Hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng được miễn thuế: 4 thủ tục cần làm ngay

Theo cơ quan chức năng, dù thuộc diện miễn thuế, hộ kinh doanh vẫn là đối tượng quản lý của cơ quan thuế và phải thực hiện các thủ tục hành chính tối thiểu theo quy định. Trên thực tế, đây là nội dung còn bị hiểu chưa đầy đủ, khiến không ít hộ kinh doanh chủ quan, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật về thuế.

Để tránh bị xử phạt, cơ quan thuế khuyến nghị hộ kinh doanh cần thực hiện đầy đủ 4 việc quan trọng. Trước hết, hộ kinh doanh phải thông báo doanh thu thực tế đúng hạn, thực hiện một lần mỗi năm, chậm nhất trước ngày 31/1 năm sau. Đây là căn cứ để cơ quan thuế xác nhận đối tượng thuộc diện miễn thuế.

Hộ kinh doanh cần theo dõi sát doanh thu khi phát sinh hoạt động xuất hóa đơn

Thứ hai, hộ kinh doanh cần ghi chép và lưu trữ chứng từ tối thiểu theo hướng dẫn tại Thông tư 152/2025/TT-BTC. Việc lưu trữ chứng từ nhằm chứng minh doanh thu thực tế khi cơ quan thuế kiểm tra hoặc đối chiếu dữ liệu.

Thứ ba, một yêu cầu bắt buộc khác là chủ kinh doanh phải đăng ký hộ kinh doanh và mã số thuế đầy đủ. Việc kinh doanh không đăng ký, hay còn gọi là “kinh doanh chui”, tiềm ẩn rủi ro lớn, có thể bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính. Theo cơ quan thuế, không nên để việc kinh doanh quy mô nhỏ trở thành điểm yếu pháp lý. Làm đúng ngay từ đầu không chỉ giúp hộ kinh doanh yên tâm hoạt động mà còn thuận lợi khi tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Thứ tư, hộ kinh doanh cần theo dõi sát doanh thu khi phát sinh hoạt động xuất hóa đơn. Cơ quan thuế cũng lưu ý các quy định liên quan đến hóa đơn. Theo đó, hộ kinh doanh không được xuất hóa đơn VAT khấu trừ (áp dụng cho tất cả các nhóm), mà chỉ được sử dụng hóa đơn bán hàng. Khách hàng là doanh nghiệp vẫn được hạch toán chi phí hợp lý từ loại hóa đơn này.

Việc xin cấp hóa đơn lẻ từ cơ quan thuế cũng cần được theo dõi chặt chẽ. Mọi giao dịch xuất hóa đơn đều được ghi nhận trên hệ thống dữ liệu của ngành thuế, dễ dẫn đến việc doanh thu vượt ngưỡng miễn thuế và phát sinh nghĩa vụ thuế ngoài ý muốn nếu hộ kinh doanh không kiểm soát sát sao.

Theo dõi doanh thu, hóa đơn để không vượt ngưỡng miễn thuế

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), cho biết trong giai đoạn đầu, ngành thuế ưu tiên hỗ trợ, nhắc nhở hộ kinh doanh chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai, thay vì tập trung kiểm tra và xử phạt.

Sau chiến dịch 60 ngày cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi từ phương thức khoán sang kê khai, cơ quan thuế ghi nhận nhiều tiểu thương lo ngại kê khai sai, không nắm chắc quy định dẫn đến nộp thiếu thuế và bị xử phạt hành chính. Một số hộ khác bày tỏ lo lắng việc xuất hóa đơn không đúng thời điểm cũng có thể tiềm ẩn nguy cơ bị xử phạt.

“Đây là những lo lắng rất thật của các hộ kinh doanh. Ngành thuế xác định đây là trách nhiệm của mình trong việc giải thích rõ hơn và đồng hành sát hơn, để người dân hiểu đúng và thực hiện đúng quy định”, ông Sơn cho hay.

Từ đầu năm 2026, hàng triệu hộ kinh doanh chuyển sang hình thức kê khai, nộp thuế. Việc ghi chép đầy đủ thông tin và kê khai hàng hóa đầu vào, đầu ra theo sổ sách kế toán là yêu cầu bắt buộc.

Theo Thông tư 152, các hộ, cá nhân kinh doanh phải sử dụng sổ kế toán theo từng nhóm. Cụ thể, hộ có doanh thu dưới 500 triệu đồng mỗi năm, không phải nộp VAT và thuế thu nhập cá nhân, chỉ cần ghi sổ doanh thu bán hàng, dịch vụ theo mẫu quy định. Nhóm nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu cũng sử dụng loại sổ này, nhưng kê khai theo nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ tính thuế.

Đối với hộ, cá nhân nộp thuế trên lãi (doanh thu trừ chi phí), phải lập 4 sổ kế toán gồm: sổ doanh thu bán hàng, dịch vụ; sổ chi tiết vật liệu, hàng hóa (xuất – nhập – tồn); sổ tiền mặt; sổ tiền gửi ngân hàng.

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, đánh giá quy định mới về sổ sách kế toán đối với hộ, cá nhân kinh doanh đã đơn giản và phù hợp hơn so với trước. Tuy nhiên, theo ông Tuấn, mẫu sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa hiện còn tương đối phức tạp, chưa thực sự phù hợp nếu yêu cầu hộ kinh doanh nộp kèm theo tờ khai thuế hàng tháng, quý hoặc khi quyết toán năm.

Ông Tuấn kiến nghị cơ quan quản lý chỉ nên yêu cầu các hộ kinh doanh chuẩn bị, kiểm kê thực tế vào cuối năm, lưu trữ mẫu sổ này tại cơ sở và xuất trình khi có hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế.