euro được cải thiện, các nhà quản lý dự trữ có thêm động lực nắm giữ trái phiếu kỳ hạn dài, đồng thời mở rộng danh mục sang trái phiếu của nhiều quốc gia trong khu vực, thay vì tập trung vào những thị trường có thanh khoản cao nhất. Điều này có thể góp phần thúc đẩy sự hội nhập của thị trường trái phiếu châu Âu.

Bên cạnh EUREP, theo thông tin được Chủ tịch ECB Christine Lagarde đưa ra gần đây, ECB cũng đang rà soát mạng lưới thỏa thuận hoán đổi tiền tệ (swap lines). Các thỏa thuận này cho phép những ngân hàng trung ương lớn, trong đó có Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC), hoán đổi đồng tiền của mình lấy euro.

Ông Lane cho rằng những thỏa thuận như vậy có thể khuyến khích hoạt động vay vốn bằng đồng euro, nhưng chỉ nên dành cho các ngân hàng trung ương tại những nền kinh tế có mối liên kết tài chính chặt chẽ với khu vực đồng euro và có khả năng rõ ràng trong việc thực hiện các nghĩa vụ hoàn trả bằng đồng euro.

Theo lập luận của ông Lane, việc euro được sử dụng rộng rãi hơn trong thương mại, thanh toán và vay nợ quốc tế cũng giúp tăng phạm vi tác động của chính sách tiền tệ ECB. Khi chi phí vốn bằng euro thay đổi, ảnh hưởng không còn giới hạn trong khu vực đồng tiền chung mà có thể lan sang các nền kinh tế sử dụng euro trong giao dịch và huy động vốn.