Khi bao bì trở thành ‘đại sứ thầm lặng’ đưa thương hiệu Việt ra thế giới

Bao bì ngày nay không chỉ là "vỏ bọc", mà là "ngôn ngữ thương hiệu", phản ánh câu chuyện, cam kết và tầm nhìn của doanh nghiệp.

Thông tin đáng chú ý trên được ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương nêu tại Hội thảo “Bao bì và Thương hiệu xuất khẩu 2025 - Từ xu hướng đến thực hiện” diễn ra ngày 29/10 trong khuôn khổ Hội chợ Mùa thu 2025.

Bao bì - “ngôn ngữ thương hiệu” trong kỷ nguyên xanh và số hóa

“Bao bì ngày nay không chỉ là ‘vỏ bọc’ của sản phẩm, mà là ngôn ngữ của thương hiệu, nơi thể hiện câu chuyện, cam kết và tầm nhìn của doanh nghiệp. Một thiết kế bao bì sáng tạo, tinh tế, thân thiện môi trường và phù hợp với văn hóa bản địa có thể giúp gia tăng giá trị sản phẩm xuất khẩu từ 10-30%, thậm chí quyết định lựa chọn của người tiêu dùng”, Phó Cục trưởng Lê Hoàng Tài nhấn mạnh.

Thế giới đang chứng kiến những thay đổi sâu sắc trong lĩnh vực bao bì, theo ông Tài có ba xu hướng nổi bật định hình tương lai ngành công nghiệp này.

Thứ nhất là xu hướng “xanh hóa” và phát triển bền vững. Các thị trường lớn như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc đang áp dụng quy định nghiêm ngặt về bao bì thân thiện môi trường. Việc giảm sử dụng nhựa, tăng vật liệu tái chế, tái sử dụng và phân hủy sinh học không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là cam kết đạo đức của doanh nghiệp với hành tinh.

Đây là thách thức lớn, nhưng cũng là “cơ hội vàng” để doanh nghiệp Việt Nam chuyển đổi, khẳng định trách nhiệm và vị thế trong chuỗi cung ứng xanh toàn cầu.

Thứ hai là xu hướng số hóa và thông minh hóa bao bì. Công nghệ đang mở ra một kỷ nguyên mới nơi bao bì có thể “giao tiếp” với người tiêu dùng qua mã QR hoặc các nền tảng số. Không chỉ giúp truy xuất nguồn gốc và quản lý chất lượng hiệu quả, bao bì thông minh còn kể câu chuyện thương hiệu một cách sống động và minh bạch hơn. Trong tương lai gần, tích hợp công nghệ số vào bao bì sẽ là xu thế tất yếu, mang lại lợi thế cạnh tranh bền vững cho sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Thứ ba là xu hướng bao bì gắn liền với chiến lược thương hiệu. Người tiêu dùng hiện nay không chỉ mua sản phẩm, mà còn mua giá trị, niềm tin và trải nghiệm thương hiệu. Một thương hiệu mạnh phải thể hiện nhất quán từ chất lượng sản phẩm đến thiết kế, thông điệp và bao bì.

Phó Cục trưởng Lê Hoàng Tài ví bao bì như “đại sứ thầm lặng” - điểm chạm đầu tiên giữa doanh nghiệp và khách hàng. Nếu được đầu tư đúng hướng, bao bì có thể giúp thương hiệu Việt Nam tỏa sáng trên thị trường toàn cầu.

Ông nhận định, những xu hướng mới này vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt, đặc biệt khi Việt Nam có lợi thế rõ rệt trong sản xuất bao bì công nghiệp: năng lực in ấn, thiết kế hiện đại, chi phí cạnh tranh và nguồn nhân lực trẻ, sáng tạo, dễ thích ứng.

Nếu biết kết hợp hài hòa giữa thiết kế, công nghệ và câu chuyện thương hiệu, các doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể bứt phá, nâng tầm sản phẩm Việt trên cả thị trường trong nước và quốc tế.

Một thiết kế bao bì sáng tạo, tinh tế, thân thiện môi trường và phù hợp văn hóa bản địa có thể giúp tăng giá trị sản phẩm xuất khẩu từ 10 - 30%.

