Ngành Ngân hàng đẩy mạnh tín dụng chính sách, tạo sinh kế bền vững cho người yếu thế

Theo Thông báo số 159-TB/VPTW, công tác an sinh xã hội thời gian qua đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần ổn định xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Cả nước hiện có 99,1 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, chiếm 96,9% dân số, và khoảng 2,5 triệu người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Các chính sách về giảm nghèo, tín dụng, nhà ở, giáo dục, y tế, việc làm và cứu trợ thiên tai đã trở thành điểm tựa của hàng triệu gia đình. Tuy nhiên, chính sách vẫn còn nhiều bất cập; mức hưởng và chất lượng dịch vụ ở nhiều nơi còn hạn chế, nhiều người có thẻ bảo hiểm y tế nhưng ngại đi khám vì thủ tục hành chính và chi phí liên quan; nhiều lao động phi chính thức, lao động nền tảng, lao động di cư… chưa được bảo vệ đầy đủ; khoảng cách phát triển giữa các vùng, các nhóm dân cư còn khá lớn. Hiện cả nước có hơn 17 triệu người cao tuổi, dự báo đến năm 2036, người từ 60 tuổi trở lên chiếm khoảng 20% dân số, đặt ra những yêu cầu cấp bách về thu nhập, sức khỏe và chăm sóc dài hạn.

Kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ đặt mục đích tổ chức quán triệt đầy đủ, nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả các nội dung của Thông báo số 159-TB/VPTW. Qua đó tạo sự thống nhất cao và chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của toàn hệ thống chính trị, chuyển từ tư duy hỗ trợ mang tính bình quân, bao cấp sang xây dựng hệ thống an sinh đa tầng, bao trùm, lấy người dân làm trung tâm, gia đình và cộng đồng làm nền tảng, bảo đảm không để ai bị bỏ lại phía sau. Việc triển khai phải xác định cụ thể nhiệm vụ, trách nhiệm của các bộ, cơ quan và chính quyền địa phương theo nguyên tắc 6 rõ: “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”. Việc tổ chức thực hiện bảo đảm đồng bộ với Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 09/5/2024 của Chính phủ về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 42-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội.

NHNN triển khai Kế hoạch thực hiện Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người yếu thế

Về quan điểm, Kế hoạch khẳng định bảo đảm an sinh xã hội là trách nhiệm của Nhà nước và toàn xã hội, là đầu tư cho con người và tương lai phát triển đất nước. Hiệu quả chính sách được đo bằng sức khỏe, giáo dục, chất lượng nguồn nhân lực, sự ổn định xã hội và niềm tin của Nhân dân. An sinh xã hội phải bao phủ toàn dân, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho những người yếu thế, nhất là trẻ em, người cao tuổi không có lương hưu, người khuyết tật, người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, người gặp thiên tai, mất việc làm, nạn nhân của bạo lực và những người không có khả năng tự bảo vệ.

Chính sách cần được thiết kế sát thực tế. Nhà nước chủ động phát hiện, hỗ trợ đúng người, đúng lúc, không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước. Việc này dựa trên kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và chuẩn hóa dữ liệu định danh theo quy định của pháp luật. Kế hoạch cũng yêu cầu hài hòa giữa công bằng và hiệu quả, nhân văn và kỷ luật, không để những quy định “máy móc” loại những người thực sự khó khăn ra khỏi chính sách, và đánh giá kết quả bằng những thay đổi thực chất trong đời sống và niềm tin của Nhân dân chứ không chỉ bằng số văn bản, số người thụ hưởng hay số tiền đã chi.

Về mục tiêu, đến năm 2030, nước ta hình thành cơ bản hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bao trùm, số hóa, bảo đảm sàn an sinh tối thiểu cho tất cả người dân. Đến năm 2045, hệ thống phải tiệm cận chuẩn mực của các nước phát triển có thu nhập cao, với dịch vụ chất lượng, tài chính bền vững, quản trị minh bạch và khả năng ứng phó nhanh trước các rủi ro.

Kế hoạch xác định 10 nhóm nhiệm vụ và giải pháp, cụ thể hóa thành 45 nhiệm vụ trong Phụ lục kèm theo. Các nhóm nhiệm vụ gồm: (1) Nâng cao nhận thức về vai trò của chính sách an sinh xã hội; (2) Thiết lập hồ sơ an sinh và đầu mối phục vụ người dân, trong đó có xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội, bộ chỉ số quốc gia về an sinh xã hội; (3) Củng cố sàn an sinh và cải cách chính sách trợ giúp xã hội; (4) Mở rộng bảo hiểm xã hội và xây dựng thị trường lao động bao trùm; (5) Xây dựng hệ thống an sinh gia đình và liên thế hệ; (6) Phát triển kinh tế chăm sóc, chủ động ứng phó già hóa dân số; (7) Bảo đảm cơ hội phát triển công bằng cho trẻ em và người yếu thế; (8) Nâng cao khả năng thích ứng với thiên tai, dịch bệnh và quá trình phát triển xanh; (9) Đổi mới quản trị, tài chính và giám sát xã hội; (10) Xây dựng Chương trình hành động quốc gia về hiện đại hóa hệ thống an sinh xã hội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Trong đó, Bộ Nội vụ giữ vai trò cơ quan đầu mối, chủ trì theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc việc triển khai Kế hoạch trên toàn quốc, định kỳ hằng năm trước ngày 15/01 năm kế tiếp tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp kinh phí thực hiện từ nguồn ngân sách trung ương, báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật và khả năng cân đối ngân sách hằng năm.

Đối với ngành Ngân hàng, tại nhóm nhiệm vụ mở rộng bảo hiểm xã hội và xây dựng thị trường lao động bao trùm, Kế hoạch giao NHNN chủ trì triển khai các chính sách tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế để tạo việc làm, sinh kế bền vững, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan. Sản phẩm là báo cáo kết quả thực hiện hằng năm, và đây là hoạt động thường xuyên. Kế hoạch cũng giao Ngân hàng Chính sách xã hội phối hợp với Bộ Nội vụ (hướng dẫn) và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố (thực hiện) tổ chức giới thiệu việc làm, hướng nghiệp cho nhóm dễ bị tổn thương, yếu thế và thí điểm mô hình sinh kế đối với hộ có người cao tuổi, người khuyết tật.

Để thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao, NHNN xây dựng Kế hoạch triển khai Quyết định số 1906/QĐ-TTg, trong đó giao các Vụ, Cục, đơn vị thuộc NHNN tổ chức phổ biến, tuyên truyền, quán triệt nội dung Thông báo số 159-TB/VPTW ngày 29/8/2026 và Quyết định số 1906/QĐ-TTg ngày 09/10/2026 và Kế hoạch này đến toàn bộ đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, đồng thời lồng ghép các nhiệm vụ góp phần thực hiện Quyết định số 1906/QĐ-TTg trong triển khai các nhiệm vụ thường xuyên của đơn vị.

Đối với Ngân hàng Chính sách xã hội, ngoài việc tổ chức phổ biến, tuyên truyền, quán triệt nội dung Thông báo số 159-TB/VPTW ngày 29/8/2026 và Quyết định số 1906/QĐ-TTg ngày 09/10/2026 và Kế hoạch này đến toàn bộ đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, cần tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng chính sách xã hội được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao, trong đó có các chính sách cho vay đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế và các đối tượng chính sách khác để tạo việc làm, sinh kế bền vững,... góp phần bảo đảm an sinh xã hội; Theo dõi tình hình triển khai và kịp thời đề xuất, kiến nghị các Bộ, ngành chủ quản các chương trình tín dụng chính sách về các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện (nếu có).

NHNN yêu cầu các Vụ, Cục, đơn vị thuộc NHNN và Ngân hàng Chính sách xã hội tích cực triển khai thực hiện Kế hoạch này và Quyết định số 1906/QĐ-TTg, góp phần thực hiện hiệu quả Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về tình hình thực hiện chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người yếu thế.