Khoa học công nghệ tạo đòn bẩy nâng tầm nông nghiệp

Khoa học công nghệ đang trở thành động lực quan trọng

Một trong những dấu ấn mới là việc Công ty cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam khởi công Dự án Trang trại chăn nuôi lợn công nghệ cao Hùng Phát Farm 1 tại thôn Bi Giông, xã Pờ Tó. Đây là dự án trọng điểm trong chiến lược phát triển chuỗi Feed - Farm - Food của doanh nghiệp tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Trang trại được xây dựng trên diện tích hơn 55ha, trong đó có 20ha khu chăn nuôi, còn lại là diện tích cây xanh, cảnh quan sinh thái và hạ tầng phụ trợ. Khi đi vào vận hành ổn định, dự án có quy mô 5.000 lợn nái, cung ứng khoảng 150.000 con lợn thịt mỗi năm.

Đáng chú ý, đây là trang trại thứ hai của BAF tại Gia Lai được đầu tư theo mô hình Group Housing, nuôi lợn theo nhóm nhằm bảo đảm phúc lợi động vật theo các khuyến nghị của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC).

Ông Trương Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam cho biết, doanh nghiệp tập trung nguồn lực để triển khai dự án đúng tiến độ, bảo đảm các tiêu chuẩn về chất lượng xây dựng, an toàn sinh học và bảo vệ môi trường nhằm sớm đưa công trình vào khai thác.

Không chỉ ở lĩnh vực chăn nuôi, ứng dụng khoa học công nghệ cũng đang tạo chuyển biến rõ nét trong sản xuất cây trồng. Tại xã Ia Grai (Gia Lai), vùng cà phê trọng điểm với hơn 4.200ha, người dân đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất từ nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị, áp dụng quy trình canh tác bền vững theo tiêu chuẩn 4C.

Các chuỗi liên kết không chỉ giúp nông dân tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật mà còn thúc đẩy chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu

Gia đình chị Rmah Dúi, ở làng Ôrê 1, xã Ia Grai, có gần một hecta cà phê đang trong thời kỳ kinh doanh. Trước đây, sản xuất riêng lẻ khiến gia đình luôn phải tự xoay xở từ khâu chọn giống, mua vật tư đến tìm đầu ra.

Từ khi tham gia tổ liên kết sản xuất cà phê 4C của làng, những khó khăn dần được tháo gỡ. Người dân được tập huấn kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời được doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm với giá ổn định. "Làm cà phê theo tiêu chuẩn 4C, tôi không còn lo đầu ra, giá bán cũng cao hơn thị trường", chị Rmah Dúi phấn khởi nói.

Hiện Tổ liên kết cà phê 4C làng Ôrê 1 có 29 thành viên. Theo chị Rmah Nhi, Tổ trưởng tổ liên kết, ngoài việc hướng dẫn kỹ thuật, các thành viên còn được quản lý thông qua nhóm Zalo và sắp tới sẽ ứng dụng phần mềm quản lý vườn cây nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. "Những hộ thực hiện tốt quy trình sẽ được doanh nghiệp thưởng trên mỗi tấn cà phê. Điều đó tạo động lực để bà con tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn sản xuất bền vững", chị Nhi cho biết.

Đồng hành cùng nông hộ

Theo ông Đào Duy Quỳnh, phụ trách vùng nguyên liệu Công ty TNHH Sơn Huyền Phát Gia Lai, doanh nghiệp không chỉ bao tiêu sản phẩm, mà còn đồng hành cùng nông dân trong suốt quá trình sản xuất, từ tập huấn kỹ thuật, xây dựng chuỗi chứng nhận đến nâng cao năng lực quản lý tổ nhóm. Đến nay, riêng xã Ia Grai hình thành gần 100 tổ, nhóm sản xuất cà phê theo tiêu chuẩn 4C liên kết với doanh nghiệp trên diện tích hơn 1.000ha.

Không dừng lại ở các mô hình riêng lẻ, khoa học công nghệ đang từng bước hiện diện trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp của Gia Lai.

Theo ông Nguyễn Hữu Hà, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh, việc tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất, ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng nguyên liệu và đẩy mạnh chuyển đổi số đã tạo bước chuyển đáng kể cho ngành nông nghiệp.

Đến nay, địa phương đã được cấp 361 mã số vùng trồng, với tổng diện tích hơn 11.470ha, trong đó có 306 mã số phục vụ xuất khẩu. Đây là nền tảng quan trọng giúp kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Cạnh đó, Gia Lai đã phát triển 53 mã số cơ sở đóng gói trái cây xuất khẩu, với tổng công suất gần 2.900 tấn quả tươi mỗi ngày, góp phần nâng cao năng lực sơ chế, bảo quản và chế biến nông sản. Hình thành 226 chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm trên diện tích hơn 253.000ha, với sự tham gia của 77 doanh nghiệp, 101 hợp tác xã, 72 tổ hợp tác và 47 nông hội.

Cũng theo ông Nguyễn Hữu Hà, các chuỗi liên kết không chỉ giúp nông dân tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật mà còn thúc đẩy chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, việc ứng dụng khoa học công nghệ tại Gia Lai vẫn còn những hạn chế.

"Việc ứng dụng khoa học công nghệ chưa đồng đều giữa các vùng, nhất là khu vực miền núi, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Quy mô ứng dụng còn nhỏ lẻ, năng lực chế biến sâu chưa tương xứng với tiềm năng vùng nguyên liệu, trong khi phần lớn nông sản vẫn tiêu thụ dưới dạng thô hoặc sơ chế", ông Hà đánh giá.

Trong thời gian tới, Gia Lai sẽ tiếp tục đổi mới cơ chế đặt hàng các nhiệm vụ khoa học công nghệ theo nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và địa phương; ưu tiên nghiên cứu phát triển giống cây trồng chất lượng cao, công nghệ sinh học, nông nghiệp hữu cơ, công nghệ bảo quản sau thu hoạch, chế biến sâu và chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Đồng thời, tiếp tục hỗ trợ xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, bảo hộ sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm chủ lực như cà phê, chanh dây, dược liệu và nhiều loại trái cây đặc sản; thúc đẩy liên kết giữa vùng nguyên liệu với doanh nghiệp chế biến, logistics và thị trường xuất khẩu.

Với lợi thế mới sau khi mở rộng không gian phát triển, kết hợp vùng nguyên liệu rộng lớn của Tây Nguyên với hệ thống chế biến, logistics và cảng biển khu vực duyên hải, Gia Lai đang có thêm điều kiện để hình thành các chuỗi giá trị nông nghiệp quy mô lớn. Trên nền tảng đó, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng, góp phần đưa nông nghiệp Gia Lai phát triển theo hướng hiện đại, xanh, bền vững.