Bao bì và thương hiệu - “tấm hộ chiếu” giúp hàng Việt đi xa hơn tại Mỹ

Theo ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Hoa Kỳ, Hoa Kỳ hiện vẫn là thị trường nhập khẩu lớn nhất thế giới, với giá trị hơn 3.500 tỷ USD mỗi năm, trong đó hàng tiêu dùng và nông sản chế biến chiếm tỷ trọng đáng kể. Tuy nhiên, những xu hướng mới về bao bì xanh, trách nhiệm môi trường và tiêu chuẩn kỹ thuật đang trở thành rào cản, đồng thời là yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp Việt Nam nếu muốn duy trì chỗ đứng tại thị trường này.

Theo ông Hưng, sự hiện diện ngày càng rõ nét của doanh nghiệp Việt tại các hội chợ quốc tế là minh chứng cho sức sống bền bỉ của các ngành xuất khẩu mũi nhọn, dù bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động và xu hướng bảo hộ nội địa đang gia tăng.

Từ kinh nghiệm thực tiễn hỗ trợ doanh nghiệp tại Mỹ, ông Hưng đưa ra ba khuyến nghị quan trọng:

Thứ nhất, doanh nghiệp cần tuân thủ hướng dẫn bao bì của các tập đoàn bán lẻ lớn, như Amazon, bao gồm các tiêu chí về kích thước, vật liệu, khả năng phân hủy và tiêu chuẩn vận chuyển. Việc tuân thủ nghiêm ngặt không chỉ giúp hàng Việt thâm nhập sâu hơn vào chuỗi bán lẻ, mà còn giảm chi phí logistics và tránh rủi ro bị trả hàng.

Thứ hai, cần đầu tư nghiêm túc vào nhận diện thương hiệu. Bao bì không nên chung chung hay thiếu thông tin mà phải thể hiện được câu chuyện, bản sắc và cam kết của doanh nghiệp. Ông Hưng khuyến khích doanh nghiệp phối hợp với các đơn vị thiết kế, tư vấn mỹ thuật để xây dựng bộ nhận diện riêng cho các nhóm sản phẩm chủ lực như cà phê, hạt điều, thủ công mỹ nghệ, thực phẩm chế biến - những mặt hàng đang có chỗ đứng tại thị trường Mỹ.

Thứ ba, tận dụng kênh phân phối số là xu hướng không thể bỏ qua. Các nền tảng thương mại điện tử như Walmart Market, Amazon, Costco được xem là “cửa ngõ vàng” giúp hàng Việt tiếp cận người tiêu dùng Mỹ. Trong môi trường số, bao bì và thương hiệu chính là “đại sứ” đầu tiên, tạo ấn tượng mạnh mẽ về chất lượng và uy tín của sản phẩm Việt.

Ông Đỗ Ngọc Hưng khẳng định, Thương vụ Việt Nam tại Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật tiêu chuẩn và quy định mới từ Bộ Thương mại Hoa Kỳ, đồng thời kết nối với các tổ chức tư vấn thương hiệu và hệ thống phân phối lớn nhằm giúp câu chuyện Việt Nam hiện diện rõ nét hơn trên bao bì xuất khẩu.

“Bao bì và thương hiệu không chỉ là lớp phủ bên ngoài mà là thông điệp đầu tiên, chạm đến thị giác và trái tim người tiêu dùng. Nếu làm tốt, thương hiệu Việt không chỉ có chỗ đứng tại Mỹ mà còn vươn xa đến các thị trường khó tính khác”, ông Hưng nhấn mạnh.

Theo Đại diện Cục Xúc tiến thương mại, từ xu hướng đến hành động trong lĩnh vực bao bì là một hành trình dài, đòi hỏi tầm nhìn, sự kiên định và tinh thần hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ.

Nếu cùng nỗ lực Nhà nước kiến tạo chính sách, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, và các tổ chức đồng hành hỗ trợ thì ngành bao bì Việt Nam có thể bứt phá mạnh mẽ, góp phần nâng tầm thương hiệu quốc gia và thúc đẩy xuất khẩu bền vững.

Trong thời gian tới, Cục Xúc tiến thương mại sẽ đẩy mạnh các chương trình tư vấn, tập huấn về thiết kế bao bì và phát triển thương hiệu xuất khẩu theo từng ngành hàng, từng thị trường; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình bao bì tuần hoàn, thân thiện môi trường và triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại gắn với tiêu chuẩn xanh.