Ngân hàng phát triển hệ sinh thái, thu hút tiền gửi

Săn vốn rẻ từ dòng tiền giao dịch

Thực hiện chỉ đạo của NHNN, các TCTD tiếp tục tăng chất cho dịch vụ thanh toán để thu hút nguồn vốn nhàn rỗi với chi phí thấp, nỗ lực góp phần vào giảm mặt bằng lãi suất thị trường để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Techcombank tiếp tục mở rộng mô hình “Sinh lời tự động” trên hệ thống tài khoản thanh toán. Theo cơ chế này, phần tiền nhàn rỗi trong tài khoản của khách hàng được tự động tối ưu lợi suất nhưng vẫn bảo đảm khả năng chi tiêu, chuyển khoản và thanh toán liên tục 24/7. Điểm đáng chú ý của hoạt động này là ngân hàng tập trung duy trì dòng tiền vận động liên tục trong hệ sinh thái số thay vì tách biệt rõ giữa tài khoản thanh toán và tiền gửi tiết kiệm như trước đây. Theo công bố của Techcombank, hiện đã có hơn 5 triệu khách hàng sử dụng giải pháp này. Tính đến hết quý I/2026, tiền gửi không kỳ hạn trên tổng tiền gửi (CASA) của ngân hàng này đạt khoảng 246.900 tỷ đồng.

Tương tự, MB cũng đang phát triển mạnh theo hướng xây dựng hệ sinh thái giao dịch số quy mô lớn nhằm duy trì dòng tiền vận hành thường xuyên của cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Ngoài ứng dụng ngân hàng số bán lẻ, MB còn mở rộng các nền tảng chi trả lương, thanh toán QR, thu hộ - chi hộ, quản trị tài chính doanh nghiệp và tài trợ chuỗi cung ứng. Theo số liệu thống kê, MB hiện phục vụ khoảng 34 triệu khách hàng, CASA duy trì quanh vùng 36-37%, thuộc nhóm cao nhất hệ thống. Điều này cho thấy lợi thế của ngân hàng không chỉ nằm ở quy mô khách hàng mà còn ở khả năng duy trì tần suất giao dịch và dòng tiền thanh toán thường xuyên.

Ở nhóm ngân hàng quy mô lớn, VietinBank thời gian qua đẩy mạnh mô hình ngân hàng giao dịch dành cho doanh nghiệp thông qua nền tảng eFAST. Hệ thống này tích hợp kế toán, quản lý dòng tiền, phê duyệt nội bộ, thanh toán nhà cung cấp, nộp thuế và giao dịch ngoại hối trên cùng một nền tảng. Tính đến quý I/2026, đã có hơn 148.000 doanh nghiệp sử dụng VietinBank eFAST, tăng khoảng 24,4%; tỷ lệ giao dịch doanh nghiệp qua kênh số đạt khoảng 95,3%. CASA của ngân hàng đạt khoảng 395.000 tỷ đồng, tăng 24,7% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, Vietcombank mở rộng huy động nguồn vốn không kỳ hạn này thông qua tăng chất lượng dịch vụ trong các hệ sinh thái trải nghiệm đồng thương hiệu. Với chương trình đồng hành cùng “Quán Nhà Haha”, các giao dịch trên VCB Digibank, duy trì số dư và gửi tiết kiệm được gắn với các hoạt động văn hóa - giải trí thực tế. Đây được xem là một dạng “huy động mềm”, trong đó ngân hàng gia tăng mức độ hiện diện của khách hàng trong hệ sinh thái số bằng trải nghiệm thay vì chỉ bằng sản phẩm tài chính.

Đa kênh, đa tiện ích

Theo SSI Research, dòng tiền của khách hàng hiện nay dịch chuyển liên tục giữa ngân hàng, chứng khoán, quỹ mở, ví điện tử và các nền tảng đầu tư số. Dữ liệu tổng hợp từ 27 ngân hàng niêm yết cho thấy tỷ lệ CASA bình quân đã giảm từ khoảng 15,18% cuối năm 2025 xuống còn khoảng 13,77% vào cuối quý I/2026, với phần lớn ngân hàng ghi nhận CASA đi xuống.

Theo các chuyên gia của SSI Research, nếu trước đây CASA chủ yếu đến từ tài khoản thanh toán cơ bản và dịch vụ chuyển tiền. Tuy nhiên, hiện nay nhiều ngân hàng đã chuyển sang các nền tảng quản lý dòng tiền doanh nghiệp, tài khoản thanh toán sinh lời và hệ sinh thái thanh toán số nhằm duy trì nguồn vốn chi phí thấp ổn định hơn. Nhóm ngân hàng duy trì CASA cao hiện chủ yếu là các ngân hàng có hệ sinh thái giao dịch và thanh toán phát triển mạnh.

TS. Phan Thế Nhật, Giám đốc CTCP Đầu tư tài chính PTT (TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, ngân hàng giao dịch hiện không còn là dịch vụ thanh toán đơn thuần mà đang dần trở thành nền tảng nguồn vốn của nhiều ngân hàng. Theo ông, việc duy trì dòng tiền thanh toán thường xuyên không chỉ giúp cải thiện CASA mà còn tạo điều kiện để ngân hàng mở rộng các dịch vụ giá trị gia tăng như thanh toán quốc tế, ngoại hối, quản lý tài sản, bảo hiểm và đầu tư.

“Nếu trước đây các nền tảng quản trị dòng tiền chủ yếu phục vụ doanh nghiệp lớn hoặc doanh nghiệp FDI, thì từ năm 2025 đến nay nhiều ngân hàng đã mở rộng xuống nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh, đơn vị bán lẻ và thương mại điện tử”, ông Nhật nhận định.

Các NHTM lớn có nhiều dịch vụ tạo lợi thế thu hút dòng tiền gửi không kỳ hạn

Cùng với sự phát triển của ngân hàng mở (Open Banking), kết nối API Banking và hệ sinh thái tài chính tích hợp, nhiều ngân hàng thời gian qua đã dần chuyển từ mô hình “nhận tiền gửi - cho vay” truyền thống sang phát triển hoạt động trên các nền tảng tài chính số, nơi thanh toán, tiết kiệm, đầu tư và dữ liệu giao dịch được kết nối trên cùng một hệ sinh thái.

Từ đầu năm 2026 đến nay, NHNN Việt Nam, tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho các TCTD tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp, từ đó có cơ sở để hỗ trợ nền kinh tế. Trong đó, NHNN đã thực hiện quyết liệt các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Để tạo điều kiện hỗ trợ thị trường, vào giữa tháng 5/2026 Thông tư 08/2026/TT-NHNN cho phép tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tiền gửi của các tổ chức trong nước và nước ngoài khi tính toán một số tỷ lệ an toàn. Nguồn tiền Kho bạc Nhà nước thời gian qua chủ yếu được gửi thông qua các NHTM có vốn nhà nước chi phối, qua đó các ngân hàng này có tỷ lệ tiền gửi và dư nợ lớn trong hệ thống sẽ đảm bảo tốt hơn hỗ trợ tăng trưởng tài chính với chi phí thấp cho sản xuất kinh doanh của nền kinh tế.