Giải áp lực vốn trung, dài hạn từ thị trường trái phiếu
![]() |
| Nền kinh tế cần phát triển các kênh huy động vốn trung và dài hạn, trong đó thị trường trái phiếu doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng (nguồn ảnh: vtv.vn) |
Củng cố đà phục hồi và niềm tin thị trường
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Nguyễn Hoàng Dương, đến cuối tháng 10/2026, quy mô toàn thị trường trái phiếu đạt khoảng 4,47 triệu tỷ đồng, tương đương 34,8% GDP năm 2025. Khối lượng phát hành trái phiếu Chính phủ tăng khoảng 11% so với năm 2025, đạt mức cao nhất từ trước đến nay, lãi suất phát hành duy trì tương đối ổn định.
Trong khi đó, quy mô huy động từ thị trường trái phiếu doanh nghiệp đầu năm vẫn duy trì nhịp tăng nhẹ, bất chấp sự thu hẹp trong tháng 10. Lũy kế 10 tháng đầu năm, tổng khối lượng trái phiếu đang lưu hành vẫn đạt quy mô 508.872 tỷ đồng, tương đương mức tăng 1,4% so với cùng kỳ; thanh khoản của thị trường cũng được cải thiện rõ rệt; khả năng huy động vốn của thị trường tiếp tục được phát huy.
Những con số trên một phần đến từ hiệu quả của cơ chế, chính sách hỗ trợ thị trường trái phiếu. Trong đó, Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp được Chính phủ ban hành ngày 5/6/2026 đã tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về chào bán và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Nghị định vừa tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu trên cơ sở đáp ứng đầy đủ điều kiện và minh bạch thông tin, vừa bổ sung các quy định nhằm bảo đảm thị trường phát triển an toàn, hiệu quả và ổn định.
Theo ông Nguyễn Hoàng Dương, việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng, góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao tính minh bạch của thị trường, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn hợp pháp, hiệu quả, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường và củng cố niềm tin của các chủ thể tham gia.
Bên cạnh những kết quả tích cực, thị trường vẫn còn những hạn chế về cơ cấu tổ chức phát hành và cơ sở nhà đầu tư chưa đa dạng, thanh khoản chưa đồng đều, chất lượng tín dụng và khả năng thanh toán của một bộ phận doanh nghiệp tiềm ẩn rủi ro. Từ thực tiễn này, việc nhận diện đúng những điểm nghẽn để định hình giải pháp điều hành đồng bộ đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các cơ quan quản lý và thành viên thị trường.
Nâng chất lượng vận hành, chia sẻ áp lực vốn
Nhìn nhận về bài toán cân đối nguồn lực cho nền kinh tế trong chặng đường mới, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, nhu cầu vốn trong giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi phát triển cả thị trường trái phiếu Chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp, qua đó chia sẻ nguồn cung ứng vốn trung và dài hạn với hệ thống ngân hàng, góp phần giảm rủi ro kỳ hạn trong hoạt động tín dụng.
Nhấn mạnh giải pháp trong thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng, điều kiện tiên quyết để phát triển thị trường vốn và thị trường trái phiếu là sự đồng lòng, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, đơn vị vận hành, tổ chức phát hành, nhà đầu tư và các chủ thể liên quan.
Về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và điều hành thị trường, cần tiếp tục cải tiến quy trình, kỹ thuật phát hành; chủ động điều hành phát hành trái phiếu chính phủ phù hợp với nhu cầu huy động vốn của ngân sách nhà nước và diễn biến thị trường, gắn với công tác quản lý ngân quỹ.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng là nâng cao thanh khoản thực chất của trái phiếu chính phủ, từng bước hình thành đường cong lợi suất chuẩn với đầy đủ các kỳ hạn, tạo cơ sở xác lập lãi suất tham chiếu và dẫn dắt thị trường. Đây là vấn đề đã được các thành viên thị trường kiến nghị nhiều năm nhưng việc triển khai còn khó khăn, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa Kho bạc Nhà nước, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, các nhà đầu tư và nhà tạo lập thị trường.
