Khai mạc Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI: Mỗi quyết sách phải nhanh, đúng, trúng, khả thi, tạo chuyển biến rõ rệt

Trước giờ khai mạc Kỳ họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đại biểu Quốc hội đã đặt vòng hoa và vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trước phiên khai mạc Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng các đại biểu Quốc hội đã đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Khối lượng công việc càng lớn, trách nhiệm càng cao

Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, kỳ họp diễn ra ngay sau thành công của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và gần 2 tháng sau Kỳ họp không thường lệ thứ nhất. Điều này thể hiện tinh thần quyết liệt, khẩn trương, kịp thời thể chế hóa các chủ trương, quyết sách của Đảng; hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI

Hội nghị Trung ương 4 đã xem xét, thống nhất nhiều mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu và nhiệm vụ trọng tâm năm 2027, tinh thần là phải tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực cho những năm tiếp theo; tăng trưởng cao phải dựa trên năng suất, sức cạnh tranh, năng lực tự chủ và nền tảng ổn định lâu dài, đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, nâng cao mọi mặt đời sống của Nhân dân. Những quyết sách của Quốc hội phải thật sự nhanh, đúng, trúng, khả thi, tạo chuyển biến rõ rệt trong thực tiễn. Tiếp tục đặt ra yêu cầu cao trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; đảm bảo gắn kết chặt chẽ giữa hoàn thiện thể chế với tổ chức thực hiện, giữa mục tiêu phát triển với khả năng huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Nhờ đó, thời gian qua, dù đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức nhưng kinh tế - xã hội nước ta vẫn đạt nhiều kết quả tích cực: trong 9 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 9,01% so với cùng kỳ - cao nhất trong 15 năm trở lại đây; các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được đảm bảo; an sinh xã hội được chú trọng; quốc phòng, an ninh được giữ vững; công tác đối ngoại đạt nhiều kết quả quan trọng; công tác xây dựng Đảng, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được chú trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã từng phát biểu: “Tầm nhìn phải đủ rộng để bao quát những vấn đề căn bản của quốc gia; đủ lớn để quy tụ khát vọng của toàn dân tộc; đủ bền để nối tiếp trách nhiệm qua nhiều thế hệ; đủ mở để thích ứng với những thay đổi chưa thể biết trước”; với tinh thần “Chính xác - Kịp thời - Mở đường - Phát triển”.

Trên tinh thần đó, tại kỳ họp này, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Quốc hội cần tập trung cao độ đểhoàn thành khối lượng công việc rất lớn, với nhiều nội dung quan trọng, mang tính chiến lược, thuộc 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, về công tác lập pháp, Quốc hội dự kiến xem xét 47 dự án luật, nghị quyết; trong đóxem xét, thông qua 43 dự án luật, nghị quyết và cho ý kiến đối với 4 dự án luật. Đây là khối lượng công việc lập pháp lớn nhất từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đến nay.

Nhiều dự án có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và sự phát triển của đất nước, nhất làtrong các lĩnh vực đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, đầu tư, ngân sách nhà nước, xây dựng và thi hành pháp luật. Yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành khối lượng lớn các luật, nghịquyết mà còn phải bảo đảm chất lượng, tính khả thi, đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Thứ hai, về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và các vấn đề quan trọng khác, Quốc hội sẽxem xét, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch năm 2026; quyết định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương và kế hoạch đầu tư công năm 2027; phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 và xem xét các vấn đềkhác theo thẩm quyền.

Thứ ba, về hoạt động giám sát, Quốc hội sẽ xem xét báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân; kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri; công tác tiếp công dân, xử lýđơn, thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo; tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, khối lượng công việc càng lớn thì yêu cầu vềchất lượng và trách nhiệm càng cao. Vì vậy, đối với những vấn đề đã rõ, đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn thì tập trung xem xét, quyết định kịp thời. Những vấn đề mới, khó, còn ý kiến khác nhau cần được phân tích thấu đáo, lựa chọn phương án tốt nhất.

Tuy nhiên, không vì sức ép tiến độ mà xem nhẹ chất lượng, nhưng cũng không lấy sự thận trọng làm lý do trì hoãn. Mỗi quyết sách phải xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực, điều kiện tổ chức thực hiện, cơ chế kiểm tra, giám sát và tính khả thi, hiệu quả, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các đại biểu Quốc hội phát huy cao nhất bản lĩnh, trítuệ, tinh thần trách nhiệm trước cử tri, nhân dân và đất nước; tham dự đầy đủ các phiên họp, nghiên cứu kỹ tài liệu, tích cực thảo luận, tranh luận, đóng góp ý kiến sâu sắc, thiết thực. Mỗi ýkiến, quyết định phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân lên trên hết, thể hiện rõ tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027

Xác định rõ trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực và kết quả đầu ra

Trình bày Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, có ý nghĩa quan trọng, tạo nền tảng, tạo đà, tạo thế, tạo lực cho giai đoạn phát triển mới. Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, ban hành đồng bộ nhiều chủ trương, quyết sách lớn, có tính chiến lược, bao quát các nền tảng và động lực phát triển chủ yếu trên các lĩnh vực, từng bước định hình mô hình, thể chế phát triển và phương thức quản trị quốc gia phù hợp với yêu cầu của giai đoạn mới.

