Ngân hàng đồng hành cùng dòng tiền xuất nhập khẩu

Thu dịch vụ tăng theo dòng hàng hóa

Theo số liệu của Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt gần 659,6 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, xuất khẩu đạt trên 319,5 tỷ USD, tăng 21,7%, còn nhập khẩu đạt hơn 340 tỷ USD, tăng 34,8%.

Trong tổng số hơn 340 tỷ USD nhập khẩu kể trên, điểm đáng chú ý là nhóm tư liệu sản xuất chiếm tới 94,1%. Trong đó, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng chiếm 56,9%, còn nguyên vật liệu chiếm 37,2%. Điều này cho thấy phần lớn dòng hàng đi vào Việt Nam trong 7 tháng đầu năm gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất, đầu tư và chuẩn bị đầu vào cho các đơn hàng.

Đà tăng của xuất nhập khẩu cũng đang phản ánh rõ nét vào hoạt động thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại và kinh doanh ngoại tệ của các TCTD. Theo dõi kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm cho thấy doanh số và nguồn thu từ những mảng này tại nhiều ngân hàng lớn đều ghi nhận những chuyển động đáng chú ý.

Chẳng hạn, tại Vietcombank, doanh số thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại hai quý đầu năm tăng 16,1% so với cùng kỳ, trong khi doanh số mua bán ngoại tệ tăng 20,3%, thị phần thanh toán quốc tế đạt 18,6%. Đáng chú ý, dư nợ đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng trên 16%, tương đồng với sự mở rộng hoạt động xuất nhập khẩu của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Techcombank và BIDV, hai ngân hàng này có các hoạt động gắn với dòng tiền thương mại duy trì quy mô lớn và đóng góp tích cực vào nguồn thu dịch vụ. Techcombank ghi nhận thu nhập từ phí trong nửa đầu năm đạt khoảng 6.100 tỷ đồng, tăng 37,6%, trong đó tài trợ thương mại là một trong những mảng đóng góp tích cực, còn thu nhập phí từ L/C tăng mạnh nhờ nhu cầu cao của khách hàng. Nguồn thu từ dịch vụ ngoại hối và các sản phẩm phái sinh cũng ghi nhận mức tăng trong kỳ. Tại BIDV, đến cuối tháng 6, giá trị cam kết giao dịch hối đoái đạt gần 399.800 tỷ đồng, trong khi cam kết trong nghiệp vụ L/C đạt hơn 71.700 tỷ đồng. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ trong quý II đạt gần 2.000 tỷ đồng, tiếp tục tăng so với cùng kỳ.

Còn tại Agribank, theo báo cáo tài chính bán niên, lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối trong 6 tháng đầu năm đạt hơn 2.707 tỷ đồng, tăng khoảng 24% so với cùng kỳ, trong khi lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt gần 2.847 tỷ đồng, tăng 16%. Theo công bố của Agribank, tổng thu chủ động từ kinh doanh vốn và ngoại tệ của Trung tâm Kinh doanh Vốn và Tiền tệ đạt hơn 14.000 tỷ đồng, tăng 56,8% và là mức doanh thu 6 tháng đầu năm cao nhất từ trước đến nay tại ngân hàng này.

Doanh số thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại tại nhiều NHTM tăng theo dòng hàng hóa xuất – nhập khẩu

Bức tranh nửa cuối năm nhiều điểm sáng

Theo MBS Research, trong nửa cuối năm 2026, xuất khẩu tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Tổ chức này dự báo xuất khẩu cả năm của Việt Nam có thể tăng khoảng 15-16%. Trong đó, các mặt hàng điện tử, máy tính và linh kiện tiếp tục đóng vai trò lớn, dẫn dắt cả nhập khẩu đầu vào lẫn xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp FDI, qua đó duy trì nhu cầu vốn và giao dịch thương mại ở quy mô cao trong cả quý III và quý IV.

Ở góc độ ngân hàng, dòng vốn dành cho hoạt động xuất khẩu cũng đang tăng khá nhanh. Theo số liệu được công bố tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu ngày 13/8, đến cuối tháng 7, dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực xuất khẩu đạt gần 849.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30%. Chính phủ đồng thời yêu cầu NHNN tiếp tục bảo đảm khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp xuất khẩu, ưu tiên vốn cho thu mua, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản, đồng thời rà soát các doanh nghiệp có quy mô nhập khẩu lớn nhưng xuất khẩu còn thấp.

Các chuyên gia tại VCBS Research cho rằng hoạt động xuất nhập khẩu phục hồi sẽ tiếp tục hỗ trợ nguồn thu ngoài lãi của các NHTM. Theo dự báo của VCBS, thu nhập ngoài lãi toàn hệ thống ngân hàng năm 2026 có thể tăng khoảng 20-30%, trong đó lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng khoảng 15%. Đây là nhóm nguồn thu có thể tăng mạnh hơn khi các giao dịch thanh toán, tài trợ thương mại và dịch vụ dành cho khách hàng doanh nghiệp tiếp tục mở rộng theo quy mô sản xuất và ngoại thương.

Xuất nhập khẩu tăng nhanh sẽ làm nhu cầu mua bán ngoại tệ gia tăng, trong khi tỷ giá năm nay tiếp tục chịu ảnh hưởng từ diễn biến của đồng USD, chính sách tiền tệ quốc tế và những bất định của thương mại toàn cầu. Do đó ngân hàng cũng sẽ có thêm nguồn thu khi nhu cầu sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá của doanh nghiệp tăng.

Từ góc nhìn ngành Ngân hàng, các báo cáo của VCBS và MBS đều đặt kỳ vọng vào sự phục hồi của nguồn thu từ dịch vụ trong những tháng cuối năm. Trong đó, các ngân hàng có thị phần lớn về thanh toán quốc tế và nền khách hàng FDI như Vietcombank, BIDV, Techcombank có thêm dư địa mở rộng doanh số thanh toán xuất nhập khẩu, tài trợ thương mại và L/C. Trong khi đó, các ngân hàng có lợi thế trong chuỗi giá trị nông sản như Agribank cũng có thêm cơ hội tăng trưởng tín dụng và dịch vụ khi hoạt động cho vay thu mua nguyên liệu, chế biến và xuất khẩu tiếp tục được ưu tiên.

Dư địa này có thể rõ hơn trong quý III và quý IV khi dòng tín dụng xuất khẩu tăng mạnh từ đầu năm tiếp tục đi vào hoạt động sản xuất, giao hàng và thanh toán. Với dự báo xuất khẩu cả năm tăng khoảng 15-16%, doanh số thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại tại những ngân hàng có thị phần lớn còn cơ sở tăng tiếp.