Chỉ số kinh tế:
Ngày 19/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.646 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.878 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Gỡ rào cản giúp kinh tế tư nhân cất cánh

Hải Yến
Hải Yến  - 
Nghị quyết 68-NQ/TW đã đặt ra mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, tương đương 20 doanh nghiệp/1.000 dân. Khu vực này sẽ đóng góp tới 55-58% GDP, chiếm 35-40% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho 84-85% lực lượng lao động. Năng suất lao động của khu vực này cũng được kỳ vọng tăng bình quân 8,5-9,5%/năm. Đặc biệt, phấn đấu có ít nhất 20 doanh nghiệp tư nhân lớn tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tầm nhìn đến năm 2045, sẽ có ít nhất 3 triệu doanh nghiệp và kinh tế tư nhân đóng góp trên 60% GDP, trở thành lực lượng có năng lực cạnh tranh cao trên toàn cầu.
aa
5 điểm nghẽn và hướng mở cho kinh tế tư nhân Việt Nam Kinh tế tư nhân và những rào cản trên đường phát triển

Những dấu hiệu “hụt hơi”

Mặc dù được kỳ vọng lớn, nhưng thực tế cho thấy khu vực kinh tế này vẫn còn nhiều bất cập. Theo đánh giá của các chuyên gia, đây là khu vực có hiệu quả kinh doanh, trình độ khoa học công nghệ, năng suất lao động và thu nhập người lao động thấp nhất trong các thành phần kinh tế. GS.TS. Ngô Thắng Lợi, Đại học Kinh tế Quốc dân đã chỉ ra những dấu hiệu “hụt hơi” rõ rệt. Cụ thể, tốc độ tăng trưởng về số lượng doanh nghiệp, vốn đầu tư, doanh thu và lao động từ năm 2016 đến nay có xu hướng chậm lại so với giai đoạn 2011-2015.

“Nhiều doanh nghiệp không muốn lớn lên, hoặc thậm chí có xu hướng “mini hóa” để tránh những rủi ro và gánh nặng về thủ tục, chính sách. Quy mô bình quân của doanh nghiệp tư nhân ngày càng nhỏ hơn so với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI. Hiện tượng doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc phá sản có xu hướng tăng cao trong những năm gần đây, cho thấy sự phát triển thiếu bền vững”, GS.TS. Ngô Thắng Lợi chia sẻ.

Bên cạnh đó, hiệu quả hoạt động kinh doanh của khu vực này cũng ở mức thấp. Tỷ lệ doanh nghiệp thua lỗ hàng năm chiếm gần 50%, cao hơn nhiều so với khu vực kinh tế nhà nước và FDI. Theo số liệu năm 2022 của Cục Thống kê, lợi nhuận trước thuế bình quân của một doanh nghiệp tư nhân chỉ bằng 0,52% của doanh nghiệp nhà nước và gần 3,1% của doanh nghiệp FDI.

Ông Trần Văn Thế, Chủ tịch HĐQT Công ty Đầu tư và Phát triển InDel cho biết, nguyên nhân của những tồn tại trên bắt nguồn từ nhiều “nút thắt”, trong đó, chính sách và thủ tục hành chính được coi là 2 rào cản lớn nhất. Sự không đồng bộ giữa các văn bản luật và dưới luật khiến việc thực thi chính sách trở nên phức tạp, mỗi luật lại đòi hỏi một thủ tục khác nhau. Tính ổn định của các văn bản pháp luật không cao, nhiều nghị định, thông tư vừa ban hành đã sớm bị sửa đổi, thậm chí áp dụng điều khoản hồi tố, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc lên kế hoạch kinh doanh dài hạn.

“Cùng với đó, cơ chế giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính chưa đủ mạnh, thiếu sự kiểm tra, giám sát thường xuyên và chưa có chế tài xử lý đủ mạnh đối với những vi phạm”, ông Thế cho hay.

Bên cạnh đó, GS.TS. Nguyễn Thành Hiếu, Phó giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân còn chỉ ra các bất cập khác như nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của kinh tế tư nhân, thể chế và chính sách còn thiếu công bằng và bao trùm, chưa có mô hình liên kết hiệu quả giữa các bộ phận cấu thành trong khu vực tư nhân.

Khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều hạn chế
Khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều hạn chế

Cần giải pháp đột phá

Để tháo gỡ những “nút thắt” này, cần có những giải pháp đột phá và đồng bộ từ nhiều phía: Nhà nước, doanh nghiệp và các hiệp hội. Ông Trần Văn Thế đã đưa ra những kiến nghị cụ thể như khi xây dựng chính sách, các cơ quan quản lý cần lắng nghe và lấy ý kiến từ nhiều phía, đặc biệt là những đối tượng chịu tác động trực tiếp để đảm bảo tính thực thi. Chính sách pháp luật cần có sự ổn định cao và tầm nhìn dài hạn.

Theo ông Thế, thay vì tập trung vào giám sát tiền kiểm, nên chuyển trọng tâm sang giám sát hậu kiểm. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian chờ đợi, nhanh chóng gia nhập thị trường và giảm thiểu chi phí tuân thủ không cần thiết. Song song với việc tinh gọn thủ tục, cần xây dựng một cơ chế giám sát đủ mạnh để kiểm soát các hành vi tiêu cực. Cần có chế tài xử lý nghiêm minh đối với các trường hợp yêu cầu thủ tục hoặc chi phí ngoài quy định.

Đồng quan điểm trên, GS.TS. Nguyễn Thành Hiếu cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng đồng bộ, minh bạch và ổn định, đặc biệt trong các lĩnh vực doanh nghiệp đang gặp nhiều vướng mắc như đầu tư, đất đai, tín dụng và hợp tác công tư. Cần đối xử bình đẳng với mọi thành phần kinh tế, loại bỏ cơ chế “xin-cho” và mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp tư nhân. Bên cạnh đó, cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn lực cho doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là vốn, đất đai và nhân lực chất lượng cao. Tăng tỷ trọng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hỗ trợ lãi suất cho các dự án chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo; đồng thời cải cách thủ tục thuê đất, mở rộng quỹ đất công nghiệp và đẩy mạnh chương trình đào tạo nhân lực có kỹ năng công nghệ và quản trị.

Theo TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, cần giải pháp đột phá là trao quyền cho người đứng đầu, giúp việc giải quyết công việc nhanh hơn, tránh tình trạng doanh nghiệp phải chờ đợi kéo dài.

GS.TS. Ngô Thắng Lợi đề xuất mô hình liên kết các loại hình doanh nghiệp tư nhân trong nước dưới dạng “hiệu ứng chảy tràn”. Theo mô hình này, các “sếu đầu đàn” sẽ dẫn dắt, thực hiện các liên kết trực tiếp hoặc gián tiếp với các bộ phận khác của khu vực tư nhân, giúp các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất và kinh doanh, tạo ra sự phát triển bền vững cho cả hệ sinh thái.

Hải Yến

Tin liên quan

Tin khác

F88 liên tiếp được ghi nhận về môi trường làm việc và phát triển nhân sự

F88 liên tiếp được ghi nhận về môi trường làm việc và phát triển nhân sự

F88 tiếp tục được Anphabe vinh danh trong Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026, xếp thứ 4 nhóm doanh nghiệp quy mô vừa ngành Dịch vụ tài chính, tăng 2 bậc so với năm 2025. Kết quả này ghi nhận những nỗ lực của doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực và xây dựng môi trường làm việc gắn kết.
Viettel 10 năm liên tiếp dẫn đầu bảng xếp hạng nơi làm việc tốt nhất ngành công nghệ

Viettel 10 năm liên tiếp dẫn đầu bảng xếp hạng nơi làm việc tốt nhất ngành công nghệ

Mười năm giữ vị trí số 1 ngành công nghệ, Viettel cho thấy sức hấp dẫn từ cơ hội làm chủ công nghệ, phát triển nghề nghiệp và môi trường sáng tạo.
Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực BCĐ quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực BCĐ quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã ký Quyết định số 189/QĐ-BCĐ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo này.
Mở khóa nguồn vốn, đưa doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Mở khóa nguồn vốn, đưa doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Khoảng trống tài chính của doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tại Việt Nam ước tính khoảng 24 tỷ USD mỗi năm. Việc phát triển các giải pháp tài chính phù hợp, gắn với đơn hàng và nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế được xem là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Xuất khẩu thực phẩm sang EU: Doanh nghiệp Việt phải vượt

Xuất khẩu thực phẩm sang EU: Doanh nghiệp Việt phải vượt 'hàng rào xanh'

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục mở ra cơ hội lớn cho ngành lương thực, thực phẩm Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng xuất khẩu, doanh nghiệp cần đẩy mạnh chế biến sâu, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Quản trị minh bạch mở đường cho doanh nghiệp tiếp cận vốn dài hạn

Quản trị minh bạch mở đường cho doanh nghiệp tiếp cận vốn dài hạn

Nhu cầu vốn trung và dài hạn ngày càng lớn đặt doanh nghiệp trước yêu cầu không chỉ cải thiện kết quả kinh doanh mà còn nâng cao năng lực tín nhiệm, chất lượng quản trị. Tại cuộc gặp gỡ báo chí ngày 18/11, Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam nhấn mạnh vai trò của hai yếu tố này trong việc củng cố niềm tin nhà đầu tư, mở rộng khả năng huy động vốn qua thị trường chứng khoán.
Xóa bỏ 99% dòng thuế: Cánh cửa vàng từ CEPA cho doanh nghiệp Việt

Xóa bỏ 99% dòng thuế: Cánh cửa vàng từ CEPA cho doanh nghiệp Việt

Sau hơn 9 tháng chính thức có hiệu lực, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) đang tạo đòn bẩy thuế quan vượt trội, mở rộng cánh cửa để doanh nghiệp Việt bứt phá xuất khẩu sang khu vực Trung Đông giàu tiềm năng.
Phải chuẩn bị gì khi thực hiện IFRS?

Phải chuẩn bị gì khi thực hiện IFRS?

Chuyển sang Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) không chỉ là thay cách lập báo cáo. Kinh nghiệm doanh nghiệp cho thấy những khoản đầu tư cho dữ liệu, nhân sự, công nghệ cần được tính toán cùng nhu cầu huy động vốn và năng lực quản trị.
Nâng giá trị cà phê Việt từ nền tảng bền vững

Nâng giá trị cà phê Việt từ nền tảng bền vững

Nâng chất lượng, cải thiện sinh kế người trồng và chia sẻ trách nhiệm trong chuỗi cung ứng là những nền tảng để cà phê Việt Nam gia tăng giá trị. Sự đồng hành lâu dài giữa doanh nghiệp và nông dân góp phần chuyển lợi thế sản lượng thành sức cạnh tranh bền vững.
Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Một tài khoản chưa thu hồi, một danh sách khách hàng lưu trong email cá nhân có thể để lại rủi ro cho doanh nghiệp. Khi mất kiểm soát dữ liệu, chi phí khắc phục, trách nhiệm pháp lý và nguy cơ gián đoạn kinh doanh cùng đặt sức ép lên nguồn lực vốn hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.