Việc làm Mỹ vượt dự báo, USD bật tăng, kỳ vọng Fed tăng lãi suất tháng 12 đảo chiều

Ảnh: Federal Reserve.

Kỳ vọng Fed tăng lãi suất phục hồi sau báo cáo việc làm

Báo cáo việc làm tháng 10 do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố ngày 6/11 đã làm thay đổi đáng kể cách nhà đầu tư nhìn nhận triển vọng lãi suất. Số việc làm phi nông nghiệp tăng 165.000, cao hơn đáng kể so với mức tăng bình quân 48.000 việc làm mỗi tháng trong 12 tháng vừa qua. Kết quả này trái ngược lo ngại tuyển dụng suy yếu trước đó và vượt xa mức tăng 65.000 mà các nhà kinh tế trong khảo sát của Reuters dự báo.

Tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,2% trong tháng 9 xuống 4,1% trong tháng 10, dù lực lượng lao động tiếp tục mở rộng. Khảo sát hộ gia đình ghi nhận số người có việc làm tăng nhanh hơn lực lượng lao động. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đạt 61,9%, tăng 0,1 điểm phần trăm so với tháng 9, cho thấy mức giảm thất nghiệp không đơn thuần bắt nguồn từ việc người lao động rời khỏi thị trường.

Đáng chú ý, BLS còn điều chỉnh tăng số việc làm của hai tháng trước thêm tổng cộng 84.000. Cụ thể, số việc làm tăng trong tháng 8 được nâng từ 133.000 lên 186.000, còn tháng 9 từ 29.000 lên 60.000. Mức tăng bình quân ba tháng gần nhất đạt khoảng 137.000 việc làm mỗi tháng.

Động lực tuyển dụng tập trung ở nhóm dịch vụ chuyên môn và hỗ trợ doanh nghiệp, tăng 70.000 việc làm; y tế tăng 42.000 và vận tải, kho bãi tăng 25.000; sản xuất tăng 19.000, nhưng việc làm trong ngành xây dựng và dịch vụ lưu trú, ăn uống lại giảm.

Những dấu hiệu trái chiều cũng xuất hiện trong khảo sát hộ gia đình. Số người phải làm bán thời gian vì lý do kinh tế tăng 339.000 lên 4,84 triệu; tỷ lệ thất nghiệp mở rộng, tính cả những người thiếu việc làm, tăng từ 7,6% lên 7,9%. Thời gian thất nghiệp trung vị tăng từ 11,5 tuần trong tháng 9 lên 11,9 tuần trong tháng 10, mức cao nhất kể từ tháng 11/2021. Điều đó cho thấy thị trường lao động vẫn tồn tại điểm yếu.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở tốc độ đảo chiều kỳ vọng chính sách. Theo Reuters, ngày 5/11, khi thị trường chứng khoán, đặc biệt là các cổ phiếu công nghệ Mỹ lao dốc, thị trường chỉ còn đánh giá xác suất Fed tăng lãi suất tháng 12 ở khoảng 67%. Sau báo cáo việc làm ngày 6/11, công cụ FedWatch của CME ghi nhận xác suất tăng ít nhất 0,25 điểm phần trăm phục hồi lên gần 80%.

Trên thị trường ngoại hối, chỉ số USD đo sức mạnh đồng bạc xanh so với rổ sáu đồng tiền chủ chốt tăng 0,72%, lên 102,28 điểm, ghi nhận mức tăng theo ngày mạnh nhất gần năm tháng. Đồng euro giảm 0,67% xuống khoảng 1,11437 USD. Kỳ vọng lãi suất Mỹ cao hơn làm tăng sức hấp dẫn của USD.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cũng đi lên sau báo cáo việc làm tháng 10. Theo số liệu cuối ngày 6/11 của Bộ Tài chính Mỹ, lợi suất kỳ hạn 2 năm tăng 5 điểm cơ bản lên 4,51%, kỳ hạn 10 năm tăng 2 điểm cơ bản lên 4,86%, trong khi kỳ hạn 30 năm tăng 1 điểm cơ bản lên 5,26%. Trong đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn ngắn thường nhạy cảm hơn với những thay đổi trong kỳ vọng về chính sách lãi suất của Fed.