Cùng với đó, cần đa dạng hóa sản phẩm, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ nhằm bảo đảm huy động vốn cho ngân sách nhà nước với chi phí hợp lý, đồng thời góp phần ổn định mặt bằng lãi suất và kinh tế vĩ mô. Đẩy mạnh phát triển cơ sở nhà đầu tư, đặc biệt là các quỹ đầu tư, doanh nghiệp bảo hiểm, quỹ hưu trí; từng bước khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư dài hạn trên thị trường trái phiếu chính phủ. Đồng thời, phát triển đồng bộ thị trường sơ cấp và thứ cấp, cải tiến hoạt động giao dịch, đăng ký, lưu ký, thanh toán và bù trừ.
Riêng đối với trái phiếu doanh nghiệp, Thứ trưởng đề nghị nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, tiếp tục nâng cấp hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, tăng cường giám sát nghĩa vụ công bố thông tin và xử lý vi phạm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư; duy trì đối thoại với các thành viên thị trường, phối hợp tháo gỡ khó khăn, xác định rõ giải pháp và đánh giá kết quả thực hiện. Các cơ quan, đơn vị cần ưu tiên triển khai những giải pháp đủ điều kiện, từng bước nâng cao thanh khoản, minh bạch thông tin và khả năng huy động vốn trung, dài hạn của thị trường trái phiếu.
Dưới góc độ nghiên cứu chính sách và cấu trúc thị trường vốn, TS Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách vĩ mô, Trường Đại học VinUni cho rằng, nền kinh tế cần phát triển các kênh huy động vốn trung và dài hạn, trong đó thị trường trái phiếu doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng. Khi doanh nghiệp có thể huy động trực tiếp nguồn vốn dài hạn từ thị trường, ngân hàng sẽ có điều kiện tập trung hơn vào nhu cầu vốn ngắn hạn và vốn lưu động, qua đó giảm sức ép về kỳ hạn và thanh khoản, góp phần ổn định lãi suất.
Tuy nhiên, để thị trường trái phiếu doanh nghiệp thực sự trở thành kênh dẫn vốn bổ trợ cho hệ thống ngân hàng, vấn đề không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở chất lượng và khả năng vận hành của thị trường. Do đó, cần phát triển các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, kiểm toán, tư vấn và định chế trung gian để minh bạch thông tin, thu hẹp khoảng cách thông tin giữa doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư, TS Nguyễn Tú Anh đề xuất.
Ngoài ra, ông Đỗ Lê Thành Đạt, Phó Giám đốc Khối Xếp hạng tín nhiệm và Nghiên cứu, VIS Rating lưu ý đến giải pháp phát triển thị trường trái phiếu chính quyền địa phương. Bởi trái phiếu chính quyền địa phương có thể bổ sung nguồn vốn trung, dài hạn cho đầu tư hạ tầng, bên cạnh ngân sách và tín dụng ngân hàng. Đây không phải công cụ thay thế các nguồn vốn hiện có, mà là một kênh huy động nợ được thị trường định giá theo chất lượng tín dụng của từng địa phương. Trong khi đó, định hướng phân cấp, phân quyền nhằm tăng tính chủ động cho địa phương.
Để cơ chế này phát huy hiệu quả, kế hoạch huy động vốn cần gắn với khả năng trả nợ, tiến độ sử dụng vốn và việc công khai thông tin. Đây cũng là những yếu tố giúp nhà đầu tư đánh giá rủi ro và chi phí vay. Bên cạnh đó, xếp hạng tín nhiệm hiện chưa bắt buộc, nhưng có thể giúp phân hóa rủi ro giữa các địa phương và giữa trái phiếu chính quyền địa phương với trái phiếu doanh nghiệp dự án PPP. Qua đó, nhà đầu tư có thêm căn cứ đánh giá và rủi ro được phản ánh rõ hơn vào lãi suất huy động. Về nguồn cung, địa phương cần xây dựng chương trình phát hành trung hạn với lịch trình và quy mô định hướng rõ ràng để nhà đầu tư chủ động phân bổ vốn. Đây cũng là những yếu tố nhà đầu tư theo dõi để đánh giá khả năng hấp thụ vốn của địa phương, ông Đỗ Lê Thành Đạt đề xuất.
Tin liên quan
Tin khác
Điểm lại thông tin kinh tế ngày 17/11
Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia
Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino
Điểm lại thông tin kinh tế tuần từ 9-13/11
Đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên: Chỉ phân bổ vốn cho dự án đủ điều kiện triển khai
Điểm lại thông tin kinh tế ngày 12/11
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Chấm dứt vay ODA dàn trải, tập trung vốn cho các dự án hạ tầng lớn
Điểm lại thông tin kinh tế ngày 11/11

