Lãnh đạo không cần giỏi công nghệ, chỉ cần biết đặt đúng câu hỏi cho AI

ThS. Trần Gia Thông - 07:00 | 25/10/2025

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều chủ doanh nghiệp và lãnh đạo doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) thường cảm thấy áp lực vì nghĩ rằng mình phải trở thành “chuyên gia công nghệ” mới có thể tận dụng được giá trị từ AI. Nhưng thực tế, lãnh đạo không cần phải biết lập trình, cũng không cần hiểu sâu về thuật toán.

Điều quan trọng không phải là bạn biết AI hoạt động ra sao, mà là bạn có thể đặt ra những câu hỏi đúng, những câu hỏi chạm vào vấn đề cốt lõi của doanh nghiệp và khai mở hướng giải quyết. Chính năng lực đặt câu hỏi mới là chìa khóa giúp lãnh đạo biến AI thành một cộng sự chiến lược, chứ không chỉ là một công cụ.

Một lãnh đạo giỏi không cần biết cách AI xử lý dữ liệu ra sao, mà cần xác định đâu là dữ liệu có giá trị để hỏi AI. Nếu bạn hỏi những câu chung chung như “Tình hình kinh doanh thế nào?”, câu trả lời sẽ mơ hồ và thiếu tính hành động. Nhưng nếu bạn hỏi: “Dữ liệu ba tháng gần đây cho thấy xu hướng mua hàng của nhóm khách hàng A thay đổi như thế nào?”, bạn sẽ nhận lại thông tin cụ thể và sát thực tiễn hơn nhiều. AI phản chiếu chất lượng tư duy của người lãnh đạo: câu hỏi càng rõ, câu trả lời càng giá trị.

Lãnh đạo không cần giỏi công nghệ, chỉ cần biết đặt đúng câu hỏi cho AI

Một lãnh đạo giỏi không cần biết cách AI xử lý dữ liệu ra sao, mà cần xác định đâu là dữ liệu có giá trị để hỏi AI.

Điều này đòi hỏi lãnh đạo phải có tư duy hệ thống và biết xác định đúng vấn đề. Khi doanh nghiệp gặp khó khăn về dòng tiền, một số lãnh đạo vội vã yêu cầu AI “tư vấn cách tăng doanh thu”. Nhưng câu hỏi đúng hơn có thể là: “Chi phí nào trong ba nhóm hoạt động đang làm giảm biên lợi nhuận nhanh nhất?” hoặc “Nếu doanh thu giữ nguyên, chúng ta cần cắt giảm chi phí nào để bảo vệ dòng tiền trong ba tháng tới?”. Sự chính xác trong cách đặt câu hỏi giúp AI trở thành công cụ ra quyết định, thay vì chỉ là một “người trợ lý” đưa ra thông tin chung chung.

Ngoài ra, lãnh đạo còn cần biết cách đặt câu hỏi để thúc đẩy sự đổi mới. AI không chỉ giúp phân tích những gì đã xảy ra, mà còn có thể mô phỏng những kịch bản tương lai. Thay vì dừng lại ở việc hỏi “Chúng ta đang ở đâu?”, hãy hỏi “Nếu đầu tư thêm 10% ngân sách marketing, lợi nhuận dự kiến sẽ thay đổi thế nào?” hoặc “Nếu xu hướng tiêu dùng dịch chuyển sang kênh online nhanh hơn dự kiến, chiến lược bán hàng nào sẽ phù hợp hơn?”. Những câu hỏi mang tính giả định mở ra nhiều góc nhìn mới, giúp lãnh đạo ra quyết định không chỉ dựa trên hiện tại, mà còn hướng đến tương lai.

Một điểm quan trọng khác là AI không thể thay thế vai trò của người lãnh đạo trong việc đưa ra quyết định cuối cùng. AI đưa ra gợi ý dựa trên dữ liệu, nhưng việc chọn phương án nào vẫn cần đến giá trị, tầm nhìn và bản lĩnh của con người. Câu hỏi đúng sẽ giúp lãnh đạo khai thác AI như một tấm gương phản chiếu, để nhìn rõ bức tranh toàn cảnh, nhưng trách nhiệm cuối cùng trong hành động vẫn thuộc về người lãnh đạo. AI không làm thay bạn, nó chỉ giúp bạn quyết định với ít rủi ro hơn và nhiều cơ sở hơn.

Trong một thế giới nhiều biến động, lãnh đạo không thể ôm đồm tất cả kiến thức công nghệ. Điều họ cần là một tư duy rõ ràng, biết tập trung vào những điều quan trọng, và đặc biệt là khả năng đặt những câu hỏi thông minh để biến AI thành “người đồng hành” đáng tin cậy. Nếu bạn không giỏi công nghệ, đừng lo. Chỉ cần bắt đầu từ việc rèn luyện kỹ năng đặt câu hỏi, AI sẽ trở thành công cụ mạnh mẽ giúp bạn dẫn dắt doanh nghiệp một cách sáng suốt, chính xác và bền vững hơn.

ThS. Trần Gia Thông

Tin khác

Chuyển đổi xanh: Phải biến sức ép thành lợi thế

Chuyển đổi xanh đang trở thành điều kiện cạnh tranh khi tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe. Doanh nghiệp muốn giữ chỗ trong chuỗi cung ứng phải hành động sớm.

Forbes tiếp tục vinh danh Vietjet trong Top 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam 2026

Tạp chí Forbes Việt Nam vừa chính thức vinh danh Vietjet trong Top 50 Công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam năm 2026, ghi nhận những doanh nghiệp nổi bật về hiệu quả kinh doanh, hiệu quả sử dụng vốn, năng lực quản trị và triển vọng phát triển dài hạn.

Ngành gỗ hướng tới mục tiêu xuất khẩu thương hiệu Việt

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lũy kế 8 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ ước đạt 11,69 tỷ USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2025. Con số này cho thấy ngành gỗ vẫn duy trì được sức chống chịu trước những biến động của kinh tế thế giới. Tuy nhiên, bài toán hiện nay không còn đơn giản là tăng thêm sản lượng hay tìm kiếm thêm đơn hàng. Điều quan trọng hơn là mỗi sản phẩm xuất khẩu phải tạo ra nhiều giá trị hơn.

Hướng dẫn thể hiện tỷ giá ngoại tệ trên hóa đơn điện tử

Trường hợp nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định của pháp luật về ngoại hối thì đơn giá, thành tiền, tổng số tiền thuế giá trị gia tăng, tổng số tiền thanh toán được ghi bằng ngoại tệ; đơn vị tiền tệ ghi tên ngoại tệ.

Doanh nghiệp bước vào cuộc đua mới: Lợi nhuận lớn chưa đủ, phải tăng trưởng bền vững

Khi dư địa tăng trưởng mở rộng nhưng chi phí, cạnh tranh và biến động thị trường cùng gia tăng, bài toán của doanh nghiệp không còn đơn thuần là tăng doanh thu. Khả năng chuyển hóa nguồn lực thành lợi nhuận, duy trì sức chống chịu và tạo động lực tăng trưởng dài hạn đang trở thành thước đo quan trọng. PROFIT500 năm 2026 do Vietnam Report, Báo VietNamNet và các đối tác công bố cho thấy AI, quản trị rủi ro và ESG đang nổi lên như ba trụ cột trong chiến lược của nhóm doanh nghiệp dẫn đầu.

Không xử phạt doanh nghiệp khi tăng thuế phát sinh từ việc Hải quan xây dựng lại trị giá tính thuế

Công tác chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), kiểm tra chất lượng và giám định kỹ thuật, đang có sự bất cập về thời gian giải quyết thủ tục cấp C/O do bị kéo dài từ 2 ngày lên 7 ngày sau khi chuyển giao thẩm quyền về Sở Công thương

Cần nâng chuẩn pháp lý để quản trị công ty đi vào thực chất

Cho rằng quản trị công ty không thể chỉ dừng ở tuân thủ pháp luật và các bộ quy tắc, Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị nâng chuẩn pháp lý, tăng tính bắt buộc đối với một số yêu cầu về quản trị công ty. Cùng với đó, đại diện Bộ Tài chính cho rằng, nâng chuẩn phải gắn với lộ trình phù hợp, vừa đáp ứng thông lệ quốc tế, vừa kiểm soát chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.

SCIC thoái vốn tại 66 doanh nghiệp: Nút thắt vẫn là định giá?

Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) vừa chốt danh sách bán vốn tại 66 doanh nghiệp giai đoạn 2026-2030. Tuy nhiên, với gần 88% là khoản đầu tư cũ và rào cản định giá khắt khe, bài toán tìm người mua vẫn đầy thách thức.

Khi công nghệ trở thành lợi thế cạnh tranh chứ không chỉ là công cụ

Hiện nay, việc sử dụng phần mềm quản lý, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hay các nền tảng số không còn là điều quá xa lạ với doanh nghiệp. Tuy nhiên, có một thực tế đáng suy ngẫm: Nhiều doanh nghiệp cùng sử dụng những công nghệ tương tự nhau nhưng kết quả đạt được lại hoàn toàn khác biệt. Có doanh nghiệp chỉ xem công nghệ như công cụ hỗ trợ công việc hằng ngày, trong khi có những doanh nghiệp biến công nghệ thành lợi thế giúp họ tăng trưởng nhanh hơn và phục vụ khách hàng tốt hơn. Sự khác biệt không nằm ở công nghệ mà nằm ở cách doanh nghiệp khai thác và tích hợp công nghệ vào chiến lược phát triển của mình.

Dữ liệu người dùng: Tài sản quý nhưng cũng là “điểm yếu” của doanh nghiệp

Trí tuệ nhân tạo (AI) và nền tảng số đang nâng trải nghiệm người tiêu dùng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ dữ liệu và củng cố niềm tin số.

Cà phê với CEO

Dòng vốn dài hạn sẽ lựa chọn những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị minh bạch, sử dụng vốn hiệu quả và đủ năng lực tăng trưởng trong một thế giới mà tiền ngày càng đắt đỏ, chọn lọc hơn.