Hà Nội nối nhịp AI, STEM với thực tiễn

Các chuyên gia đề cập việc hiện thực hóa ý tưởng và đưa công nghệ vào ứng dụng thực tế. Ảnh: TH

Ngày 8/10, tại Đại học Phenikaa, Triển lãm Robot Hà Nội 2026 đã chính thức diễn ra. Sự kiện do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội chủ trì với sự tham gia của Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hà Nội.

Cùng với hoạt động trải nghiệm, Triển lãm Robot, Trí tuệ nhân tạo và STEM năm 2026 mở không gian gặp gỡ giữa nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và đơn vị có nhu cầu sử dụng.

STEM gắn với nhân lực tương lai

Triển lãm STEM có 25 gian hàng cùng khu trải nghiệm STEM tương tác, giới thiệu robot công nghiệp, giáo dục, dịch vụ và những mô hình tích hợp AI, Internet vạn vật, tự động hóa. Những trải nghiệm ấy còn gắn với mục tiêu chuẩn bị nhân lực.

Bà Nguyễn Thị Phương Hoa, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hà Nội, kỳ vọng việc thực hành sẽ khơi dậy sự yêu thích, hứng thú với robot, AI và các lĩnh vực liên quan. Sự quan tâm ấy có thể tạo động lực học tập, nghiên cứu, góp phần định hướng nghề nghiệp và chuẩn bị nguồn nhân lực công nghệ trong những năm tới.

Học sinh và sinh viên trải nghiệm, tìm hiểu các robot tại triển lãm. Ảnh: TH

Cơ hội tìm hiểu cách chế tạo robot cũng được PGS.TS. Chu Cẩm Thơ, Phó Tổng giám đốc Đại học Phenikaa, đề cập. Bà cho rằng tổ chức triển lãm trong trường đại học tạo điều kiện để học sinh, sinh viên, giảng viên và nhà nghiên cứu tiếp cận quá trình thiết kế, chế tạo robot.

Câu chuyện học tập và nghề nghiệp được tiếp nối qua tọa đàm “Robot & AI - Học gì, làm gì để dẫn đầu tương lai?”, với nội dung về định hướng nghề nghiệp, kỹ năng cần thiết và yêu cầu nhân lực chất lượng cao.

Gắn người trẻ với hoạt động đổi mới sáng tạo là định hướng được bà Nguyễn Tố Quyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, nhấn mạnh. Thành phố quan tâm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong đó, thế hệ trẻ là lực lượng sáng tạo, làm chủ công nghệ trong tương lai.

Trong hệ sinh thái ấy, theo bà Quyên, Nhà nước kiến tạo môi trường phát triển; doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ; viện, trường và các nhà khoa học cung cấp tri thức. Đối với Hà Nội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và chất lượng cuộc sống của người dân.

Từ sự tham gia của các bên, bà Quyên mong không gian STEM sẽ khơi dậy hứng thú sáng tạo, góp phần định hướng nhân lực tương lai. Với cộng đồng công nghệ, triển lãm là dịp tìm thấy ý tưởng, đối tác hoặc cơ hội hợp tác. Cơ quan quản lý cũng có điều kiện lắng nghe đề xuất, trong đó có tiếng nói của học sinh, sinh viên.

Học sinh hào hứng thử nghiệm sản phẩm công nghệ tại triển lãm. Ảnh: TH

Đưa nghiên cứu đến gần thị trường

Song hành với việc chuẩn bị nhân lực, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đặt trọng tâm vào cơ hội thực nghiệm, hoàn thiện sản phẩm. Bà Quyên mong muốn những kết quả nghiên cứu, ý tưởng có giá trị được phát triển thành sản phẩm, giải quyết các bài toán của thành phố.

Để nghiên cứu đến gần nhu cầu sử dụng, bà Quyên cho biết doanh nghiệp có thể giới thiệu sản phẩm, tìm đối tác và thị trường; viện, trường đưa nghiên cứu đến gần nhu cầu thực tế. Về phía cơ quan quản lý, việc tiếp nhận đề xuất giúp hiểu rõ hơn nhu cầu, khó khăn và những vấn đề cần tháo gỡ trong nghiên cứu, ứng dụng, thương mại hóa.

Về khả năng phát triển robot, bà Chu Cẩm Thơ đánh giá Hà Nội có lợi thế về trường đại học, viện nghiên cứu, đội ngũ nhà khoa học và nhu cầu ứng dụng robot. Tuy nhiên, chặng đường từ nghiên cứu đến sản xuất, đưa sản phẩm ra thị trường vẫn còn thách thức.

Bà dẫn trường hợp Phenikaa-X được cấp phép thử nghiệm công nghệ tự hành, robot tại Hà Nội và Khu công nghệ cao Hòa Lạc để làm rõ hành trình đưa sản phẩm vào thực tế.

Từ câu chuyện đưa sản phẩm ra thị trường, PGS.TS. Chu Cẩm Thơ, đề nghị: “Chúng ta phải kích cầu nhiều hơn nữa”. Bà cho rằng cần tăng kích cầu để nhà nghiên cứu, đơn vị sản xuất vững tâm đầu tư nguồn lực vào robot.

Lý giải đề xuất này, bà Thơ chia sẻ rằng qua một khảo sát nhỏ, bà nhận thấy tỷ lệ robot hóa và mức độ doanh nghiệp tìm đến robot “Make in Vietnam” còn thấp. Theo bà, kết nối giữa năng lực sản xuất trong nước với nhu cầu thị trường còn hạn chế, tiềm năng nội địa hóa chưa được phát huy và niềm tin của người sử dụng chưa đủ.

Hành trình hoàn thiện sản phẩm được trao đổi tại tọa đàm “Robot & AI - Từ ý tưởng đến sản phẩm thực tế”. Tọa đàm tập trung vào nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa. Bà Quyên kỳ vọng sự gắn bó giữa cơ quan quản lý, đơn vị đào tạo, nghiên cứu và doanh nghiệp sẽ đưa kết quả nghiên cứu đến gần thị trường.

Trở lại với mục tiêu của triển lãm, bà Nguyễn Tố Quyên nhấn mạnh: “Điều quan trọng hơn là sau triển lãm có bao nhiêu kết nối được tiếp tục”. Cùng với đó, bà Quyên đề cập việc hiện thực hóa ý tưởng và đưa công nghệ vào ứng dụng thực tế.