Nhờ đó, tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; các động lực tăng trưởng được phát huy, tạo nền tảng cho đổi mới mô hình phát triển. Tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước; GDP quý III tăng 9,95%, 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới. Chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác được điều hành chủ động, linh hoạt. Lần đầu tiên thị trường chứng khoán được nâng hạng; Moody’s nâng triển vọng của Việt Nam từ mức “Ổn định” lên “Tích cực”. Các tổ chức quốc tế đánh giá cao sức chống chịu và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam.

Cả ba khu vực kinh tế đều tăng khá; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, các động lực tăng trưởng truyền thống được tập trung đẩy mạnh, các động lực mới bước đầu được thúc đẩy. Hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực; kiến tạo thể chế phát triển, tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực thi theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW. Chính phủ đã và đang trình Quốc hội nhiều luật, nghị quyết quan trọng với các cơ chế, chính sách đột phá hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh, nhất là: miễn, giảm thuế, nâng ngưỡng chịu thuế; cơ chế vượt trội huy động nguồn lực cho các vùng, cực tăng trưởng; chuyển từ hỗ trợ sang phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân; khơi thông nguồn lực đất đai, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê...

Thực hiện đồng bộ, hiệu quả công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, từng bước vận hành thông suốt chính quyền địa phương 02 cấp theo các Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Tập trung phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng, khai thác không gian phát triển mới. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có nhiều chuyển biến tích cực gắn với giải quyết các bài toán lớn của quốc gia, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát tiếp tục chịu áp lực lớn; thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu nhiều sức ép từ bên ngoài. Do nhu cầu vốn đầu tư lớn và sức ép lạm phát nên mặt bằng lãi suất huy động và cho vay còn cao. Huy động nguồn lực xã hội còn hạn chế. Tiếp cận đất đai, tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn. Cơ cấu xuất nhập khẩu chưa bền vững.

Về dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, bối cảnh thế giới năm 2027 dự báo tiếp tục phức tạp, khó lường; kinh tế toàn cầu phục hồi nhẹ nhưng thiếu đồng đều. Cạnh tranh địa chính trị, phân mảnh thương mại, biến động năng lượng, áp lực nợ công và lãi suất cao làm gia tăng rủi ro tài chính, thu hẹp dư địa chính sách. Trong nước, năm 2027 có vị trí đặc biệt quan trọng, là năm chuyển từ đặt nền móng sang tăng tốc thực chất trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch 5 năm 2026 - 2030.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý, kịch bản điều hành năm 2027 cần tính đến độ trễ của các cú sốc năm 2026, nhất là khả năng giá năng lượng tiếp tục ở mức cao, lạm phát “dồn nén” khi các biện pháp hỗ trợ thuế, phí được điều chỉnh. Do đó, kế hoạch điều hành cần có phương án dự phòng và ngưỡng phản ứng rõ ràng đối với các kịch bản bất lợi, tránh để yêu cầu tăng trưởng cao làm thu hẹp dư địa ổn định và phát triển trong trung hạn.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với định hướng, mục tiêu, chỉ tiêu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Chính phủ. Mục tiêu GDP tăng từ 10% trở lên thể hiện quyết tâm cao nhưng đặt ra thách thức lớn khi nền tảng tăng trưởng chưa vững, áp lực lạm phát và nhu cầu vốn, năng lượng gia tăng.

Một là, kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, coi đây là điều kiện tiên quyết của tăng trưởng cao; đặt yêu cầu phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ và điều hành giá ở vị trí trung tâm.

Hai là, đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng trong nước. Khơi thông, phân bổ và sử dụng đồng bộ, hiệu quả các nguồn lực từ đầu tư công, đầu tư tư nhân, doanh nghiệp nhà nước, FDI và thị trường tài chính. Tập trung giải pháp hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh. Khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách, đưa Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng vào hoạt động thực chất, hiệu quả, góp phần thu hút dòng vốn quốc tế.

Ba là, ưu tiên hạ tầng chiến lược và an ninh năng lượng. Tập trung dự án hạ tầng liên vùng, giảm chi phí logistics và mở rộng không gian phát triển. Bảo đảm đồng bộ nguồn điện, lưới điện, LNG, nhiên liệu, dự trữ và phương án dự phòng.

Bốn là, chuyển trọng tâm đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từ chú trọng nguồn lực đầu vào sang tạo ra sản phẩm ứng dụng, nâng cao năng suất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Năm là, hoàn thiện thể chế phải chuyển từ số lượng văn bản ban hành sang hiệu quả thực thi. Xử lý chồng chéo pháp luật, phân cấp gắn với nguồn lực, năng lực thực thi, trách nhiệm giải trình.

Sáu là, gắn tăng trưởng cao với phát triển văn hóa, xã hội. Chú trọng việc làm bền vững, giảm nghèo thực chất, quan tâm khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu, chênh lệch vùng miền và tính bền vững của hệ thống an sinh trong bối cảnh cơ cấu dân số thay đổi nhanh. Bảo đảm quốc phòng, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu; nâng cao hiệu quả đối ngoại, chuẩn bị năm APEC 2027.

Nhấn mạnh tổ chức thực hiện là khâu quyết định, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị xác định rõ trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực và kết quả đầu ra của từng nhiệm vụ; tăng cường kiểm tra, giám sát, gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm người đứng đầu. Yêu cầu xuyên suốt là gắn tăng trưởng cao với ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và nâng cao thực chất đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân.