Cân nhắc tăng mức phạt trong xử phạt vi phạm hành chính

Đề xuất tăng mức phạt, bổ sung các biện pháp cưỡng chế

Ngày 26/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội Khóa XVI, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội khoá dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tóm tắt Tờ trình về dự án Luật gồm 06 chương, 128 điều. Trong đó, dự thảo Luật nâng thời hiệu xử phạt lên 02 năm hoặc 03 năm đối với một số lĩnh vực; nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, lên 03 tỷ đồng đối với tổ chức; quy định cụ thể ngay trong dự thảo Luật mức tiền phạt tối đa trong từng lĩnh vực, trong đó, nâng mức phạt tiền tối đa đối với một số lĩnh vực; sửa đổi, bổ sung về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ; bổ sung trường hợp miễn trách nhiệm về hành vi vi phạm hành chính.

Liên quan đến thi hành quyết định xử phạt, quy định cụ thể, đầy đủ hơn đối với một số nội dung trong thi hành quyết định xử phạt; sửa đổi điều kiện được hoãn, giảm, miễn thi hành quyết định phạt tiền, nộp tiền phạt nhiều lần theo hướng thuận lợi hơn cho cá nhân, tổ chức vi phạm; bổ sung các trường hợp được hoãn, miễn thi hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả để phù hợp với thực tiễn.

Về các biện pháp cưỡng chế, dự thảo Luật bổ sung một số biện pháp cưỡng chế, gồm: tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu nêu quan điểm thẩm tra về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) trước Quốc hội

Bảo đảm đúng bản chất và khả thi trong thực tiễn

Nêu quan điểm thẩm tra về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) và các cơ quan tham gia thẩm tra tán thành với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành.

Liên quan đến một số nội dung của dự thảo Luật, về việc nâng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính (từ 01 năm đến 02 năm theo Luật hiện hành lên 01 đến 03 năm) (Điều 6), UBPLTP đề nghị tiếp tục rà soát, có sự phân hóa cụ thể đối với những lĩnh vực được phép kéo dài thời hiệu xử phạt để bảo đảm nguyên tắc mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và việc xử phạt vi phạm hành chính cần được tiến hành nhanh chóng như đã xác định tại Điều 3 của dự thảo Luật.

Hơn nữa, việc tăng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính lên 03 năm (có thể kéo dài đến 04 năm nếu thuộc trường hợp xử phạt vi phạm hành chính do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến) trong khi thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm ít nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự là 05 năm sẽ làm thu hẹp ranh giới pháp lý giữa vi phạm hành chính và tội phạm hình sự, có thể đẩy người vi phạm vào tình trạng bị tăng nặng trách nhiệm pháp lý nên cần được cân nhắc hết sức thận trọng, kỹ lưỡng.

Đối với đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính (từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức) (Điều 24) và mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực (Điều 25), UBPLTP cho rằng, nếu quy định mức phạt tiền quá cao thì đảm bảo tính răn đe, nhưng một số trường hợp có thể không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của cá nhân và doanh nghiệp và sẽ không phát huy được hiệu quả. Do đó, cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động…), tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.

Đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý tên của các lĩnh vực để bảo đảm chính xác với nội hàm và rà soát mức phạt tối đa đối với từng lĩnh vực cụ thể để bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn, yêu cầu của công tác phòng ngừa, đấu tranh với hành vi vi phạm pháp luật và tính khả thi.

Đặc biệt, UBPLTP đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, có các giải pháp phù hợp để người vi phạm kịp thời được thông báo về hành vi vi phạm của mình, bảo đảm quyền giải trình, khiếu nại, khởi kiện của người vi phạm, tránh việc tiếp tục vi phạm do không biết; đồng thời tăng cường trang thiết bị, chia sẻ dữ liệu, hoàn thiện phương thức, quy trình thực hiện để hạn chế việc người vi phạm vừa phải thực hiện các thủ tục trên môi trường điện tử song vẫn phải đến làm việc trực tiếp với cơ quan, người có thẩm quyền.

Đối với việc bổ sung vào dự thảo Luật một số biện pháp cưỡng chế (Điều 74), UBPLTP nhận thấy một số biện pháp được đề xuất bổ sung vào dự thảo Luật là các biện pháp có mục đích nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm chứ không thật sự phù hợp với tính chất cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.

Chủ nhiệm Ủy ban Phan Chí Hiếu cũng cho biết, biện pháp tạm dừng đăng kiểm phương tiện, tạm dừng đăng ký phương tiện, tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện chỉ nhằm vào phương tiện, tài sản thay vì cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm là giải pháp chưa thật sự có tính căn cơ, toàn diện. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã yêu cầu các biện pháp được áp dụng phải thể hiện được đúng tính chất là biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật. Do đó, đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định này của dự thảo Luật để bảo đảm tính phù hợp, khả thi.