Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Nâng chuẩn tạo vị thế cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng

Hương Giang
Hương Giang  - 
Việt Nam chỉ khoảng 5.000 doanh nghiệp "chen chân" được vào chuỗi cung ứng. Kết quả này chưa tương xứng với lợi thế về vị trí địa lý, mạng lưới hiệp định thương mại tự do mang lại cho Việt Nam. Trong khi đó, bài toàn đặt ra hiện nay không chỉ là giúp doanh nghiệp Việt có mặt mà còn phải nâng tầm vị thế trong chuỗi.
aa
Nâng chuẩn tạo vị thế cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng
Nhiều doanh nghiệp trong nước đã trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn quốc tế - Ảnh: chinhphu.vn

Đã có bước chuyển quan trọng

Việt Nam có lợi thế đáng kể khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu nhờ vị trí địa lý thuận lợi, mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng và nền sản xuất ngày càng đa dạng. Các hiệp định như CPTPP, EVFTA, RCEP và nhiều FTA song phương đã mở thêm không gian thị trường cho hàng hóa Việt Nam. Đặc biệt, trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp trong nước đã trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn quốc tế trong lĩnh vực điện tử, cơ khí chính xác, dệt may, da giày, nội thất, thực phẩm và logistics.

Đây là bước chuyển quan trọng, bởi tham gia chuỗi cung ứng không chỉ giúp doanh nghiệp tăng doanh thu xuất khẩu mà còn tạo điều kiện tiếp cận công nghệ, phương thức quản trị và tiêu chuẩn sản xuất hiện đại.

Đơn cử Công ty TNHH Cơ khí chính xác SMC Phú Mỹ đang là nhà cung ứng cấp I, đảm nhiệm sản xuất một số cụm linh kiện cho máy giặt Samsung. Để có được kết quả này, ông Nguyễn Ngọc Đăng Khoa, Phó Giám đốc phát triển kinh doanh Công ty TNHH Cơ khí chính xác SMC Phú Mỹ cho biết, doanh nghiệp đã chấp nhận đầu tư máy móc ban đầu lên tới 6 triệu USD, cùng với đó là đầu tư nhân lực, đáp ứng nhiều tiêu chí của Samsung ngay khi chưa có bất cứ hợp đồng đầu ra nào. Khi chia sẻ kế hoạch này, Samsung đã hỗ trợ SMC bằng cách cung cấp hồ sơ kỹ thuật, yêu cầu công nghệ, giới thiệu các nhà cung ứng thiết bị, đồng thời chia sẻ những quan điểm kỹ thuật cốt lõi.

Tuy nhiên không phải doanh nghiệp nào cũng may mắn có cơ hội đó. TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho biết, trong bối cảnh nền kinh tế có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, chỉ có khoảng 5.000 doanh nghiệp chen chân được vào các chuỗi cung ứng. Phân cấp sâu hơn chỉ có hơn 300 doanh nghiệp trở thành nhà cung ứng cấp I, II cho các tập đoàn đa quốc gia, và con số đạt đẳng cấp nhà cung ứng cấp I dừng lại ở mức khiêm tốn chỉ hơn 100 doanh nghiệp.

Nguyên nhân khiến các doanh nghiệp chưa thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng chủ yếu do công nghệ và nhân lực đang là hai hạn chế lớn. Có tới 60-70% doanh nghiệp trong nước đang sử dụng công nghệ ở mức trung bình hoặc đã lạc hậu. Thêm vào đó, nguồn nhân lực chưa đáp ứng được chuẩn quốc tế. Đặc biệt, tư duy “tiết kiệm” không đúng chỗ khiến chi phí đầu tư cho R&D (nghiên cứu và phát triển) của Việt Nam hiện chưa tới 1% doanh thu, quá nhỏ bé so với mức 3-5% của các nước phát triển.

Nội tại chưa thể đáp ứng đủ tiêu chuẩn, doanh nghiệp còn chịu thêm rủi ro về thị trường. TS. Lê Duy Bình dẫn chứng, chi phí logistics đang “ăn mòn” lợi nhuận doanh nghiệp. Song song đó, hệ thống pháp luật chồng chéo, chính sách hỗ trợ công nghiệp chưa đủ lực và các rào cản thủ tục hành chính (thuế, hải quan) vẫn đang làm khó doanh doanh nghiệp mỗi ngày.

Thách thức vẫn chưa dừng lại khi các nhà mua hàng quốc tế ngày càng quan tâm không chỉ đến sản phẩm cuối cùng mà còn đến toàn bộ quá trình hình thành sản phẩm. Một đơn hàng có thể kéo theo hàng loạt yêu cầu về nguồn nguyên liệu, điều kiện lao động, mức tiêu thụ năng lượng, phát thải khí nhà kính, bao bì, chất thải và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Nâng chuẩn tạo vị thế cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng
Ảnh minh họa. Nguồn: chinhphu.vn

Nâng cấp năng lực nội và liên kết hệ sinh thái

Điều đó đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu chuyển từ tư duy “sản xuất để bán” sang “sản xuất theo tiêu chuẩn của chuỗi giá trị”. Muốn trở thành nhà cung ứng lâu dài, doanh nghiệp phải chứng minh được năng lực đáp ứng ổn định, chứ không chỉ đáp ứng một vài đơn hàng. Nhất là khi Nghị quyết 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI, trong đó có khoảng 500-1.000 nhà cung ứng cấp I.

Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư Vấn Thuế Việt Nam (VTCA) cho rằng, khi chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển, chính sách thuế cần chuyển từ “thu hút đầu tư vào Việt Nam” sang “nâng cấp năng lực doanh nghiệp Việt Nam” để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Trước hết, cần tăng ưu đãi cho R&D, đổi mới công nghệ và tự động hóa. Doanh nghiệp đầu tư vào robot, AI, hệ thống sản xuất thông minh, thiết bị tiết kiệm năng lượng hoặc các công nghệ phục vụ trực tiếp sản xuất có thể được áp dụng cơ chế khấu hao nhanh hoặc các hình thức khuyến khích phù hợp. Đối với công nghiệp hỗ trợ, ưu đãi cũng cần chuyển từ việc chỉ căn cứ vào ngành nghề sang đánh giá năng lực thực tế của doanh nghiệp, như khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, cung ứng cho doanh nghiệp FDI và tham gia xuất khẩu.

Một hướng khác là xây dựng cơ chế kết nối dựa trên dữ liệu, phân loại doanh nghiệp Việt theo năng lực cung ứng, sản phẩm, công suất và tiêu chuẩn. Từ đó, cơ quan xúc tiến và các tập đoàn FDI có thể tìm kiếm nhà cung ứng phù hợp thay vì kết nối theo cách dàn trải. Muốn bước vào hệ sinh thái này, ông Bùi Trung Kiên, Giám đốc Kinh doanh Công ty CP Giải pháp tự động hóa ETEK cho rằng, doanh nghiệp Việt Nam bắt buộc phải đầu tư vào tự động hóa, công nghệ để tối ưu hóa, cải tiến và tăng năng suất cho các quy trình sản xuất. Tuy nhiên, đầu tư tự động hóa đòi hỏi nguồn vốn lớn, trong khi doanh nghiệp cần thời gian để đánh giá hiệu quả. Do đó, cần thêm các chương trình hỗ trợ đánh giá năng lực, tín dụng và nguồn vốn để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ. Bên cạnh đó, doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp sản xuất có thể cùng tham gia những chương trình hỗ trợ ban đầu. Khi hiệu quả đầu tư được chứng minh, doanh nghiệp sẽ chủ động tiếp tục đầu tư bằng nguồn lực của mình.

Đặc biệt, vai trò dẫn dắt hỗ trợ từ các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp đầu chuỗi và khu vực FDI cũng sẽ tạo ra hiệu quả lớn cho quá trình này. Đơn cử, tới đây TP. Hồ Chí Minh dự kiến ký thỏa thuận hợp tác với từ 2-4 doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp đầu chuỗi hoặc doanh nghiệp FDI trong năm 2026. Thông qua các thỏa thuận này, doanh nghiệp đầu chuỗi sẽ chia sẻ thông tin về nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật và những yêu cầu cụ thể đối với nhà cung cấp. Thành phố đồng thời tổ chức các hội thảo chuyên ngành và chương trình kết nối giao thương B2B theo từng cụm ngành.

Cách tiếp cận này được kỳ vọng tạo ra sự kết nối trực tiếp hơn giữa "bên mua" và các nhà cung ứng tiềm năng, thay vì doanh nghiệp nhỏ và vừa phải tự tìm hiểu nhu cầu hoặc tiêu chuẩn của từng tập đoàn, một chuyên gia khẳng định.

Hương Giang

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.
Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Từ ngày 23 - 27/11/2026, Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi cuộc họp và đối thoại cấp cao trong khuôn khổ năm Chủ tịch CPTPP của Việt Nam. Không chỉ tập trung vào việc thực thi một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các hoạt động còn mở ra cơ hội trao đổi về đầu tư, chuỗi cung ứng và kết nối doanh nghiệp giữa CPTPP với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).
Để doanh nghiệp Việt không lỡ cơ hội vào chuỗi cung ứng

Để doanh nghiệp Việt không lỡ cơ hội vào chuỗi cung ứng

Cơ hội kết nối với các tập đoàn quốc tế đang mở rộng, nhưng để trở thành nhà cung ứng, doanh nghiệp Việt Nam còn phải đáp ứng những yêu cầu về công nghệ, chất lượng và năng lực thực hiện hợp đồng. Những kiến nghị mới của VCCI đặt ra yêu cầu hỗ trợ thiết thực hơn, giúp doanh nghiệp tận dụng cơ hội hợp tác và gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng.