Ngành du lịch Việt Nam đẩy mạnh hợp tác công - tư và chuyển đổi số để phát triển bền vững

Hợp tác công - tư là “đòn bẩy” cho phát triển du lịch bền vững

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, trong 9 tháng năm 2025, Việt Nam đón hơn 13 triệu lượt khách quốc tế và phục vụ trên 90 triệu lượt khách nội địa, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, ngành du lịch cần nguồn lực đầu tư lớn cho hạ tầng, bảo tồn và xúc tiến quảng bá đang là điều mà ngân sách nhà nước khó có thể đáp ứng một mình. Chính vì vậy, mô hình hợp tác công - tư đang trở thành xu hướng tất yếu.

Các địa phương như Quảng Ninh, Đà Nẵng, Bình Định hay Lâm Đồng là những điểm sáng khi huy động hiệu quả nguồn lực tư nhân trong đầu tư hạ tầng và vận hành điểm đến. Quảng Ninh đi đầu với mô hình “Nhà nước đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp vận hành và khai thác dịch vụ” đã góp phần đưa Hạ Long trở thành điểm đến du lịch xanh hàng đầu.

Trong 9 tháng năm 2025, Việt Nam đón hơn 13 triệu lượt khách quốc tế và phục vụ trên 90 triệu lượt khách nội địa

PGS.TS. Phạm Trung Lương, chuyên gia du lịch nhận định, hợp tác công - tư giúp chia sẻ rủi ro đầu tư, đồng thời phát huy tính sáng tạo và hiệu quả quản lý của khu vực tư nhân. Khi chính quyền địa phương đóng vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là chủ thể triển khai, du lịch mới có thể phát triển bền vững.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, xu hướng số hóa ngành du lịch đang diễn ra mạnh mẽ nhờ các chương trình hợp tác giữa chính quyền và doanh nghiệp công nghệ. Tại nhiều địa phương, việc hợp tác với nền tảng Traveloka đã tạo ra bước đột phá trong quảng bá điểm đến và nâng cao trải nghiệm khách du lịch.

Thành phố Đà Nẵng là ví dụ điển hình khi triển khai mô hình “du lịch thông minh” kết hợp cùng các nền tảng trực tuyến. Việc kết nối giữa Sở Du lịch và Traveloka đã huy động được sự tham gia của toàn bộ hệ sinh thái từ lữ hành, cơ sở lưu trú, vận chuyển đến dịch vụ vui chơi giải trí. Nhờ tận dụng hệ sinh thái người dùng rộng lớn của OTA (Online Travel Agency), lượng đặt chỗ trực tuyến tăng mạnh, trong khi thương hiệu điểm đến được quảng bá hiệu quả hơn trên thị trường quốc tế. Theo thống kê, chỉ sau một năm triển khai, lượng khách đặt phòng qua nền tảng số tăng hơn 30%, mức độ nhận diện điểm đến trên các kênh trực tuyến tăng gấp đôi.

Ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhấn mạnh, chuyển đổi số là động lực then chốt giúp nâng cao hiệu quả xúc tiến, quảng bá và quản lý điểm đến. Hợp tác công - tư trong lĩnh vực số hóa không chỉ giúp Việt Nam tiết kiệm nguồn lực mà còn tạo ra hình ảnh một ngành du lịch hiện đại, thân thiện và minh bạch.

Doanh nghiệp chính là nhân tố trung tâm trong chuỗi hợp tác

Trong mô hình hợp tác công - tư, doanh nghiệp đóng vai trò là động lực đổi mới sản phẩm và trải nghiệm du khách. Nhiều doanh nghiệp tư nhân đã chủ động tham gia vào các dự án phát triển du lịch xanh, bảo tồn di sản và du lịch cộng đồng.

Tại Ninh Bình, doanh nghiệp tư nhân phối hợp với chính quyền xây dựng mô hình du lịch sinh thái Tràng An, vừa bảo tồn cảnh quan, vừa tạo sinh kế cho người dân địa phương. Ở Tây Bắc, các doanh nghiệp hợp tác với địa phương triển khai dự án “du lịch bản làng xanh” gắn với sản phẩm OCOP, giúp du khách trải nghiệm văn hóa bản địa và tiêu dùng sản phẩm địa phương.

Đại diện công ty Tam Sinh Travel chia sẻ, khi chính quyền tạo điều kiện về hạ tầng và thủ tục, doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư dài hạn. Hợp tác công - tư mang lại lợi ích đôi bên: Nhà nước có thêm nguồn lực phát triển du lịch, còn doanh nghiệp có môi trường đầu tư ổn định và minh bạch.

Du khách quốc tế rất yêu thích du lịch Việt Nam

Dù có nhiều kết quả tích cực, mô hình hợp tác công - tư trong du lịch vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Nhiều địa phương chưa có khung pháp lý rõ ràng cho các dự án PPP trong lĩnh vực du lịch; quy trình lựa chọn nhà đầu tư còn phức tạp, dẫn đến chậm tiến độ hoặc thiếu minh bạch.

Đại diện Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho rằng, cần sớm ban hành cơ chế PPP chuyên biệt cho du lịch, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng, xúc tiến và quảng bá quốc gia. Khi có hành lang pháp lý rõ ràng, doanh nghiệp sẽ yên tâm đầu tư, còn Nhà nước có công cụ giám sát hiệu quả hơn.

Ngoài ra, hợp tác công - tư cũng cần gắn chặt với các mục tiêu phát triển bền vững, nhất là về môi trường và văn hóa. Những mô hình như “du lịch xanh - không rác thải” ở Cù Lao Chàm hay “du lịch không tiền mặt” tại TP. Hồ Chí Minh cho thấy khi chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng cùng cam kết, hiệu quả lan tỏa sẽ rất lớn.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, du lịch Việt Nam cần tận dụng sức mạnh của liên kết công - tư để phát triển hiệu quả và dài hạn. Khi Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, cộng đồng hưởng lợi, ngành du lịch sẽ không chỉ là “ngành kinh tế mũi nhọn” mà còn là biểu tượng của sự phát triển hài hòa giữa con người - văn hóa - thiên nhiên.

Mô hình hợp tác công - tư, cùng xu hướng số hóa mạnh mẽ đang mở ra hướng đi mới cho du lịch Việt Nam trên hành trình trở thành điểm đến hàng đầu châu Á về du lịch xanh, thông minh và bền vững.