Lạm phát cao, Fed vẫn phải cân nhắc rủi ro tăng trưởng

Trái lại, diễn biến chứng khoán không hoàn toàn cùng chiều với kỳ vọng lãi suất. Ngày 5/11, Nasdaq giảm 5,5% và S&P 500 mất 4,4%, trong bối cảnh nhà đầu tư bán mạnh cổ phiếu liên quan AI vì lo ngại quy định quản lý chặt hơn và tốc độ mở rộng trung tâm dữ liệu chậm lại. Sang phiên 6/11, Nasdaq phục hồi, chốt phiên tăng 1,1%, S&P 500 tăng 0,3%, nhưng Dow Jones giảm 0,5%. Tính chung cả tuần, các chỉ số vẫn giảm. Trong đó, S&P 500 giảm 2,7%, Dow Jones giảm 0,9% và Nasdaq Composite giảm 3,4%.

Báo cáo việc làm giúp củng cố lập luận của những người ủng hộ tiếp tục tăng lãi suất. Fed vừa giữ biên độ lãi suất chính sách ở mức 3,75-4,00% trong cuộc họp cuối tháng 10. Việc làm tăng mạnh giúp Fed có thêm dư địa tập trung đưa lạm phát về mục tiêu 2%.

Áp lực giá cả vẫn đáng chú ý. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) Mỹ tháng 9 tăng 3,7%, trong khi chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tăng 3,6% so với cùng kỳ, đều cao hơn rõ rệt mục tiêu lạm phát 2% của Fed. Trong khi đó, thu nhập bình quân theo giờ tháng 10 tăng 0,4% so với tháng trước và 3,1% so với cùng kỳ. Mặc dù nhích lên so với mức tăng 3,0% trong tháng 9, tốc độ tăng tiền lương vẫn thấp hơn đáng kể so với mức 3,8% ghi nhận vào tháng 9/2025. Tiền lương hạ nhiệt so với năm trước, nhưng lạm phát vẫn ở mức cao, tiếp tục đặt ra thách thức đối với nỗ lực kiểm soát giá cả của Fed.

“Thị trường lao động đang nóng lên trên diện rộng và điều này củng cố nhận định của chúng tôi rằng Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất điều hành tại cuộc họp tháng 12”, bà Kathy Bostjancic, Kinh tế trưởng tại Nationwide, nhận định.

Tuy nhiên, không phải mọi chuyên gia đều tin đà cải thiện sẽ bền vững. Một số ý kiến cho rằng chi tiêu chính phủ và bầu cử góp phần nâng tuyển dụng. “Những cải thiện gần đây trên thị trường lao động phần lớn liên quan đến sự gia tăng mạnh chi tiêu của Chính phủ liên bang trong quý III, cùng với mức tăng đột biến chưa từng có của chi tiêu cho các chiến dịch bầu cử, được cho là lên tới gần 12 tỷ USD chỉ trong khoảng thời gian tương đối ngắn từ tháng 8 đến tháng 10”, ông Brian Bethune, Giáo sư kinh tế tại Boston College, nhận định.

Rủi ro lớn khác nằm ở chứng khoán và làn sóng đầu tư vào AI. Nếu đà bán tháo kéo dài, giá tài sản giảm có thể hạn chế tiêu dùng, huy động vốn và đầu tư. Khi đó, các điều kiện tài chính tự thắt chặt, làm giảm nhu cầu Fed phải tăng lãi suất quá nhanh. Ngược lại, nếu biến động chỉ diễn ra ngắn hạn và nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng vững, việc trì hoãn thắt chặt có thể khiến áp lực giá kéo dài.

Báo cáo việc làm tháng 10 đã củng cố đáng kể kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12, nhưng quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào các dữ liệu kinh tế tiếp theo. Dữ liệu lạm phát tháng 10 dự kiến công bố ngày 10/11, cùng diễn biến chứng khoán, trái phiếu và các phát biểu thể hiện quan điểm của các quan chức Fed, sẽ là những phép thử quan trọng tiếp theo.