Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý hoạt động ngân hàng và quản trị rủi ro theo chuẩn quốc tế

Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đoàn Thái Sơn dự và phát biểu tại diễn đàn. Tham dự diễn đàn có TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam.

Khuyến khích các TCTD nâng cao năng lực quản trị rủi ro

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thống đốc Thường trực Đoàn Thái Sơn khẳng định, quan điểm xuyên suốt của Ngân hàng Nhà nước là từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động ngân hàng và quản trị rủi ro theo hướng tiếp cận các chuẩn mực, thông lệ quốc tế. Theo Phó Thống đốc, yêu cầu nâng cao năng lực quản trị rủi ro ngày càng trở nên cấp thiết khi ngành Ngân hàng vừa phải đáp ứng mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa bảo đảm an toàn hệ thống. Vì vậy, việc nâng cao chuẩn mực quản trị cần được triển khai theo hướng đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Phó Thống đốc Thường trực Đoàn Thái Sơn phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn

Theo Phó Thống đốc, trong nhiều năm qua, NHNN đã từng bước nghiên cứu, áp dụng các chuẩn mực quốc tế vào hoạt động ngân hàng và quản trị rủi ro. Gần đây, tiến trình này được đẩy nhanh hơn thông qua việc ban hành các quy định mới, góp phần rút ngắn khoảng cách với thông lệ quốc tế, đồng thời tạo cơ sở để hệ thống ngân hàng từng bước nâng cao năng lực quản trị và hội nhập sâu hơn với thị trường tài chính quốc tế.

Phó Thống đốc cho biết, trong quá trình xây dựng các quy định mới, NHNN luôn kiên định hai nguyên tắc. Thứ nhất là xây dựng lộ trình triển khai phù hợp, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng (TCTD) có thời gian chuẩn bị, hạn chế tác động đột ngột đến hoạt động của hệ thống nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Thứ hai là tạo cơ chế để các ngân hàng có đủ điều kiện có thể chủ động áp dụng sớm các chuẩn mực cao hơn, qua đó khuyến khích các TCTD nâng cao năng lực quản trị rủi ro theo khả năng và mức độ sẵn sàng của mình.

Toàn cảnh Diễn đàn

Bên cạnh việc tham chiếu các thông lệ quốc tế, Phó Thống đốc nhấn mạnh NHNN luôn xem xét kỹ điều kiện thực tiễn của thị trường tài chính Việt Nam trong quá trình xây dựng chính sách. Theo đó, các quy định được nghiên cứu theo hướng tiệm cận chuẩn mực quốc tế nhưng vẫn có điều chỉnh phù hợp với điều kiện phát triển của thị trường trong nước nhằm bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Đề cập đến việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý thời gian tới, Phó Thống đốc cho biết, NHNN đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN trên cơ sở tổng hợp, nghiên cứu đầy đủ các ý kiến góp ý của các TCTD. Theo ông, việc xây dựng lộ trình triển khai được thực hiện theo hướng thận trọng, có thời gian chuyển tiếp để các ngân hàng chuẩn bị, từng bước đáp ứng các yêu cầu mới.

Phó Thống đốc cũng đánh giá cao sự thay đổi trong cách tiếp cận của các TCTD đối với công tác quản trị rủi ro. Nếu trước đây việc triển khai các chuẩn mực mới chủ yếu xuất phát từ yêu cầu tuân thủ quy định, thì những năm gần đây nhiều ngân hàng đã chủ động coi việc áp dụng các chuẩn mực quản trị rủi ro là nhu cầu nội tại nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng khả năng chống chịu và phát triển bền vững.

Theo Lãnh đạo NHNN, việc các ngân hàng tích cực tham gia góp ý đối với các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật cũng cho thấy sự chủ động ngày càng cao của hệ thống. Những ý kiến từ thực tiễn không chỉ giúp hoàn thiện chính sách mà còn tạo điều kiện để cơ quan quản lý xây dựng các quy định sát với hoạt động của thị trường, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, thanh tra, giám sát.

Đánh giá về vai trò của các diễn đàn chuyên môn, Phó Thống đốc cho rằng đây là kênh trao đổi quan trọng để các TCTD chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật các xu hướng mới trong quản trị rủi ro, đồng thời giúp cơ quan quản lý tiếp nhận các phản hồi từ thực tiễn. Qua đó, Ngân hàng Nhà nước có thêm cơ sở để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, hướng tới mục tiêu phát triển hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh và hiệu quả.

Nhấn mạnh vai trò của quản trị rủi ro trong hoạt động ngân hàng, Phó Thống đốc cho biết đây là chức năng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với mỗi TCTD. Theo ông, hoạt động ngân hàng luôn gắn với rủi ro, vì vậy việc xây dựng hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả sẽ góp phần bảo đảm hoạt động an toàn, hỗ trợ quá trình phát triển bền vững của mỗi ngân hàng cũng như toàn hệ thống.

Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn khẳng định NHNN sẽ tiếp tục đồng hành cùng Hiệp hội Ngân hàng, các TCTD và các đơn vị liên quan trong quá trình xây dựng, hoàn thiện và triển khai các khuôn khổ pháp lý về quản trị rủi ro. Đồng thời, ông mong muốn các ngân hàng tiếp tục tham gia đóng góp ý kiến đối với các dự thảo chính sách và phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý để các quy định mới được triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Quản trị rủi ro thích ứng kỷ nguyên số

Tại diễn đàn, 3 trụ cột quản trị rủi ro đã được định hình rõ nét: Đầu tiên là quản lý rủi ro thanh khoản, nơi các ngân hàng phải đối mặt với áp lực huy động vốn lớn và sự dịch chuyển sang các chỉ số an toàn tiệm cận Basel III; Thứ hai là rủi ro an ninh mạng, lĩnh vực không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần, mà đã trở thành rủi ro quản trị sống còn trước sự tinh vi của các cuộc tấn công và sự phụ thuộc vào bên thứ 3; Thứ ba là rủi ro mô hình, đặc biệt là các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI). Với xu thế AI được ứng dụng rộng rãi từ quản lý rủi ro đến chăm sóc khách hàng, việc thiết lập một cơ chế quản trị toàn diện là không thể trì hoãn.

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam chia sẻ tại Diễn đàn cho hay, ngành Ngân hàng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng dưới tác động của chuyển đổi số, AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và sự phát triển của hệ sinh thái tài chính số. Quá trình này không chỉ giúp các TCTD nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản trị rủi ro.

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tại Diễn đàn

Theo ông, cùng với cơ hội phát triển, các TCTD cũng phải đối mặt với các loại rủi ro mới phát sinh từ quá trình số hóa. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc triển khai các chuẩn mực Basel III và tăng cường khả năng chống chịu đang là ưu tiên của nhiều cơ quan quản lý ngân hàng trên thế giới, trong khi rủi ro an ninh mạng ngày càng trở thành thách thức lớn đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng.

Đề cập đến khuôn khổ pháp lý trong nước, TS. Đào Minh Tú cho biết Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 cùng các thông tư do Ngân hàng Nhà nước ban hành đã tạo nền tảng để hệ thống ngân hàng từng bước tiếp cận Basel III và các thông lệ quốc tế. Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam nhìn nhận, các TCTD cần chuyển từ quản trị rủi ro truyền thống sang quản trị rủi ro chủ động, tích hợp và dựa trên dữ liệu, bảo đảm đổi mới sáng tạo gắn với an toàn hệ thống…